Công tác “Đền ơn đáp nghĩa” ở tỉnh Hà Tây (số 3)

Trao nhà tình nghĩa cho thương binh Hoàng Văn Chấn ở phường Nguyễn Trãi, TP Hà Đông, tỉnh Hà Tây.

Nói về công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, ông Kiều Hữu Triệu, Phó giám đốc Sở Nội vụ - Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Tây ví von một cách rất hình ảnh: “Công tác Đền ơn đáp nghĩa là công tác cần phải làm liên tục, lâu dài, ví như dòng sông cần khơi đúng mạch, đúng nguồn thì dòng nước sẽ không bao giờ cạn”. Tuy nhiên, qua tìm hiểu ở nhiều địa phương, chúng tôi được nghe những thắc mắc, băn khoăn của chính những người làm công tác chính sách và của cả những đối tượng chính sách.

“3 mũi giáp công”

“Làm tốt công tác chính sách, xuất phát từ chế độ đãi ngộ của Đảng, của Nhà nước, thể hiện sự ưu việt của chế độ ta, nhưng người dân ở Hà Tây còn xuất phát từ cái tâm của mỗi người” - Đó là lời tâm sự của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Nghị ở thôn Phụng Nghĩa, xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây khi chúng tôi hỏi về đời sống của mẹ và các đối tượng chính sách ở xã.

Ở các địa phương của tỉnh Hà Tây mà chúng tôi đến tìm hiểu đều có chung cách làm, tuy không rập khuôn giống nhau một cách máy móc, nhưng đều phát huy thế mạnh của “3 mũi giáp công”: “Chính quyền - đoàn thể - nhân dân” trong công tác “Đền ơn đáp nghĩa”.

Ở huyện Phú Xuyên, một huyện thuần nông nghèo, nghề phụ ít, các doanh nghiệp lớn hầu như không có mặt ở đây, nhưng “Đố ai tìm thấy một hộ chính sách nghèo” như lời đồng chí Đỗ Văn Khảm, Trưởng phòng Nội vụ - Lao động - Thương binh và Xã hội nói. Không những huy động được nhiều nguồn lực để giúp những gia đình chính sách không còn nhà dột, không còn nghèo, huyện còn chăm lo khá tốt cả đời sống tinh thần cho các đối tượng. Những ngày đầu tháng 7 - 2007, chúng tôi được chứng kiến hội diễn văn nghệ của các đối tượng chính sách trong huyện do phòng Nội vụ - Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Phòng Văn hoá huyện tổ chức. Hàng trăm tiết mục văn nghệ do các mẹ, vợ liệt sĩ, các thương binh nặng, con em gia đình chính sách biểu diễn đã lôi cuốn rất đông nhân dân ở trung tâm huyện và các xã lân cận tới xem. Chị Nguyễn Thị Mùa, vợ liệt sĩ Lê Văn Kha ở xã Văn Hoàng, huyện Phú Xuyên biểu diễn rất thành công tiết mục tự biên: “Đường về trận địa”. Chị tâm sự:

- Gia đình và các đối tượng chính sách ở xã được quan tâm đặc biệt. Được chính quyền, bà con làng xóm, các đoàn thể nâng đỡ và tạo điều kiện nên các hộ chính sách trong xã đều có kinh tế dư dật. Các cháu đều được ưu tiên khi thi vào các trường học. Những buổi hội diễn văn nghệ của xã, của huyện dành cho các đối tượng chính sách giúp chúng tôi phần nào dịu đi nỗi đau, mất mát để sống vui, sống khỏe.

Cũng trong hội diễn, chúng tôi gặp cháu Lại Văn Tuấn, đang học lớp 8C, trường Trung học cơ sở thị trấn Phú Xuyên (con của thương binh Lại Văn Hậu). Cháu Tuấn kể:

- Năm nào phòng giáo dục huyện cũng tổ chức cho con em của gia đình chính sách học giỏi đi thăm các danh lam thắng cảnh, lên báo công trước Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chúng cháu vô cùng tự hào về truyền thống của gia đình và rất biết ơn các chú ở xã, ở huyện đã quan tâm đến gia đình cháu.

