Họa sĩ Trần Hòa bên những bức tranh nghệ thuật do mình vẽ.

QĐND - Cách Thủ đô Hà Nội hơn 60km về phía Tây, thôn Cổ Đô, thuộc xã Cổ Đô, huyện Ba Vì, được nhiều người biết đến bởi nơi đây thực sự là một “làng họa sĩ”.

Nghề vẽ được coi là nghề truyền thống của thôn, dù là người già hay trẻ đều yêu nghề vẽ, coi đó như một món ăn tinh thần hằng ngày. Đối với người lớn, nếu bận việc đồng áng, làm ăn thì khi rảnh lại cầm bút vẽ tranh. Còn trẻ em, sau giờ học ở trường về nhà có thể vẽ tranh bất cứ nơi nào.

Họa sĩ Nguyễn Sĩ Tốt được người dân thôn Cổ Đô coi là người thầy của nghề tranh. Ông tốt nghiệp khóa I Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Năm 1946, ông tham gia nhập ngũ, trong quân đội với cây bút vẽ, ông đã thể hiện sinh động cảnh đẹp thiên nhiên, cuộc sống chiến đấu của bộ đội. Sau khi từ chiến trường trở về làng quê, ông tiếp tục gây dựng, phát triển nghề vẽ cho làng, truyền niềm đam mê nghề cho đời con, đời cháu cũng như nhiều người dân trong làng.

Đối với họa sĩ Trần Hòa, ở tuổi 67, tuy sức khỏe yếu nhưng ông vẫn miệt mài bên giá vẽ. Tiếp chúng tôi trong căn nhà nhỏ, giản dị, họa sĩ Trần Hòa say mê giới thiệu với chúng tôi những tác phẩm vừa mới hoàn thành. Ngay từ hồi còn niên thiếu, Trần Hòa đã được nhiều người biết đến bởi bức tranh “Chăm học”, từng được trao giải thưởng tại Đức và Ấn Độ. Sau giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, ông rời quân ngũ trở về quê tiếp tục vẽ tranh và tham gia truyền nghề cho thế hệ sau.

Ở làng quê Cổ Đô nhỏ bé này, đã có nhiều người trở thành họa sĩ nổi tiếng. Những người tiếp nối thế hệ Nguyễn Sĩ Tốt, họa sĩ Trần Hòa phải kể đến họa sĩ Nguyễn La Vuông (con trai họa sĩ Nguyễn Sĩ Tốt), họa sĩ Giang Khích... Đó thực sự là những người có tên tuổi trong làng tranh đất Việt. Nhờ tiếp thu những nét vẽ sơ khai từ… làng, hiện rất nhiều em trong làng đang theo học nghề vẽ tại các trường của Trung ương và Hà Nội. Họ chính là thế hệ tiếp nối nghề truyền thống của ông cha, tạo nên nét đẹp thẳm sâu của văn hóa xứ Đoài.

Bài và ảnh: Đình Thảo