Các chuyên gia khống chế lây lan dịch bệnh hiện đang nỗ lực hết hình để đối phó với sự bùng phát của dịch cúm lợn ở Mexico, Mỹ và một số trường hợp bị nghi nhiễm khác ở Canada, Australia, Brazil, Israel… Một hành khách Uruguay đeo khẩu trang bảo vệ mình tại sân bay ở Mexico City. Cúm lợn là gì?

Cúm lợn là loại bệnh đường hô hấp, gây ảnh hưởng đến lợn. Do loại cúm A gây ra, cúm lợn xuất hiện theo chu kỳ ở đàn lợn, nhưng hiếm khi gây tử vong.

Cúm lợn có xu hướng lây lan vào mùa thu và mua đông nhưng cũng có thể xuất hiện quanh năm.

Có rất nhiều loại cúm lợn và giống như cúm ở người, sự lây nhiễm cũng thay đổi liên tục.

Con người có thể nhiễm cúm lợn?

Thông thường, cúm lợn không ảnh hưởng đến con người, mặc dù cũng có một số trường hợp lây nhiễm đã được ghi nhận. Những người này thường tiếp xúc trực tiếp, thường xuyên với lợn.

Cũng có ít tài liệu cho thấy các trường hợp lây nhiễm cúm lợn từ người sang người.

Nhưng việc lây nhiễm từ người sang người được cho là lây lan qua ho và hắt hơi.

Trong đợt bùng phát mới nhất tại Mexico hiện nay, rõ ràng cúm lợn đang được lây nhiễm từ người sang người. Các triệu chứng của cúm lợn ở người có vẻ như giống với các triệu chứng thường thấy ở cúm theo mùa.

Vậy đây có phải là loại cúm lợn mới?

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khẳng định ít nhất một số trường hợp mắc loại cúm lợn chưa từng thấy trước đó, dòng H1N1 của loại cúm A.

H1N1 là dòng giống với loại cúm theo mùa thông thường ở người. Nhưng trong phiên bản mới nhất H1N1 có điểm khác biệt: Nó chứa loại gen thường được thấy ở các dòng virut ảnh hưởng đến cả con người, chim và lợn.

Các virut cúm có khả năng trao đổi các thành phần gen với nhau, và có vẻ như phiên bản H1N1 mới nhất là kết quả của sự pha trộn giữa các loại virut khác nhau, có thể ảnh hưởng đến các loài khác nhau.

Vậy có an toàn không khi ăn thịt lợn?

Câu trả lời là có. Cho đến nay không có bằng chứng nào cho thấy cúm lợn có thể bị lây lan qua ăn thịt của động vật bị nhiễm cúm. Tuy nhiên, nên nấu kỹ thịt. Nhiệt độ 70 độ C sẽ đảm bảo giết chết virut.

Con người cần phải đề phòng như thế nào?

Khi một dòng cúm mới xuất hiện, mang theo khả năng lây lan từ người sang người, con người phải theo dõi sát, nếu không nó sẽ có khả năng bùng phát thành đại dịch.

Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để đánh giá chính xác và đầy đủ tình hình hiện nay. Không ai có thể biết chắc được ảnh hưởng của nó khi đại dịch bùng phát. Nhưng các chuyên gia cảnh báo, nó có thể cướp đi sinh mạng của hàng triệu người trên khắp thế giới. Đại dịch cúm ở Tây Ban Nha, bắt đầu vào năm 1918, và cũng do dòng H1N1 gây ra, đã giết chết hàng triệu người.

Thực tế là tất cả các trường hợp nhiễm bệnh ở Mỹ cho đến này đều có triệu chứng ở mức bình thường. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của đợt bùng phát tại Mexico hiện nay có thể là do một nhân tố về địa lý bất thường đặc biệt nào đó, có thể là do một loại virut thứ hai không liên quan đang lưu thông trong cộng đồng người tại đây. Nếu như vậy nó khó có thể lây lan sang cả thế giới.

Tuy nhiên, việc rất nhiều người bị nhiễm bệnh là những người còn trẻ là một dấu hiệu bất thường bởi cúm theo mùa thông thường có khuynh hướng ảnh hưởng đến người già.

Cách thức chữa trị và vác xin?

Giới chức Mỹ cho biết cho đến nay hai loại thuốc thường được dùng để chữa cúm là Tamiflu và Relenza có vẻ như có ảnh hưởng tốt đối với những trường hợp nhiễm bệnh ở Mỹ.

Hiện vẫn chưa rõ, những vác xin cúm hiện tại có tác dụng như thế nào trong việc chống lại dòng cúm mới, bởi nó rất khác với các dòng cúm khác.

Các nhà khoa học Mỹ hiện đang phát triển một loại vác xin mới, nhưng phải mất thêm thời gian để hoàn chỉnh và sản xuất đủ cho nhu cầu có thể sẽ rất lớn trong thời gian tới.

Còn về cúm gia cầm?