Một thế mạnh của Hà Tây là có nhiều đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn tỉnh và tích cực tham gia công tác Đền ơn đáp nghĩa. Trong báo cáo tổng kết 10 năm của Sở Nội vụ - Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Tây khẳng định: Các đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn tỉnh đã phụng dưỡng nhiều Bà mẹ Việt Nam anh hùng, đóng góp hàng vạn ngày công giúp gia đình chính sách neo đơn, xây dựng và sửa chữa hàng trăm nhà tình nghĩa, khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho hàng vạn lượt đối tượng chính sách. LLVT luôn đi đầu và tích cực trong các hoạt động tình nghĩa…

Cũng trong buổi làm việc, ông Kiều Hữu Triệu còn bày tỏ: “Hà Tây đang khơi đúng mạch, đúng nguồn để con sông “Đền ơn đáp nghĩa” không bao giờ cạn…” Nhưng - ông dừng lại như để chọn từ cho thật chính xác rồi nói: “Công tác chính sách cũng là công tác rất khó, đòi hỏi cán bộ chính sách trước hết phải là người có tâm và trình độ nghiệp vụ thành thạo để giải quyết được công việc đôi khi rối như mớ bòng bong. Lúc đó, người làm công tác này, như anh em chúng tôi, lại phải có lòng kiên trì, biết gỡ rối từ đầu”.

Những điều cần khắc phục

Hầu như đến địa phương nào trong tỉnh, chúng tôi đều được nghe phản ảnh giống nhau về tình trạng thiếu cán bộ thương binh-xã hội ở cấp xã. 100% số cán bộ này ở các xã của Hà Tây đều làm việc kiêm nhiệm, hoặc là việc được giao cho các đồng chí xã đội trưởng, cán bộ văn hóa xã hội, hoặc văn hóa thông tin kiêm phó ban thương binh xã hội xã. Do không được đào tạo về nghiệp vụ chuyên môn một cách chính quy, nên các đồng chí này thường làm công việc một cách máy móc. Đôi khi các văn bản, nghị định chuyển xuống xã, do trình độ chuyên môn hạn chế đã dẫn đến cách giải thích sai nội dung văn bản, dễ gây thắc mắc không đáng có cho các đối tượng chính sách. Đồng chí Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng phòng Nội vụ Thương binh và Xã hội huyện Chương Mỹ bức xúc:

- Tôi cũng không rõ tại sao lại không có một cán bộ chuyên trách để làm công tác này. Phải thừa nhận các đồng chí phó ban Thương binh - Xã hội xã rất cố gắng, nhưng “lực bất tòng tâm”, hoặc do công việc quá nhiều nên làm được việc này lại bỏ mất việc kia. Ở huyện Chương Mỹ có 50% xã cán bộ phải kiêm thêm chức danh phó ban thương binh xã hội, mặc dù công việc này rất nặng. Chúng tôi đã kiến nghị rất nhiều nhưng vẫn chưa được giải quyết.

Đồng chí cũng cho biết thêm, ở các xã vùng sâu, vùng xa, do thiếu thông tin nên phải giải thích nhiều cho các đối tượng chính sách, làm hồ sơ để hưởng các chế độ cũng thường rất muộn, không kịp thời, dẫn tới tình trạng đơn, thư khiếu kiện vượt cấp.

Đồng chí Kiều Hữu Triệu bày tỏ:

- Đại đa số đối tượng chính sách rất tốt, gương mẫu, tự mình khắc phục vươn lên để xóa đói giảm nghèo, nuôi dạy con cái thành đạt, chấp hành tốt chính sách của Đảng và Nhà nước, xứng đáng là tấm gương để cho nhân dân trong địa bàn noi theo, xong cũng còn những thương binh có tư tưởng công thần. Một mặt chúng tôi phối hợp với Hội CCB các địa phương để giáo dục, thuyết phục, động viên; mặt khác, cũng đề nghị các cơ quan pháp luật phải công bằng, vì đã là công dân đều phải chấp hành pháp luật.

Cho đến thời điểm này, Hà Tây đang làm công tác “tổng khảo sát” kết quả phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” để tổng kết, tìm ra những bài học kinh nghiệm để đưa phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” ngày càng đi vào chiều sâu, chống bệnh thành tích, hình thức hoặc làm chỉ cốt cho xong việc.