Gia đình ông Triệu Kiều Vàng vẫn chưa hết kinh hoàng sau trận mưa lũ lịch sử đêm 3-7.

Ba ngày qua, lực lượng cứu hộ của huyện và xã Công Bằng đã có mặt liên tục tại thôn Khên Lền, xã Công Bằng huyện Pác Nặm (Bắc Kạn) để tìm kiếm 9 người còn nằm trong đống đổ nát, với hy vọng cứu được người sống sót dù là không tưởng. Chính họ đang âm thầm ngâm mình trong trời mưa, giá lạnh và không quản ngại hiểm nguy để sưởi ấm những cõi lòng giá băng.

Để tận mắt nhìn thấy những đống đổ nát sau cơn “hồng thủy trên cạn”, chúng tôi đã quyết tâm leo xe gắn máy cà tàng, khoác áo mưa phóng ào ào hơn 100km từ thị xã Bắc Kạn đến xã Bộc Bố, huyện Pác Nặm. Từ đây, gửi xe máy để bắt đầu hành trình đi bộ khoảng 20km đến Khên Lền, xã Công Bằng. Con đường dài vắt qua các triền núi này, mấy hôm trước, xe 4 bánh gầm cao vẫn đến được trung tâm xã Công Bằng, còn hôm nay người đi bộ cũng rất khó khăn, bởi cơ bản đã bị sạt lở vùi kín mặt đường, có chỗ còn phải leo theo vết mới mà đi. Cả đoàn có 5 người, không ai muốn nói gì, cứ nhìn hướng Công Bằng mà nhanh bước. Sau 5 tiếng vật lộn với bùn lầy, đất sạt, chúng tôi tiếp cận được thôn Khên Lền.

Đến đầu thôn, không khí nặng nề đã bao trùm, mọi người ai nấy đã mỏi nhừ chân, nhưng đều bắt tay vào việc luôn như dự định. Ông Tạ Mình Phú - Trưởng thôn Khên Lền bùi ngùi kể lại: Cơn mưa lớn đêm mùng 3-7 làm nước xối xả xuống thôn này, đến 8 giờ sáng ngày 4, ông nghe được tiếng đất đá lăn ầm ầm, sau đó mọi người trong thôn báo là đất đã vùi lấp 6 hộ gia đình, thế là ông huy động mọi người đến ứng cứu. Nhưng trời vẫn mưa, mây mù dày đặc, rất khó cứu hộ. Những người sống sót ở các hộ này đều chạy hết lên rừng. Ông phải huy động thanh niên của thôn lên rừng gọi họ trở về, dựng lán tạm thời cho họ ở tạm, cắt cử mọi người chăm sóc thân nhân những người bị nạn, sợ họ hoảng loạn lại trốn vào rừng sâu. Trong lúc chưa có cứu hộ, ông vận động mọi người hãy đùm bọc lấy nhau bằng cách gom gạo, ngô nấu cho những gia đình “màn trời chiếu đất” ăn qua ngày. Sau đó, ông cho người tức tốc đi bộ 8km để báo cáo lên xã Công Bằng.

Nhận được tin dữ, ông Hoàng Lường Phùng - Chủ tịch UBND xã đã huy động khẩn cấp một trung đội cơ động của xã, mỗi người phải đeo theo gạo nước để có mặt kịp thời tại nơi đổ nát, nhưng trời mưa, việc cứu hộ vẫn rất khó khăn, trong khi đỉnh ngọn núi này lại xuất hiện mới một vết nứt rộng từ 3 đến 5cm, dài hơn 1km, bao phủ nguy cơ sạt lở tiếp lên 45 nóc nhà, thế là ông Phùng lại chỉ đạo di dân diễn ra ngay đêm 4-7, do không có mặt bằng, việc di dân phải tìm sườn núi nào chắc chắn, mới cho dựng lán “tái định cư tạm thời” tránh mưa lũ. Việc di chuyển 45 hộ dân ra xa nơi sạt lở trung bình hơn 2km là việc làm khó trong đêm tối, bởi không có đường mòn, không điện thắp sáng, nhưng ai nấy đều nhiệt tình, nên di dân được diễn ra an toàn cả người và tài sản.

Theo trưởng thôn Tạ Mình Phú, dãy núi Khên Lền là nơi định canh định cư của các hộ dân tộc Dao đỏ di cư từ tỉnh Cao Bằng đến đây sau năm 1979. Cả thôn hiện có 63 hộ, thì có 43 hộ sống dưới nghèo.

Ông Triệu Kiều Vàng, 55 tuổi là người chịu nhiều đau thương nhất, khi có hai căn nhà bị đất vùi lấp lại chính là nhà riêng của hai đứa con trai mình. Không gì đau xót hơn khi ông Vàng phải chứng kiến tới 6 người xấu số, bao gồm cả con trai, con dâu và cháu nội bị đất vùi chết, hiện vẫn chưa tìm thấy xác. Còn bà mẹ đẻ ra ông Vàng là bà Triệu Thị Máy, 81 tuổi cũng bị thương nặng do sạt lở đất, sáng hôm qua, một trung đội cơ động xã Công Bằng gồm 20 thanh niên khỏe mạnh thay phiên nhau liên tục, mới khiêng được bà Máy đến điều trị tại bệnh viện huyện Pác Nặm. Bản thân ông Vàng đã ngất lịm liên tục từ chiều ngày 4 đến chiều mùng 6-7. Ông hiện đang sống trong sự đùm bọc của bà con hàng xóm tại căn lều tạm. Còn hộ Triệu Văn Kiều có 6 khẩu, thì ông Kiều cùng vợ và hai con nhỏ đã bị đất vùi chết, bỏ lại hai con gái là Bàn Thị Pết và Bàn Thị Khé tự phải lo liệu nuôi nhau trong sự thương yêu của làng xóm suốt 3 ngày qua. Hai cháu may mắn sống sót là do lúc sáng trời mưa, các cháu được dắt nhau sang nhà hàng xóm chơi. Khi đất đá trên núi ập xuống, các cháu may mắn thoát nạn. Tại thôn Khên Lền đến chiều 6-7, không khí tang tóc vẫn u ám nặng nề, những nhà dân không nằm trong phạm vi sạt lở nhưng gần với chỗ sạt khoảng 1km đường chim bay đều trong tâm lý “di chuyển”, bởi sợ hãi vì hàng nghìn mét khối đất đá đã cướp đi sinh mệnh của 10 nạn nhân xấu số, sẽ là nỗi ám ảnh lâu dài với người dân nơi đây.

Được biết, chiều 6-7 ông Ma Văn Chức - Chủ tịch UBND xã Giáo Hiệu đã cử một trung đội dân quân cơ động, do ông Nông Văn Pao – Xã đội trưởng dẫn đầu để vượt rừng đến nơi sạt lở tại Công Bằng cùng tham gia công tác cứu hộ, mong giúp bà con láng giềng ổn định cuộc sống. Do đường sá quá xa xôi (gần 20km đi bộ), công tác cứu hộ vẫn theo phương châm “4 tại chỗ”. Cũng do quãng đường quá xa, lãnh đạo Tỉnh ủy và UBND tỉnh Bắc Kạn chưa thể leo núi lên Khên Lền, mà chỉ đến được Trung tâm huyện Pác Nặm để chỉ huy từ xa.

Bài, ảnh: ÂU VƯỢNG – QUANG ĐÁN (TTXVN)