Từ năm 1996 đến nay, được sự ủng hộ của Bộ tư lệnh Binh chủng Tăng-Thiết giáp, cứ đến dịp 30-4, kỷ niệm giải phóng hoàn toàn miền Nam, 4 người lính trên chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng sắt Dinh Độc Lập vào trưa ngày 30-4-1975 lại tổ chức gặp mặt bên chiếc xe tăng mang số hiệu 390 hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Tăng-Thiết giáp trên đường Hoàng Quốc Việt, TP Hà Nội…

Thăm “con voi sắt”

Những người lính trên chiếc xe tăng 390 năm xưa, nay đều đã trên dưới 60 tuổi, mỗi người ở một nơi, người ở quận Thanh Xuân, người ở Sơn Tây (Hà Nội), người ở tận Hải Dương, nhưng chẳng có ai sai hẹn…

CCB Ngô Sỹ Nguyên (bên trái) và CCB Nguyễn Văn Tập trên tháp pháo xe tăng 390 ngày 24-4-2009.

Thủ tục đầu tiên trong buổi gặp mặt là đến chào “con voi sắt” - chiếc xe tăng T54 mang số hiệu 390. Bên chiếc xe, 4 người lính già xếp thành hàng ngang theo thứ tự: Trưởng xe Vũ Đăng Toàn, lái xe Nguyễn Văn Tập, pháo thủ số 1 Ngô Sỹ Nguyên, pháo thủ số 2 Lê Văn Phượng. Sau khẩu lệnh “Lên xe” của Trưởng xe, mọi người ào đến bên chiếc xe. “Ngày trước, sau khẩu lệnh này thì ai vào vị trí người đấy. Bây giờ, nghe khẩu lệnh, chúng tôi cùng tiến đến chiếc xe, mân mê từng đốt xích, sờ từng vết lõm đạn trên thân xe; người thì đứng ngây ra nhìn số 390 được sơn trắng toát trên tháp pháo…” - pháo thủ số 2 Lê Văn Phượng nói.

Vỗ vào thân chiếc xe tăng T54 nặng hàng chục tấn, CCB Nguyễn Văn Tập nói: “Với những người lính xe tăng thì chiếc xe như ngôi nhà của mình vậy; các thành viên trên xe coi nhau như anh em ruột thịt. Mỗi năm được gặp lại nhau bên chiếc xe tăng luôn là niềm mong đợi của mỗi người. Hơn 30 năm rời xa chiếc xe, nhưng đến nay tôi vẫn nhớ rõ những đặc điểm của chiếc xe, từ vết nứt trên kính lái, hàng chục vết lõm trên thân xe do đạn bộ binh bắn vào…”.

Câu chuyện bên chiếc xe rất nhiều và rôm rả. Nào là những mẩu chuyện trên đường hành quân vào Nam, chuyện tham gia các chiến dịch lớn, chuyện húc đổ cánh cổng sắt của Dinh Độc Lập… CCB Vũ Đăng Toàn nhớ lại: Khi xe đến trước cổng Dinh Độc Lập, anh Tập quay lại hỏi tôi: “Trước mặt có cánh cổng sắt rất lớn, làm thế nào anh Toàn?”. Tôi nói: “Thì cứ đâm thẳng vào chứ còn gì nữa”. Thế là chiếc xe gầm lên, húc thẳng vào chiếc cổng…

Món quà ngày gặp mặt

Món quà quý nhất của những CCB tặng nhau trong ngày gặp mặt đó chính là sức khỏe, sau đó là những câu chuyện vui về công việc, gia đình…

Xe tăng 390 trước Dinh Độc Lập ngày 30-4-1975. Ảnh tư liệu

Còn nhớ lần gặp mặt đầu tiên vào năm 1996, khi đó cả 4 thành viên trong kíp xe 390 mỗi người một hoàn cảnh. Lái xe Nguyễn Văn Tập và Trưởng xe Vũ Đăng Toàn (đều quê ở huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương) trở về với đồng ruộng, chăn vịt, làm màu…; pháo thủ số 2 Lê Văn Phượng làm thêm nghề cắt tóc bên thành cổ Sơn Tây; pháo thủ số 1 Ngô Sỹ Nguyên sau một thời gian làm công nhân tại cảng Phà Đen đã mua được chiếc xe lam cũ chở khách đi chợ tuyến Hà Đông - Ngã Tư Sở. Tất cả đều cần cù, chịu thương, chịu khó nhưng kinh tế nhà nào cũng vẫn khó khăn.

Lần gặp mặt năm 2009 này, CCB Ngô Sỹ Nguyên vui mừng thông báo: “Thằng nhà tớ năm nay tốt nghiệp Học viện Quân y rồi đấy. Loáng một cái đã chuẩn bị làm bác sĩ quân y rồi”. CCB Nguyễn Văn Tập cũng được anh em chúc mừng vì anh mới khánh thành ngôi nhà khang trang.

CCB Ngô Sỹ Nguyên cho biết: “Những năm gần đây, nhờ được sự quan tâm của các cấp, các ngành, các doanh nghiệp, cuộc sống của anh em chúng tôi đã có nhiều thay đổi. Từ năm 2000, Công ty sơn Kova nhận anh Toàn và anh Tập về làm với mức lương kha khá. Anh Phượng cũng được chính quyền thành phố Sơn Tây cấp cho một ki-ốt bán hàng, nay cũng đã là chủ một đại lý có uy tín, thu nhập ba bốn chục triệu một năm. Còn tôi thì bỏ nghề lái xe lam (do thành phố Hà Nội cấm lưu hành) về làm tại Công ty xe buýt 10-10. Song mừng hơn cả là gia đình nào con cái cũng đề huề, ấm êm, hạnh phúc và đều giữ vững được truyền thống vẻ vang. Cả ba người con đầu của ông Phượng, ông Tập, ông Nguyên đều đang học tập, công tác trong quân đội. Người con trai đầu lòng của ông Toàn dám đơn thương độc mã vào tận Tây Nguyên mở trang trại trồng cà phê, quyết chí làm giàu. Những người con của họ đều chăm học, chăm làm, xứng đáng với cha anh đi trước…”.

Cũng nhân Ngày kỷ niệm giải phóng miền Nam năm nay, một doanh nghiệp tại Hải Phòng đã tài trợ cho CCB kíp xe tăng 390 một chuyến du lịch sang Cam-pu-chia. “Nhưng chắc chỉ anh Toàn và anh Nguyên đi được thôi. Tôi và anh Phượng phải ở lại, thay mặt kíp xe tham gia giao lưu, kể chuyện truyền thống ở các đơn vị quân đội, các trường học nhân dịp 30-4” - CCB Nguyễn Văn Tập nói.

Bài và ảnh: ĐẶNG THÁI SƠN