Cúm gia cầm đã khiến hàng trăm người tử vong ở Đông Nam Á trong những năm gần đây. Nó là một dòng cúm khác. Cúm lợn mới nhất là loại mới của dòng H1N1, trong khi cúm gia cầm là H5N1.

Các chuyên gia trước đây cũng từng lo sợ H5N1 có khả năng gây ra một đại dịch bởi chúng có khả năng biến đổi rất nhanh. Tuy nhiên, cho đến giờ, nó vẫn chỉ là loại cúm ảnh hưởng chủ yếu đến gia cầm. Trừ một số trường hợp đặc biệt, hầu hết những người nhiễm cúm gia cầm đều làm việc, tiếp xúc thường xuyên với gia cầm. Trong khi đó, các trường hợp lây nhiễm từ người sang người cũng đặc biệt hiếm. Hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy H5N1 đã có khả năng làm lây lan dễ dàng từ người sang người.

Các đại dịch cúm

1918: Đại dịch cúm Tây Ban Nha là đại dịch có sức tàn phá kinh khủng nhất thế giới hiện đại. Nó do một dạng của dòng cúm H1N1 gây ra và ước tính có tới 40% dân số thế giới nhiễm bệnh, với hơn 50 triệu người tử vong, và thanh niên là những người bị ảnh hưởng nặng nhất.

1957: Cúm châu Á đã khiến 2 triệu người mất mạng. Do một loại virut cúm ở người, H2N2, kết hợp với dòng biến thể được tìm thấy ở vịt hoang gây nên. Tác động của đại dịch đã được giảm thiểu nhờ hành động kịp thời của các giới chức y tế. Người già là những người bị ảnh hưởng nặng nhất.

1968: Được phát hiện đầu tiên tại Hồng Kông và do dòng H3N2 gây ra, đã khiến tới 1 triệu người trên toàn cầu tử vong, với hầu hết những người trên 65 tuổi nhiễm bệnh không thể sống sót.

103 người chết ở Mexico, nguy cơ cúm lợn thành đại dịch

Chính phủ các nước khắp thế giới đã gấp gáp tăng cường các biện pháp kiểm soát sự lây lan của cúm lợn, khi số ca tử vong do dịch bệnh này đã tăng lên 103 người ở Mexico và WHO cảnh báo, chủng cúm này sẽ “biến thể sang dạng nguy hiểm hơn”.
Bộ trưởng Y tế Mexico Jose Angel Cordova xác nhận con số trên vào sáng nay (giờ Việt Nam). Cordova nói trên đài truyền hình nước này rằng có khoảng 400 người đã phải nhập viện trên tổng số hơn 1.610 ca nghi nhiễm bệnh. Vài giờ trước đó, Keiji Fukuda, trợ lý Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phụ trách về y tế, an ninh và môi trường, cho rằng rất có thể loại virut này đang biến thể thành dạng nguy hiểm hơn, trong khi dịch cúm lợn đang có nguy cơ lan rộng trên thế giới sau khi một loạt nước ở cả châu Á, Trung Đông và châu Âu thông báo về các trường hợp nghi nhiễm virus cúm H1N1.

Gấp gáp ban bố tình trạng khẩn về sức khỏe cộng đồng

Sau Israel, Tây Ban Nha và Canada, đến lượt New Zealand, Colombia, Australia và Brazil thông báo những trường hợp tình nghi, trong đó nhiều người nhiễm bệnh vừa có chuyến đi về từ Mexico. 6 trường hợp nhiễm bệnh đã được xác nhận ở Canada.

Bộ trưởng Y tế New Zealand cho biết 10 sinh viên nước này vừa trở về từ Mexico có kết quả xét nghiệm dương tính với chủng cúm A và nhiều khả năng đã nhiễm virus cúm lợn H1N1. 9 người ở Colombia đã được đưa vào theo dõi sau khi họ trở về từ Mexico với các triệu chứng cúm. Tại Australia, 2 người đã phải nhập viện với các triệu chứng cúm sau khi trở về từ Mexico. Một trường hợp tương tự xuất hiện tại Brazil.

Chính phủ một loạt nước trên thế giới bắt đầu thắt chặt hơn các biện pháp kiểm duyệt để ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập, đặc biệt là từ các sân bay. Nhiều nước đã ngừng nhập khẩu các sản phẩm thịt lợn từ Mỹ và Mexico. Trong khi số ca tử vong do nhiễm cúm lợn tiếp tục tăng ở Mexico và làm 1.324 người bị nhiễm kể từ ngày 13/4, loại virus này đang tiếp tục lây lan ở Mỹ. 12 ca đã được xác nhận ở California, Kansas, Ohio và Texas. Có 8 ca nghi nhiễm tại Thành phố New York sau khi 200 học sinh tại một trường học xuất hiện triệu chứng cúm. Các bệnh nhân ở độ tuổi từ 9 đến 50. Mỹ vừa ban bố tình trạng khẩn cấp về sức khoẻ cộng đồng. Chủng cúm mới, một sự pha trộn chưa bao giờ xảy ra giữa các lại cúm ở lợn, cúm ở người và cúm gia cầm, được cảnh báo có nguy cơ rất lớn dẫn đến một đại dịch quy mô lớn kể từ khi bùng phát cúm gia cầm năm 1997 làm hàng trăm người tử vong. Dịch cúm “Hong Kong” năm 1968 đã cướp đi sinh mạng của khoảng 1 triệu người trên toàn cầu.

