QĐND - Trước việc Trung Quốc ngoan cố không đáp ứng yêu cầu của Việt Nam rút ngay giàn khoan Hải Dương 981 cùng các tàu hộ tống ra khỏi vùng biển Việt Nam, thậm chí gần đây còn đưa ra nhiều thông tin sai lệch về chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển tại Việt Nam, chiều 23-5, Bộ Ngoại giao đã tổ chức cuộc họp báo quốc tế nhằm giúp dư luận trong nước và quốc tế hiểu rõ cơ sở pháp lý về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như thông tin về tình hình trên Biển Đông hiện nay.

 Bà Nguyễn Thị Thanh Hà nêu các cơ sở pháp lý khẳng định chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam. Ảnh: Phương Linh

Xâm lược không sinh ra chủ quyền

Tại buổi họp báo, ông Trần Duy Hải, Phó chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao cho biết, Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Ông Hải cho biết, từ nhiều thế kỷ nay, ít nhất là từ thế kỷ thứ 17, Việt Nam đã xác lập, thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa khi hai quần đảo này còn vô chủ. Việt Nam đã thực thi chủ quyền đối với hai hòn đảo này một cách hòa bình, liên tục, phù hợp với luật pháp quốc tế mà không gặp phải sự phản đối của bất cứ quốc gia nào.

Trong thời kỳ Pháp thuộc (từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20), Chính phủ Pháp đã nhân danh Việt Nam tiếp tục quản lý hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đồng thời phản đối yêu sách của các nước khác đối với hai quần đảo này. Chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng đã được thừa nhận tại Hội nghị San Francisco tháng 9-1951, hội nghị giải quyết vấn đề quy thuộc các vùng lãnh thổ sau chiến tranh thế giới thứ hai với sự tham gia của 51 quốc gia. Tại hội nghị này, đề xuất của đoàn Liên Xô trao chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cho Trung Quốc đã bị đa số đại biểu trong hội nghị phản đối.

Năm 1974, Trung Quốc đã sử dụng vũ lực để chiếm đóng toàn bộ quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Việt Nam Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam đều đã lên tiếng phản đối hành động đó của Trung Quốc và khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. “Từ góc độ luật pháp quốc tế, việc chiếm đóng bằng vũ lực lãnh thổ của một quốc gia có chủ quyền là hành vi phi pháp và không thể đem lại chủ quyền cho Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa”, ông Hải nhấn mạnh.

 Phó chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia cho biết thêm, Bị vong lục ngày 12-5-1988 của Trung Quốc, một văn bản chính thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cũng khẳng định rõ một nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế là “xâm lược không thể sinh ra chủ quyền” đối với một vùng lãnh thổ. “Không có quốc gia nào trên thế giới công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa và việc Trung Quốc nói Trung Quốc có chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam là hoàn toàn không có cơ sở pháp lý”, ông Hải nhấn mạnh.

 Độc lập tự do, chủ quyền lãnh thổ quý hơn vàng

Cũng theo ông Trần Duy Hải, thời gian gần đây, Trung Quốc cho rằng Việt Nam đã thừa nhận một cách chính thức chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa và viện dẫn sai lệch công thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng năm 1958. Về vấn đề này, ông Hải khẳng định, công thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng hoàn toàn không đề cập đến vấn đề lãnh thổ và chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, mà chỉ ghi nhận và tán thành việc Trung Quốc mở rộng lãnh hải ra 12 hải lý, đồng thời chỉ thị cho các cơ quan Việt Nam tôn trọng giới hạn 12 hải lý mà Trung Quốc tuyên bố. Việc công thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng không đề cập đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng phù hợp với thực tế lúc đó, bởi hai quần đảo này nằm dưới vĩ tuyến 17 thuộc quyền quản lý của Việt Nam Cộng hòa và được Pháp chuyển giao trên thực tế vào năm 1956, phù hợp với Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 mà Trung Quốc cũng là một bên tham gia.

Do đó, ông Hải khẳng định, công thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là một văn bản ngoại giao, chỉ có giá trị pháp lý về vấn đề nêu trong công thư, đó là Việt Nam tôn trọng 12 hải lý mà Trung Quốc tuyên bố, công thư không đề cập chủ quyền lãnh thổ, vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa.

