Cũng chính vì thế, điều đọng lại sâu sắc nhất trong năm 2008 chính là thái độ, tâm thế của nhân dân và giới doanh nghiệp đối với nền kinh tế nói riêng và tương lai phát triển của đất nước nói chung.

Xác định thái độ ứng xử ra sao, với tâm thế như thế nào trong một thế giới đầy biến động là vấn đề then chốt giúp chúng ta hoá giải những khó khăn thách thức, tiếp tục đạt được những bước tiến vững chắc hơn.

Lạc quan

Việt Nam đã kết thúc năm 2007 để bước vào năm 2008 với một niềm tự tin cao độ, chỉ số tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm, thu hút đầu tư nước ngoài cao nhất, xuất khẩu cũng đạt kim ngạch kỷ lục... Những thành tựu ấy đã đã tạo ra một tâm trạng lạc quan có phần thái quá về triển vọng phát triển trong năm 2008, về khả năng sẽ chỉ hái toàn trái ngọt khi đã trở thành một bộ phận hữu cơ của kinh tế thế giới sau một năm ra nhập WTO.

Đường phố Hà Nội (ảnh internet)

Trong tâm thế đó, đầu tư mạnh dạn, chi tiêu bạo tay nhằm đạt được thành tích tăng trưởng thật cao để về đích sớm, là tâm lý phổ biến ở nhiều cấp nhiều ngành. Mặc dù cuối năm 2007, đã có nhiều cảnh bảo về thể trạng yếu ớt rất dễ tổn thương của nền kinh tế, về những nguy cơ tiềm tàng có thể gây ra lạm phát cao nhưng những cảnh báo đó, hoặc là quá dè dặt, hoặc là không đủ mạnh so với tâm lý lạc quan đang dâng trào, nên đã không được lắng nghe và tiếp thu một cách nghiêm túc.

Nóng

Kết quả là đến gần giữa năm, lạm phát đã lên đến đỉnh điểm (trên 25%), tác động tiêu cực đến đời sống kinh tế. Không chỉ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, kể cả các doanh nghiệp lớn cũng gặp khó khăn, đặc biệt là nông dân và công nhân - những tầng lớp nghèo nhất trong xã hội. Thông tin nhiều khi bị nhiễu và rối, kể cả những thông tin có tính chính thống từ các cơ quan, quan chức nhà nước, phần nào làm cho công chúng mất phương hướng, niềm tin và niềm lạc quan bị sụt giảm. Tâm lý và tâm thế đó tất nhiên đã tác động tiêu cực lên mọi hoạt động sản xuất kinh doanh.

Từ chỗ có phần bị động, Nhà nước đã kịp thời tiếp thu ý kiến của giới nghiên cứu, các tổ chức quốc tế có uy tín, phát huy trí tuệ của toàn Đảng toàn dân nhằm tìm thuốc chữa cho cơn sốt nóng của nền kinh tế. Lần đầu tiên trong nhiều năm, Ban chấp hành TW Đảng họp bất thường để bàn về tình hình kinh tế. Sau đó, Bộ chính trị ra chỉ thị về các giải pháp chống lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Chính phủ cụ thể hoá bằng nhiều chính sách, biện pháp kiểm soát tiền tệ, thắt chặt chi tiêu... Và cơn sốt nóng này đã dần giảm nhiệt.

Lạnh

Nhưng cũng đúng vào lúc đó, các nền kinh tế lớn nhất của thế giới bắt đầu qua giai đoạn ủ bệnh. Sự khủng hoảng, đổ vỡ, lưà đảo của những tập đoàn khổng lồ từ Mỹ đến Châu Âu và Châu Á đẩy kinh tế thế giới vào một giai đoạn giảm phát và đang chuyển sang suy thoái ngày một trầm trọng hơn.

Là một phần của nền kinh tế thế giới, Việt Nam đang và sẽ bị tác động mạnh mẽ. Sẽ có không ít hơn 3 triệu người bị giảm hoặc mất việc làm. Và người nghèo còn sẽ nghèo hơn.

Tuy vậy, do tích luỹ được nhiều bài học kinh nghiệm trong chỉ đạo điều hành, thái độ của Chính phủ và xã hội trước tình hình mới là chủ động hơn rất nhiều. Những ngày gần đây, chúng ta đã biết không chỉ có Chính phủ mà toàn dân đang bàn thảo sôi nổi và chuẩn bị tích cực cho những biện pháp chống suy giảm kinh tế. Sự cởi mở trong thảo luận và tiếp thu các ý kiến phản biện, các sáng kiến hiến kế tâm huyết, đánh dấu một bước chuyển rất đáng khích lệ về thái độ và tâm thế đối phó với biến động.

Điềm tĩnh

Vì thế có thể nói rằng, năm 2008 cũng chỉ có 12 tháng nhưng cả Nhà nước và nhân dân đã thu được một lượng kiến thức, thông tin và kinh nghiệm kinh tế bằng nhiều năm cộng lại. Cũng cần nói thêm rằng, kinh tế đang trong thời kỳ biến động mạnh nhưng ở thế đi lên, khác hẳn với sự ổn định nhưng trì trệ và lạc hậu trước đây.

So với bối cảnh ảm đạm của thế giới, kết quả đạt được trong năm 2008 là rất đáng tự hào. Việt Nam vẫn là nước đạt tốc độ tăng trưởng cao ở khu vực và thế giới, thút hút đầu tư nước ngoài gấp ba lần năm trước và cũng là mức tăng cao nhất thế giới. Bên cạnh đó chúng ta còn có một thị trường tiêu thụ đông dân đầy tiềm năng. Nói cách khác, điều kiện và cơ hội để vượt quá khủng hoảng và bứt phá vươn lên của đất nước là rất tiềm tàng.

Tự tin

Trong bóng mây u ám của những ngày biển động, con thuyền kinh tế Việt Nam cần thuyền trưởng điềm tĩnh, vững tay lái, cần thuỷ thủ đoàn có niềm tin và vững tay chèo. Công chúng sẽ được tiếp thêm nghị lực và niềm tin từ các chính sách cải cách cụ thể và quyết liệt, từ việc dự báo và nhận diện các thách thức cũng như thái độ và phương pháp giải quyết thách thức của Nhà nước.

Lại nói về chiến thắng xuất thần của đội tuyển bóng đá Việt Nam trong giải vô định Đông Nam Á 2008. Trong rất nhiều nguyên nhân dẫn đến thành công của các tuyển thủ Việt Nam, có điều quan trọng nhất là thái độ điềm tĩnh và tự tin. Trong quá khứ, đất nước và dân tộc ta đã trải qua những thử thách và hoàn cảnh cam go hơn hiện tại gấp nhiều lần, nhưng bằng thái độ bình tĩnh, tự tin, xử lý linh hoạt tuỳ theo hoàn cảnh, khai mở và giải phóng mọi năng lực nội sinh của dân tộc, đất nước đã vượt lên và đi tới, giành được nhiều thắng lợi ngoạn mục.

“Dĩ bất biến, ứng vạn biến”, lời nhắn nhủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước chuyến đi đầy gian nan đến Pháp năm 1946 để tìm hoà bình cho đất nước, vẫn luôn là cẩm nang quí báu cho chúng ta trong những thời điểm nhiều biến động. Với thái độ điềm tĩnh và tự tin, theo sát mọi biến động của kinh tế thế giới, tranh thủ được trí tuệ và sức lực của toàn Đảng, toàn dân trong xử lý các khó khăn, bất cập, Việt Nam sẽ đi qua năm 2009 với thành công.

Theo VOVnews