Những chủng cúm mới có thể lây lan nhanh vì không ai có sự miễn dịch tự nhiên chống lại chúng, trong khi cần nhiều tháng mới có thể chế tạo thành công vắcxin.

Virut cúm lạ này lây truyền qua đường hô hấp, tiếp xúc với người mắc bệnh khi ho, hắt hơi. Các triệu chứng nhiễm virus giống như bị cúm, là sốt trên 38 độ, cơ thể và họng đau nhức kèm theo ho, sung huyết đường hô hấp, có thể còn bị nôn và tiêu chảy. Các biện pháp đối phó

Cảnh giác đặc biệt với H1N1

"Virus cúm heo có nguồn gen tổng hợp từ người, heo và chim nên độc lực rất mạnh. Việt Nam chưa từng xuất hiện dịch bệnh tương tự nhưng vẫn phải cảnh giác đặc biệt vì mầm bệnh cúm gia cầm H5N1 còn tồn tại và đã có các ca tử vong; tỷ lệ các gia đình nuôi heo lớn trong khi vệ sinh môi trường và chuồng trại không được đảm bảo" - TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng và môi trường (Bộ Y tế) cho biết.

Hiện nay chưa có ý kiến chính thức để định nghĩa và cảnh báo các triệu chứng lâm sàng của loại bệnh này. Tuy nhiên, H1N1 được xác định là loại bệnh nguy hiểm hàng đầu (tương tự như dịch SARS) và nguy hiểm hơn cả cúm H5N1 vì có thể lây bệnh từ người này sang người khác và gây nguy cơ tử vong rất cao. (Theo VNN)

Hội đồng An ninh Nội địa của Tổng thống Mỹ Barack Obama được lệnh giám sát chặt chẽ tình hình cùng Bộ Ngoại giao. Nhà Trắng đã triệu tập phiên họp khẩn cấp để bàn biện pháp đối phó với tình hình dịch bệnh này. Bộ Y tế Mexico hôm qua đã tuyên bố các trường học ở thủ đô tiếp tục nghỉ học, cùng ngày Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố tình hình dịch cúm lợn ở Mỹ và Mexico đã khởi động trình tự trung tâm khống chế vụ y tế công cộng đột phát. Các quan chức đã phát tờ rơi cho những ai có việc phải đến Mexico và Mỹ, kêu gọi mọi người mang khẩu trang, vệ sinh tay thường xuyên, trong khi chính phủ lập đường dây nóng tiếp nhận thông tin về dịch bệnh. Các nước và khu vực khắp châu Á, vẫn chưa quên được nỗi kinh hoàng trước các loại virut chết người như cúm gia cầm H5N1 và dịch viêm đường hô hấp cấp SARS những năm gần đây, đã nhanh chóng hành động. Sau các sân bay ở Thái Lan và Nhật Bản, các sân bay ở Hong Kong, Malaysia, Philippin và Hàn Quốc đã được lệnh giám sát kỹ người nhập cảnh để phát hiện mọi trường hợp có triệu chứng bị cúm. Chính phủ Hàn Quốc tuyên bố, kể từ ngày hôm nay, 27/4, Hàn Quốc sẽ áp dụng biện pháp kiểm dịch nghiêm ngặt hơn đối với thịt lợn đến từ Mỹ và Mexico. Tổng cục Giám sát chất lượng Kiểm nghiệm Kiểm dịch nhà nước Trung Quốc trước đó ra thông báo khẩn cấp, yêu cầu những người đến từ vùng dịch bệnh cúm lợn, nếu có triệu trứng bị cúm, khi nhập cảnh phải chủ động khai báo với cơ quan kiểm dịch nhập cảnh. Trung Quốc đang nghiên cứu cho triển khai các biện pháp phát hiện và cách ly, trong trường hợp dịch bệnh xuất hiện ở nước này. Philippin và Nga đã cấm nhập khẩu lợn và các sản phẩm làm từ thịt lợn của Mỹ và Mexico. Ngoài ra, chính phủ các nước Costa Rica, Hondurat, Chile, Peru, Goatemala, Nicaragua, El Sanvado đã tuyên bố tăng cường đề phòng, yêu cầu dân chúng theo dõi bệnh đường hô hấp cúm tương tự. Bộ Ngoại giao Pháp tuyên bố đã mở Trung tâm ứng đối khẩn cấp khủng hoảng nhằm vào dịch bệnh này. Theo: DANTRI-Nhật Mai
-Phan Anh
Theo BBC