Hồ Than Thở cách trung tâm thành phố Đà Lạt khoảng 6km về phía đông, theo trục đường Quang Trung-Hồ Xuân Hương. Hồ Than Thở nằm trên đồi cao giữa một rừng thông tĩnh mịch. Cảnh vật quanh hồ nên thơ, mặt nước hồ luôn phẳng lặng, hiền hòa. Con đường đất ven hồ như mất hút xa xa. Tại đây, dường như chỉ còn nghe vi vu tiếng gió nhẹ, tiếng thông reo như thở than, như nức nở. Có một đôi cây thông ở phía bắc của hồ hệt như một đôi “tình nhân” quấn quýt bên nhau không rời.

Một góc hồ Than Thở (ảnh internet)

Đến đây, du khách sẽ được nghe kể về chuyện tình cảm động của một đôi trai tài, gái sắc. Chuyện rằng, vào thế kỷ 18, khi người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ dấy binh đánh đuổi quân xâm lược nhà Thanh, trai tráng khắp nơi hưởng ứng, trong đó có Hoàng Tùng. Trước khi chia tay, chàng đã cùng người yêu ra bên bờ suối thề nguyền, ước hẹn. Chàng hẹn đến mùa xuân-khi mai anh đào nở sẽ đem tin thắng trận trở về. Ở nhà, Mai Nương nghe tin Hoàng Tùng tử trận. Không phút đắn đo, nàng chạy nhanh đến chốn hẹn ước xưa, gieo mình xuống dòng suối. Trớ trêu thay, đến giữa mùa xuân, Hoàng Tùng thắng trận trở về. Chàng khóc cạn nước mắt khi biết người yêu không còn trên cõi đời nữa. Mấy năm sau, triều đại Tây Sơn sụp đổ, Gia Long trả thù những người có công với triều Tây Sơn, Hoàng Tùng đã tự vẫn bên hồ để được sum vầy với người yêu nơi chín suối. Dân gian còn cho rằng, tiếng thông reo ở hồ này nghe bi thương như khóc than cho đôi bạn tình Mai Nương-Hoàng Tùng, nên người đời đặt tên là hồ Than Thở.

Đến hồ Than Thở hôm nay, cảnh vật, thiên nhiên ở đây như thổi vào hồn ta một cảm giác kỳ vị. Chúng ta được nghe câu chuyện tình bi thương nhưng đầy lãng mạn, nghe tiếng thông reo bên hồ nước biếc giữa đại ngàn Tây Nguyên, tựa tiếng thở than, thủ thỉ của những đôi bạn tình…

THANH MAI