Tài nguyên rừng đã từng là nguồn sống của người dân Thài Phìn Tủng. Nhưng do sự khai thác cạn kiệt đã làm suy giảm diện tích và giá trị kinh tế của rừng, dẫn đến tình trạng thiếu nước cho sản xuất và cuộc sống. Từ thực tế đó, Trung tâm đa dạng và an toàn sinh học thuộc Liên hiệp các hội khoa học-kỹ thuật Việt Nam đã triển khai dự án “Bảo tồn và phát triển nguồn gen quý hiếm, bảo vệ đa dạng sinh học ở xã Thài Phìn Tủng, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang” để cứu rừng, bảo vệ nguồn gen quý hiếm…

Đường lên Đồng Văn (ảnh internet)

Năm 2003, Quỹ Môi trường toàn cầu, Chương trình tài trợ các dự án nhỏ (GEF/SGP) đã tài trợ cho dự án, nhằm thực hiện mục tiêu bảo tồn nguồn gen quý hiếm, bảo tồn đa dạng sinh học tại xã Thài Phìn Tủng. Nhận thức về trách nhiệm bảo vệ môi trường là một việc làm cần được thực hiện thiết thực, ông Nguyễn Đức Vinh - Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang đã đánh giá cao các mục tiêu mà dự án triển khai, kết quả bước đầu đạt được. Sau khi tham quan vườn ươm, hom giống các cây quý hiếm trong khuôn khổ thực hiện dự án, ông cho biết: Kết quả đạt được của dự án như hôm nay là ngoài mong muốn, dự án đã góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ các loài quý hiếm, sự đa dạng sinh học. Cần bám sát để hiệu quả dự án được tốt. Dự án đã lựa chọn biện pháp thực hiện phù hợp xu thế chung động viên sự tham gia của cộng đồng, chắc chắn sẽ phát triển bền vững do có sự đầu tư nâng cao đời sống cho người dân nơi đây. Lưu ý khi đưa ra trồng cần lựa chọn các hộ có kinh nghiệm, có trách nhiệm và có sự ràng buộc về tư cách pháp nhân. Mong muốn dự án mở rộng về phía tây của tỉnh (gồm các huyện: Hoàng Su Phì, Xín Mần) vì ở đây cũng có thể rất phong phú về nguồn gen quý hiếm nhưng chưa được phát hiện.

Ông Hoàng Văn Nình, Phó chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Giang cho biết: Hiện nay Hà Giang có 5 khu bảo tồn thiên nhiên vì vậy rất mong nhận được sự quan tâm của các tổ chức quốc tế và các tổ chức trong nước đến giúp đỡ khảo sát nghiên cứu. Chi cục Kiểm lâm Hà Giang sẵn sàng hợp tác giúp đỡ tạo điều kiện thuận lợi để nơi nào phù hợp với địa chất, khoa học thì ở nơi đó có thông đỏ. Như thế mới là bảo tồn bền vững.

Thể hiện trách nhiệm của người trực tiếp đôn đốc bà con trong xã nâng cao ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ hệ sinh thái núi đá vôi, ông Sùng Nỏ Páo - Chủ tịch UBND xã Thài Phìn Tủng cho biết: Dự án không chỉ góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ các loài quý hiếm mà còn thiết thực góp phần nâng cao đời sống người dân.

Tính đến thời điểm này, cả xã đã làm được 30 biển treo để bảo vệ cây. Trước đây người dân không biết đến giá trị của cây nên thường chặt bừa bãi, giờ biết nhà nước không cho chặt nên người dân không chặt nữa. 100 hộ dân trong xã đã được đôn đốc thực hiện dự án, đặc biệt chị em phụ nữ phát triển chăn nuôi trồng trọt. Khi được quán triệt sâu rộng đến nhân dân, để trồng được hiệu quả thì người dân phải được tập huấn kỹ càng, tiến hành trồng thí điểm, giữ tiến độ kỹ thuật “trồng đến đâu ăn chắc đến đó”. Người dân phải đăng ký để bảo đảm từ khâu tiếp nhận giống đến giai đoạn phát triển sau này. Nhà trường giáo dục cho học sinh việc bảo quản như: trên đường thấy cây không được tỉa cành. Tôi nhận thức rằng bảo tồn hôm nay là để thế hệ mai sau được hưởng lợi. Nếu bây giờ không bảo quản, cứ chặt đi thì cây không có khả năng mọc lại, bởi vậy bảo tồn để giữ được cây to tự nhiên. Thực tế trước đây cho thấy khi người dân chưa biết đó là loại cây quý hiếm thì cứ thấy cây to khoảng từ 10 đến 25cm đã chặt làm cán cày, chuôi dao…

Sự phối hợp thực hiện giữa các nhà khoa học với Sở Tài nguyên-Môi trường, Chi cục kiểm lâm, và trực tiếp là bà con trong xã hy vọng rằng việc bảo vệ nguồn gen, bảo vệ đa dạng sinh học ỡ xã Thài Phìn Tủng sẽ có kết quả, đem lại hiệu quả kinh tế cho người dân nơi đây.

THU HIỀN