Người lao động xem thông tin tuyển dụng tại Trung tâm GTVL Thanh Niên.

Khác với không khí ảm đạm ở một số khu công nghiệp, khu chế xuất (KCN, KCX), những ngày đầu năm, cường độ làm việc tại các trung tâm tư vấn, giới thiệu, xúc tiến việc làm được đẩy lên khá cao. Trong cơn khủng hoảng thiếu việc làm của người lao động, sự năng động, đa dạng phương thức hoạt động của các cơ quan chức năng đã góp phần tìm lại việc làm cho hàng chục ngàn lao động ngay trong những ngày đầu năm.

Những gam màu tương phản

Những năm trước, cứ vào độ sau Tết, đến các KCN, KCX trọng điểm ở miền Đông Nam Bộ như: Biên Hòa I, Biên Hòa II, Long Bình, Nhơn Trạch, Linh Trung, Tân Thuận, Sóng Thần... đều gặp băng rôn, bảng hiệu đăng thông tin tuyển dụng lao động của các doanh nghiệp. Thế nhưng năm nay thì khác hẳn. Ngày 6-2, tức là đã một tuần làm việc sau kỳ nghỉ Tết, tại các KCN, KCX, chúng tôi chứng kiến không khí im ắng, chưa có biểu hiện gì của khí thế làm việc đầu năm.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc công ty chuyên cung ứng lao động thời vụ cho các doanh nghiệp ở KCN Biên Hòa II (Đồng Nai) cho biết: Hằng năm, vào độ này công ty của ông hoạt động không ngừng nghỉ. Cuối năm ngoái, công ty còn quản lý 1.300 công nhân. Đến giáp Tết còn 700 và thời điểm này chỉ còn chưa đầy 500. “Nguồn cầu sử dụng lao động thấp nên doanh nghiệp của chúng tôi phải chuyển hướng cơ cấu, mở thêm dịch vụ xây dựng hạ tầng giao thông để duy trì sự tồn tại và phát triển” - ông Thắng nói.

Hoạt động sản xuất kinh doanh gặp khó khăn nên sau Tết, nhiều doanh nghiệp tiếp tục đà cắt giảm lao động và tạm ngưng hoạt động vì thua lỗ. Bà Nguyễn Thị Xuyên, chủ nhà trọ ở khu phố 7, phường Long Bình, thành phố Biên Hòa (Đồng Nai) cho hay: Trước đây nhà trọ xây chưa xong đã có công nhân đến đặt cọc thuê phòng. Nay treo biển cho thuê phòng trọ cả tuần mà vẫn còn phòng trống. Một bộ phận không nhỏ công nhân sau khi mất việc làm, về quê đón Tết không quay trở lại tìm việc.

Khác với gam màu trầm ở các doanh nghiệp, đến các trung tâm xúc tiến, giới thiệu, tư vấn việc làm, chúng tôi phải rất cố gắng mới có thể tận dụng được khoảng thời gian ít ỏi của các cán bộ, nhân viên để phỏng vấn họ. Tại Trung tâm giới thiệu việc làm (GTVL) Thanh Niên Thành phố Hồ Chí Minh, mới hơn 7 giờ sáng đã có hàng trăm bạn trẻ đến nộp hồ sơ, xin tư vấn giới thiệu việc làm. Để đáp ứng nhu cầu của người lao động tìm việc, trung tâm đã làm bảng thông tin về việc làm, treo từ ngoài cổng vào đến văn phòng để phục vụ người lao động tìm việc. Anh Nguyễn Văn Sang, Phó giám đốc Trung tâm cho biết: Trung tâm mở cửa từ ngày mùng 8 Tết, đến nay đã liên hệ được với 30 doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động ở Thành phố Hồ Chí Minh và Bình Dương để giới thiệu cho công nhân. Với số lượng này, Trung tâm sẽ giúp tìm việc làm cho hơn 1.000 công nhân, với mức lương từ 1,5 đến 2 triệu đồng/tháng. Bình quân mỗi ngày Trung tâm tiếp nhận 500 lượt người đến giao dịch, tìm việc làm. Tại Trung tâm GTVL thuộc Trường Cao đẳng nghề Đông Nam Bộ và Trường cao đẳng Kỹ thuật Vin-hem Pích, từ ngày mùng 8 Tết đến nay mỗi nơi cũng đã tiếp nhận hơn 600 lượt người đến giao dịch, tìm việc làm.