Ông Đỗ Văn Hậu cung cấp thông tin về hoạt động dầu khí của Việt Nam.  Ảnh: Phương Linh

“Việc gần đây Trung Quốc luôn nói Hoàng Sa không có tranh chấp là đi ngược chính quan điểm của lãnh đạo cấp cao Trung Quốc. Ngày 24-9-1975, trong trao đổi với Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Việt Nam Lê Duẩn, Phó thủ tướng Trung Quốc Đặng Tiểu Bình đã thừa nhận, giữa hai nước có tranh chấp về hai quần đảo và hai bên “có thể bàn bạc với nhau”. Ý kiến của Phó thủ tướng Trung Quốc Đặng Tiểu Bình cũng được ghi lại trong Bị vong lục của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 12-5-1988 đăng trên Nhân dân nhật báo. Xin lưu ý, năm 1958, Đặng Tiểu Bình là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc nên hiểu rất rõ về vấn đề quần đảo Hoàng Sa và phía Trung Quốc không nên nói và làm ngược những ý kiến của lãnh đạo Trung Quốc trước đây”, ông Hải giải thích.

Liên quan đến câu hỏi của phóng viên về việc “Việt Nam có tận dụng sự ủng hộ của quốc tế để đấu tranh pháp lý hay không và Việt Nam đã chuẩn bị cho vấn đề này như thế nào?”, bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Vụ trưởng Vụ luật pháp và điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao, khẳng định: “Việt Nam là một quốc gia thành viên của Liên hợp quốc, là nước đã ký Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982), Việt Nam có quyền sử dụng tất cả các cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định trong Hiến chương Liên hợp quốc, UNCLOS 1982 để giải quyết tranh chấp liên quan. Việc sử dụng biện pháp hòa bình, trong đó có sử dụng cơ quan tài phán quốc tế, là phù hợp luật pháp quốc tế”. Bà Hà nhấn mạnh, sử dụng biện pháp pháp lý tốt hơn là để xảy ra xung đột vũ trang.

Mặc dù Việt Nam đã có hơn 20 cuộc tiếp xúc nhằm giải quyết vụ hạ đặt trái phép giàn khoan hải Dương 981 của Trung Quốc nhưng Trung Quốc vẫn tiếp tục có hành động leo thang ngoài Biển Đông. Trong chuyến thăm Phi-líp-pin vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nói với báo chí nước ngoài rằng: “Việt Nam không đánh đổi chủ quyền lấy tình hữu nghị viển vông”. Điều mà nhiều phóng viên băn khoăn hiện nay là: “Thời điểm này đã đến giới hạn sự kiên nhẫn của Việt Nam chưa? Đại diện Bộ Ngoại giao có bình luận về 16 chữ vàng trong quan hệ Việt-Trung?”. Trả lời ngắn gọn câu hỏi này, ông Trần Duy Hải nói: “Vấn đề chủ quyền hết sức thiêng liêng, không thể có gì đánh đổi được. Vàng rất quý nhưng độc lập, tự do, chủ quyền lãnh thổ còn quý hơn vàng”. Câu trả lời của ông Hải được đại diện các cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam, phóng viên trong nước và quốc tế có mặt tại buổi họp báo vỗ tay ủng hộ nhiệt tình.

Liên quan đến việc hãng tin RIA Novosti của Nga đăng một bài viết xuyên tạc lịch sử Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình khẳng định: “Đây là một bài báo thể hiện ý kiến cá nhân sai trái, xuyên tạc lịch sử. Tôi lấy làm tiếc một tờ báo như RIA Novosti lại đăng tải bài báo như vậy. Chúng tôi đã làm việc với Đại sứ quán Nga tại Việt Nam và họ cho biết đây là ý kiến cá nhân của tác giả”.

