Đào Đông Sơn kêu cứu!

QĐND -Chúng tôi đến với xã Đông Sơn, thị xã Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình vào thời điểm gần 200 hộ trồng hoa đào phai nơi đây đang loay hoay chưa biết xử lý ra sao với căn "bệnh lạ" trên thân cây đào. Nếu không có biện pháp cứu chữa kịp thời, rất có thể vụ đào Tết năm nay, công sức cả năm của người trồng đào Đông Sơn sẽ trở nên công cốc...

Ông Nghiêm Mẫn hướng dẫn bà con xã Đông Sơn quy trình phun chế phẩm sinh học trừ "bệnh lạ" trên cây đào.

Loay hoay với "bệnh lạ"!

Theo quan sát của chúng tôi, tại phần thân của các cây đào phai có nhiều vết thối màu nâu, chảy nhựa, khiến những cây đào phai trở lên sần sùi khác thường.

Giải thích về hiện tượng "bệnh lạ" này, anh Phạm Trọng Sản, chủ vườn đào ở thôn 2, xã Đông Sơn nói: “Cách đây mấy tháng, bệnh này xuất hiện rải rác ở các vườn đào. Chúng tôi đã báo với cán bộ Phòng Nông nghiệp thị xã, nhưng được các anh ấy trả lời là chưa xác định được bệnh nên chưa có phương án trị bệnh. Thấy xót cho vườn đào, nhà nào nhà ấy đều mua thuốc trừ nấm trên cây trồng về phun. Thế nhưng vừa mất tiền thuốc, vừa mất công mà bệnh vẫn không khỏi. Cứ tình trạng này, khi Tết đến, những cành đào Đông Sơn của chúng tôi sẽ khó được thị trường chấp nhận vì cành sần sùi, xấu xí”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Hoàng, Trưởng phòng Kinh tế thị xã Tam Điệp cho biết: "Năm nay thời tiết mưa nhiều và dai dẳng khiến bệnh lan rộng trên gần 50ha vườn đào của địa phương. Nếu không sớm "bắt được bệnh, trị bệnh" thì bà con sẽ gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ sản phẩm".

Đào phai Đông Sơn đang từng bước trở thành loại đào có thương hiệu của tỉnh Ninh Bình. Được biết, những năm gần đây, nhân dân xã Đông Sơn học được cách kích, hãm cho hoa đào nở đúng dịp Tết Nguyên đán nên đã đem lại hiệu quả kinh tế cao. Bình quân hằng năm, trên địa bàn thị xã Tam Điệp có từ 1.200 đến 1.500 cành đào được tiêu thụ, đạt doanh thu trên 1 tỷ đồng. Trong đó, tổng thu được từ nguồn bán hoa của xã Đông Sơn đạt khoảng 800 triệu đồng/năm.    

Nỗ lực tìm cách cứu đào   

Để cứu vụ đào phai Đông Sơn, chính quyền và các cơ quan chức năng địa phương đã nỗ lực vào cuộc, trong đó có gửi mẫu bệnh phẩm tham vấn ý kiến của các chuyên gia bảo vệ thực vật ở Trung tâm Giám định và Kiểm dịch thực vật (thuộc Viện Bảo vệ Thực vật - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa xác định đó là bệnh gì.

Mới đây nhất, Phòng Kinh tế thị xã Tam Điệp đã mời ông Nghiêm Mẫn, Giám đốc Công ty cổ phần Phân bón và Thuốc bảo vệ thực vật Thiên Đức về tìm hiểu và "thử" tìm liệu pháp trị bệnh. Ông Nghiêm Mẫn (người nổi tiếng với các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật công nghệ sinh học không độc hại) chính là vị doanh nhân đã từng cung ứng và đưa ra cách thức khắc chế thành công các bệnh lùn sọc đen, đốm sọc vi khuẩn, bệnh vàng lụi trên lúa, bệnh héo xanh trên cây hoa màu...  Có mặt thực tế cùng chúng tôi tại vùng đào Đông Sơn, ông Nghiêm Mẫn cho biết, qua những biểu hiện trên thân cây, "bệnh lạ" mà bà con trồng đào Đông Sơn đang loay hoay tìm cách chữa nhiều khả năng là bệnh chảy gôm (giống như chảy mủ). Bệnh này cũng từng xuất hiện tại một số cây trồng phía Nam như cây cao su, cây hồ tiêu, cây vú sữa... "Bệnh chảy gôm trên cây đào có hiện tượng vỏ cây bị tổn thương, tạo điều kiện cho nấm xâm nhập vào bên trong thân cây, làm cho thành phần tinh bột trong tế bào chuyển thành dịch nhựa và chảy ra liên tục.

Muốn trị được bệnh, chúng tôi đang thử áp dụng phương pháp dùng hóa chất để tiêu diệt loại nấm này, đồng thời kích thích cây trồng tạo ra kháng thể để bảo vệ cây" - Ông Nghiêm Mẫn giải thích với chúng tôi như vậy.

Tuy nhiên, cũng theo ông Nghiêm Mẫn, để cây có thêm sức đề kháng, cần chú ý chăm sóc bón phân hữu cơ giúp đất tơi xốp, cây sinh trưởng tốt, tỉa cành nhánh hợp lý, chú ý không làm cây bị thương thì sẽ hạn chế được loại bệnh này. Ngay tại vườn đào nhà anh Phạm Trọng Sản, ông Nghiêm Mẫn đã pha thuốc và hướng dẫn cách phun thí điểm trên 50 cây đào đang bị bệnh chảy gôm. 

Có thể nói, cây đào phai đang ngày càng được người dân trong và ngoài tỉnh Ninh Bình biết đến với vẻ đẹp tự nhiên như đào rừng, sắc hoa không quá "đậm" như đào Nhật Tân mà phơn phớt màu phấn hồng, có khả năng chịu đựng thời tiết tốt, hoa lâu tàn... Chính vì vậy, đào phai Đông Sơn đã từng bước đem lại hiệu quả kinh tế và trở thành cây hàng hóa có giá trị tại thị xã Tam Điệp nói chung và xã Đông Sơn nói riêng. Rất tiếc, vụ đào năm nay, "bệnh lạ" đang làm các hộ trồng đào nơi đây... đau đầu. Theo ông Lê Hoàng, bên cạnh việc tìm ra các giải pháp và có định hướng quy hoạch cụ thể để mở rộng loại cây trồng này, các cơ quan chức năng cũng cần sớm vào cuộc “bắt bệnh”, “trị bệnh” giúp bà con nông dân.    

Còn theo ông Nghiêm Mẫn, hiệu quả của phương pháp mà công ty ông đưa ra có thể sẽ khắc chế được căn bệnh này, tuy nhiên cần có thời gian, với tối thiểu ít nhất 3  lần phun thuốc, mỗi lần cách nhau hơn 20 ngày. Hy vọng, cũng như nhiều lần trước, với sự vào cuộc của "thầy lang" Nghiêm Mẫn, cây đào phai Đông Sơn lại rực rỡ sắc hoa khi Tết đến, Xuân về.     

Bài và ảnh: LÊ XUÂN ĐỨC