Đa dạng phương thức, vượt qua khó khăn

Anh Nguyễn Viết Chính, Giám đốc Trung tâm GTVL Trường cao đẳng nghề Đông Nam Bộ cho biết: Trung tâm hoạt động theo chương trình liên thông giữa đơn vị giới thiệu với Sở LĐ-TB&XH tỉnh Đồng Nai và các doanh nghiệp. Ngay sau Tết, Trung tâm đã chủ động liên hệ với Sở LĐ-TB&XH tỉnh tìm hiểu nhu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp và đã liên hệ được với hai doanh nghiệp là Công ty May mặc Việt Vinh và Công ty Xim-max để xúc tiến giới thiệu lao động. Các trung tâm GTVL trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đều hoạt động theo phương thức liên thông với doanh nghiệp nhằm kích cầu việc làm và đó là phương châm chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh, tích cực tìm kiếm giải pháp nhằm giảm tỷ lệ lao động thất nghiệp.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, anh Nguyễn Văn Sang, Phó giám đốc Trung tâm GTVL Thanh Niên cho biết: Trung tâm phối hợp với Sở LĐ-TB&XH Thành phố, đã chuẩn bị đầy đủ các yếu tố để mở sàn giao dịch việc làm, dự kiến khai mạc vào ngày 28-2. Đến nay đã có hàng chục doanh nghiệp đăng ký tuyển dụng lao động, trong đó có nhiều doanh nghiệp thuộc các ngành: may mặc, da giày... Theo anh Sang, phần lớn người lao động bị mất việc làm đều thuộc các ngành “nhạy cảm” như: da giày, dệt may..., song vẫn có những doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực này tiếp tục ăn nên làm ra, nhu cầu sử dụng lao động vẫn ở mức cao. Trách nhiệm của các trung tâm GTVL là mở rộng các kênh thông tin, tích cực tìm kiếm và phối hợp với các doanh nghiệp có tiềm năng để kích cầu việc làm, giúp người lao động và doanh nghiệp gặp nhau một cách nhanh nhất và có hiệu quả nhất. Theo tính toán của cơ quan chức năng, hiện các doanh nghiệp có tiềm năng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và các địa bàn lân cận còn khả năng tuyển dụng hơn 35.000 lao động ngay trong nửa đầu năm 2009.

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân chiều ngày 6-2, Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Trần Du Lịch, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Sự suy thoái kinh tế toàn cầu vừa là cái “họa”, song cũng vừa là cái “phúc” cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, bởi cơn khủng hoảng này là đợt sát hạch khắt khe đối với khả năng “đề kháng” của doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường WTO. Bên cạnh những doanh nghiệp phá sản, sa thải lao động, là những doanh nghiệp ăn nên làm ra. Một doanh nghiệp phá sản sẽ có một doanh nghiệp khác thay thế. Nhờ đó, cán cân cung - cầu lao động sẽ không đến nỗi mất cân bằng nghiêm trọng mà nó chuyển sang một tính chất khác với yêu cầu đòi hỏi cao hơn. Thực tế hiện nay, các doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động có tay nghề vẫn đang thiếu trầm trọng nguồn nhân lực. Chính vì vậy, bên cạnh những phương thức kích cầu việc làm cần có quỹ hỗ trợ thất nghiệp và triển khai đồng bộ chiến lược dài hơi về đào tạo lực lượng lao động có tay nghề vững vàng theo hướng xã hội hóa. Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang xúc tiến mạnh mẽ vấn đề này.

Hiện cả nước có 80 trường cao đẳng nghề; 204 trường trung cấp nghề; 684 trung tâm dạy nghề; 272 trường trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học có tham gia dạy nghề; 828 cơ sở dạy nghề ngoài công lập, mỗi năm đào tạo dài hạn và ngắn hạn cho khoảng 1,4 triệu người. Vấn đề cần quan tâm hiện nay là bên cạnh việc mở rộng qui mô, phải đặc biệt chú ý đồng bộ hóa công tác đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của cộng đồng doanh nghiệp.

“Cuối tháng 2 này Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiến hành điều tra tổng quan về tình hình lao động, sử dụng lao động, lao động thất nghiệp... trên toàn thành phố để có phương án đề xuất giải quyết vấn đề này một cách cơ bản” - Tiến sĩ Trần Du Lịch nói.

Bài và ảnh: THANH KIM TÙNG