Mọi hoạt động dầu khí của Việt Nam đều được thực hiện hoàn toàn trên thềm lục địa của Việt Nam

Về việc Trung Quốc cho rằng, “Việt Nam đã phân lô 57 lô dầu khí, trong đó có 7 mỏ đã đi vào sản xuất và 37 giàn khoan tại các vùng biển có tranh chấp”, ông Trần Duy Hải nhấn mạnh: Việt Nam bác bỏ quan điểm này và cho biết, Trung Quốc nêu ra nhưng không đưa ra cơ sở pháp lý nào để chứng minh. Mọi hoạt động dầu khí của Việt Nam đều được thực hiện hoàn toàn trên thềm lục địa của Việt Nam được xác định phù hợp với các quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Thực tế này đã được cộng đồng quốc tế công nhận. Nhiều công ty dầu khí nước ngoài đã ký hợp đồng thăm dò, khai thác dầu khí với Việt Nam tại các lô thuộc thềm lục địa Việt Nam. “Quan điểm trên của Trung Quốc thực chất là nhằm biến khu vực không có tranh chấp thành khu vực tranh chấp. Ý đồ của Trung Quốc là nhằm hiện thực hóa yêu sách “đường lưỡi bò” bị cả cộng đồng quốc tế lên án. Việt Nam kiên quyết bác bỏ quan điểm sai trái này và khẳng định quyết tâm bảo vệ các quyền lợi chính đáng của mình bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế”, ông Hải nói.

Có mặt tại buổi họp báo, ông Đỗ Văn Hậu, Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PetroVietnam) nêu lịch sử ngành dầu khí Việt Nam, cung cấp thông tin về hoạt động dầu khí của Việt Nam và khẳng định, mọi hoạt động trên được thực hiện trong khuôn khổ và giới hạn vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam. "Các hoạt động dầu khí của Việt Nam và các đối tác nước ngoài triển khai hết sức bình thường, không có bất kỳ sự cản trở nào. Luận điệu Trung Quốc nói 57 lô của Việt Nam khai thác nằm trong vùng tranh chấp là hoàn toàn sai trái", ông Hậu khẳng định.

Liên quan tới câu hỏi của phóng viên hãng tin JJ Press của Nhật Bản dự đoán của PetroVietnam về trữ lượng dầu khí ở Biển Đông, ông Đỗ Văn Hậu cho biết, trữ lượng dầu khí trong vùng thềm lục địa Việt Nam khoảng 4-6 tỷ tấn. “Toàn bộ khu vực phía giữa của Biển Đông, nhiều người đánh giá nguồn dầu khí lớn, chúng tôi không lạc quan như vậy. Tại nơi Trung Quốc đặt giàn khoan, chúng tôi đánh giá triển vọng dầu khí ở đây không lớn”, ông Hậu cho hay.

Việt Nam không tấn công, khiêu khích tàu Trung Quốc

Cũng tại buổi họp báo, Đại tá Ngô Ngọc Thu, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Cảnh sát biển cũng cho biết, trong họp báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 16-5, Bắc Kinh đã cáo buộc Việt Nam khiêu  khích, sử dụng tàu trên biển đâm va vào tàu bảo vệ giàn khoan hải Dương 981. Đây là thông tin hết sức sai lệch, vu cáo. “Trung Quốc thời kỳ cao điểm là ngày 20-5 sử dụng 137 chiếc tàu, thuyền bảo vệ giàn khoan, trong đó có tàu chiến và máy bay. Trung Quốc sử dụng súng phun nước công suất lớn, máy phát tạo sóng âm thanh tần, đèn pha công suất lớn nhằm làm hư hỏng tàu, thuyền Việt Nam. Việt Nam không sử dụng công cụ trên tàu để đáp trả Trung Quốc, chỉ sử dụng loa tuyên truyền yêu cầu Trung Quốc chấm dứt xâm phạm vùng biển Việt Nam, biểu ngữ yêu cầu Trung Quốc rút khỏi vùng biển Việt Nam. Tàu Kiểm ngư Việt Nam bị đâm va 20 lần chiếc tàu, có tàu đâm va 3-4 lần. Hình ảnh báo chí, truyền hình đã minh chứng những hành động này. “Việt Nam khẳng định không tấn công, khiêu khích tàu Trung Quốc”, ông Thu nhấn mạnh.

LINH OANH – TUẤN SƠN
Xem clip tại đây: