Điệp khúc “cắt điện luân phiên” - Bao giờ chấm dứt?

Tình trạng thiếu điện hiện nay được đánh giá là trầm trọng nhất trong vài năm gần đây. Mặc dù trước đó những người có trách nhiệm đã dự đoán từ 20-6, sức nóng thiếu điện sẽ dịu bớt. Nhưng thực tế, tình hình ngày càng khó khăn. Các ngành chức năng đang nỗ lực tối đa để không phải ngân nga mãi điệp khúc “cắt điện luân phiên”...

Khuyến khích “chung lưng đấu cật”

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, do các hồ thủy điện đã về sát mực nước chết trong khi các tổ máy sự cố chưa kịp thời hòa lưới, vì vậy khả năng cung ứng điện của hệ thống đang ở mức thấp hơn cả một số ngày trước 20-6. Các tổng công ty điện lực miền, các công ty điện lực tỉnh, thành phố có nguy cơ tiếp tục bị cắt giảm sản lượng phân phối lên hơn 20%. Nghĩa là, nhiều địa phương sẽ bị cắt điện mạnh hơn nếu lũ vẫn chưa về.

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cho biết, đã chỉ đạo EVN huy động tối đa mọi nguồn điện trong đó có cả các nhà máy chạy dầu, chạy than để khắc phục tình trạng thiếu điện. “Mặc dù biết nếu phải huy động tối đa các nguồn điện chạy dầu thì giá thành sẽ rất cao, nhưng không còn cách nào khác. Đây là thời điểm mang tính sống còn, phải tìm mọi cách để bảo đảm điện cho nền kinh tế và đời sống dân sinh” - Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng chia sẻ như vậy và cho biết sẽ đề xuất Chính phủ có các giải pháp về tài chính để hỗ trợ EVN số tiền chênh lệnh do phải mua điện chạy dầu với giá thành cao. 

Bốn nhà máy nhiệt điện là Nhiệt điện Hải Phòng, Nhiệt điện Sơn Động, Nhiệt điện Cẩm Phả và Nhiệt điện Quảng Ninh sau một thời gian khắc phục, sửa chữa đã vận hành trở lại. Nếu các tổ máy hiện có của những nhà máy nhiệt điện nói trên hoạt động hết công suất có thể cung ứng trên 1.100 MW.  Cùng với đó, Bộ Công Thương đã đề xuất đàm phán với một số nước láng giềng để tăng cường nhập khẩu điện. Bộ trưởng hy vọng đầu tháng 7 sẽ có lũ tiểu mãn, tình hình sẽ bớt “căng”.

Trước tình hình điện quá căng thẳng, ngày 21-6, Bộ trưởng Bộ Công thương đã ban hành chỉ thị về vấn đề cung ứng, tiết kiệm điện. Trong đó, Bộ trưởng kêu gọi xã hội tiếp tục tiết kiệm, tiết giảm tiêu dùng điện trên cả nước. Đặc biệt, Bộ trưởng yêu cầu EVN chỉ đạo các tổng công ty điện lực chủ động trao đổi với các doanh nghiệp có máy phát điện diesel dự phòng, nhất là hộ tiêu thụ điện lớn để các đơn vị này tự phát điện nhằm giảm tải cho ngành điện. Các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế, tổng công ty thuộc ngành công thương nếu có nguồn điện dự phòng phải “có trách nhiệm huy động các nguồn phát điện trên nhằm giảm khó khăn trong cung ứng điện hiện nay”.

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cũng được yêu cầu chủ động tăng tối đa phát điện, khắc phục sự cố các nhà máy thuộc hệ thống của mình. Hai thành phố trọng điểm về chính trị, kinh tế là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được ưu tiên về điện.

Công nhân Xí nghiệp Điện cao thế miền Bắc bảo dưỡng đường dây góp phần giảm tổn thất điện năng. Ảnh: TTXVN

“Ngành điện đã nỗ lực hết mình” 

Đó là khẳng định của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng. Bộ trưởng đánh giá, đây là thời điểm khó khăn nhất trong việc cung ứng điện trong mấy năm gần đây. Mọi năm muộn lắm là cuối tháng 5, đầu tháng 6 đã có lũ tiểu mãn, nhưng năm nay hạn hán đặc biệt gay gắt, lũ chưa về mực nước ở các hồ thủy điện đã về sát mực nước chết, nắng nóng thì “như thiêu, như đốt” nên nhu cầu dùng điện cũng cao hơn… Chưa hết, các nhà máy nhiệt điện như: Hải Phòng, Sơn Động, Cẩm Phả, Quảng Ninh do mới đi vào vận hành chưa thật trơn tru nên gặp một số trục trặc phải ngừng hoạt động. Vì thế, dù ngành điện đã lường trước tình hình, dự trữ nước cho thủy điện từ rất sớm, nhưng do thiên tai quá khắc nghiệt nên điện vẫn thiếu. Ngoài ra, dù thiếu nhưng ngành điện vẫn phải xả nước hồ thủy điện để phục vụ nông nghiệp.

Đến nay, lũ tiểu mãn vẫn chưa về khiến nguồn cung ứng điện ngày càng căng thẳng. Các nhà máy thủy điện đang hoạt động dè sẻn, nước về bao nhiêu phát điện bấy nhiêu. Nhưng nếu vẫn không có lũ về thì cũng chỉ trong dăm, bảy ngày nữa các hồ sẽ về mực nước chết. Vài cơn mưa vừa qua không đủ cải thiện tình hình thủy văn tại các hồ thủy điện phía Bắc. Bà Nguyễn Lan Châu, Phó giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương cho biết, theo dự báo ngày 27-6 có thể sẽ có mưa nhưng lượng mưa nhỏ, có lẽ không đủ hình thành lũ tiểu mãn. Thực tế, hạn hán đã khiến thủy điện chỉ huy động được ở mức từ 40 đến 45 triệu kWh/ngày, thấp hơn 5 triệu kWh/ngày so với mức khống chế ban đầu của EVN.

Có một thông tin tạo ra niềm hy vọng lớn. Đó là dự kiến trong năm 2010, Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành 15 tổ máy của các nhà máy điện trên cả nước với tổng công suất 2.078MW. Trong đó có các nguồn điện rất quan trọng trong hệ thống điện quốc gia là: Tổ máy 1 Thủy điện Sơn La (400MW), tổ máy 2 Nhiệt điện Quảng Ninh, tổ máy 2 Nhiệt điện Hải Phòng 1 (300MW), Thủy điện Bản Vẽ (320MW), Thủy điện Sêrêpok 3 (220MW), tổ máy 1 Thủy điện Sông Tranh 2 (190MW), Thủy điện Đồng Nai (180MW)... Đồng thời, EVN sẽ khởi công 6 dự án nguồn điện với tổng công suất 5.356 MW.

Rõ ràng, nền kinh tế sẽ chịu những ảnh hưởng nặng nề bởi tình trạng thiếu điện hiện nay. Nhiều doanh nghiệp đã bị vỡ hợp đồng, bị phạt tiền, mất bạn hàng… do không đủ điện để sản xuất. Nhằm tránh việc cắt điện “vô tội vạ”, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 68/2010/NĐ-CP quy định các mức xử phạt trong lĩnh vực điện lực. Theo nghị định này, nếu không thông báo trước việc cắt điện hay giảm mức cung cấp (theo quy định) hoặc cắt điện các đơn vị không thuộc diện hạn chế khi thiếu điện, công ty điện lực cũng chỉ bị phạt từ 4 đến 5 triệu đồng. Mức phạt cũng chỉ từ 3 đến 4 triệu đồng nếu điện lực ngừng cung cấp điện hoặc giảm mức cung cấp không như thông báo.

Với lý do “cắt điện do sự cố kỹ thuật” vẫn được các công ty điện lực đưa ra, Nghị định 68 có nêu rõ sẽ phạt các đơn vị phân phối điện từ 10 đến 20 triệu đồng nếu sự cố đó phát sinh do lỗi vận hành của các nhà phân phối, hoặc do thiết bị không được kiểm định, thí nghiệm theo quy định. Các đơn vị phân phối điện chỉ phải đền bù toàn bộ thiệt hại phát sinh do ngừng, giảm cung cấp điện khi sử dụng thiết bị đo đếm chưa được kiểm định, không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, không phù hợp với tiêu chuẩn Việt Nam... Tuy nhiên, việc cắt điện không báo trước gây thiệt hại cho doanh nghiệp, người dân nhưng không phải do lỗi của các thiết bị vẫn chưa được đề cập.

Hồ Quang Phương