Có đạt mức tăng trưởng cả năm 8,5%?

9 tháng qua, nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng (GDP) 8,16%. Như vậy, muốn đạt mức tăng trưởng cả năm 8,5% thì trong 3 tháng còn lại phải có mức tăng GDP 9,3%. Một bài toán không đơn giản…

Đà phát triển mới đã được tạo ra

Hầu như ai cũng nhận thấy rằng nền kinh tế của chúng ta đã và đang phải vượt qua những khó khăn rất lớn, từ cúm gia cầm, hạn hán, giá xăng dầu, tai nạn giao thông, đến sự cố cầu Cần Thơ, bão lụt… thế nhưng, tốc độ tăng trưởng kinh tế 9 tháng qua vẫn đạt 8,16%, được coi là mức khá cao; trong khi 9 tháng đầu năm ngoái, chỉ có thể ở mức tăng 7,84%.

Theo các chuyên gia kinh tế thì điều đáng mừng là cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển biến tích cực. Nếu so với cùng kỳ năm ngoái, tỷ trọng nông, lâm, ngư nghiệp giảm xuống, tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ đều tăng lên; thị trường trong nước tiếp tục mở rộng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tăng 22,8%; giá trị gia tăng của ngành dịch vụ tăng cao hơn nhiều và hơn cả mức tăng GDP năm nay.

Sản xuất công nghiệp tăng 17,1%, cao hơn so với kế hoạch, với sự đóng góp của các thành phần kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân. Đó là mức tăng trưởng khá, về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái tăng 18,7%. Một số sản phẩm quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn duy trì tốc độ tăng cao, nhiều địa phương tăng hơn mức tăng bình quân toàn ngành.

Xuất khẩu đạt tốc độ tăng trưởng khá, kim ngạch 9 tháng qua ước tính khoảng 35.231triệu USD, tăng 19,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Các mặt hàng chủ yếu có mức tăng là cà phê 85,9%, sản phẩm nhựa 50,9%, hàng dệt may 31,6%, dây điện và cáp điện 27,3%... Hàng hóa nước ta vào các thị trường lớn tiếp tục tăng cao, vào EU tăng 28,5%, vào Mỹ tăng 25%.

Nguồn vốn đầu tư phát triển từ các nguồn đều tăng, của doanh nghiệp nhà nước là 44,4 nghìn tỷ đồng, bằng 72% kế hoạch năm; số liệu tương ứng vốn đầu tư của dân cư và tư nhân là 118,3 nghìn tỷ đồng và bằng 78,5% kế hoạch; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cấp phép mới và tăng thêm là 9.607 triệu USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái, thực hiện đạt gần 3.400 triệu USD, tăng 19,6% so với cùng kỳ.

Nhiều mặt hoạt động xã hội có tiến bộ. Đáng chú ý là có 1,18 triệu lượt người được giải quyết việc làm, gần bằng 74% kế hoạch cả năm. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước, quy định rõ ràng hơn quyền lợi người lao động, doanh nghiệp cùng trách nhiệm bảo vệ lợi ích hợp pháp của người lao động.

Những kết quả đó đã góp phần tạo đà phát triển trong những tháng cuối của năm nay.

Lực cản còn rất lớn

Bài toán được đặt ra chính từ kết quả đó. Chúng ta có thể phát huy đến mức cao những gì đã đạt được song cũng phải vượt qua nhiều lực cản lớn. Nếu muốn cả năm đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 8,5% thì 3 tháng còn lại phải đạt mức tăng 9,3%. Hầu như những người chúng tôi gặp, dù ở cương vị công tác nào đều có cùng nhận xét: Mức phấn đấu đó quá cao. Còn nhớ 3 tháng cuối năm ngoái, dù phấn đấu rất cao nhưng tốc độ tăng trưởng cũng chỉ đạt 8,96%.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cảnh báo: Giá trị sản xuất của nhiều ngành công nghiệp chủ yếu, giữ vai trò quan trọng với nền kinh tế đạt mức tăng trưởng thấp. Giá trị gia tăng của công nghiệp xây dựng là 10,1%, thấp hơn kế hoạch 10,7%; nông, lâm, ngư nghiệp chỉ tăng 3,02% (cùng kỳ năm ngoái tăng cao hơn, ở mức 3,32%). Ngành nông nghiệp chỉ tăng 2,04% (cùng kỳ nam ngoái tăng 2,55%).

9 tháng qua, chỉ số giá tiêu dùng tăng cao, tới mức 7,32%. Còn lại 3 tháng này, thị trường tiềm ẩn đầy rẫy yếu tố bất thường, khó lường trước. Đó là nhu cầu nguyên liệu, vật liệu, hàng hóa tăng cao; giá xăng dầu và vật tư chủ yếu diễn biến phức tạp. Thực tế cho thấy biến động của thị trường, giá cả thế giới ngày càng tác động tức thời và mạnh mẽ đến đời sống kinh tế- xã hội nước ta.

Để có thể phát triển bình thường, cần có nguồn vốn đủ và kịp thời. Thế nhưng, do nhiều lý do, vốn tín dụng đầu tư và vốn trái phiếu Chính phủ đều đạt thấp. 9 tháng qua, vốn tín dụng chỉ đạt 20,9 nghìn tỷ đồng, bằng 52,4% kế hoạch năm. Trong đó vốn trong nước cho vay trung và dài hạn chỉ đạt 7,6 nghìn tỷ đồng, bằng 34,2% kế hoạch năm; nguồn vốn ODA cho vay lại 4,8 nghìn tỷ đồng, bằng 53,3% kế hoạch… Theo Kho bạc Nhà nước, tổng khối lượng thực hiện, nghiệm thu do chủ đầu tư đề nghị thanh toán vốn trái phiếu Chính phủ đến tháng 8 mới đạt 3.263 tỷ đồng, bằng 20,6% kế hoạch năm, trong đó dự án do Trung ương quản lý là 1.879,6 tỷ đồng, đạt 19,2% kế hoạch năm, do địa phương quản lý đạt 1.384 tỷ đồng, bằng 23% kế hoạch năm. Vốn giải ngân trong tháng 8 chỉ đạt 22,1% kế hoạch.

Còn rất nhiều vấn đề xã hội hàng ngày, hàng giờ tác động nhiều phía vào quá trình triển khai kế hoạch. Đó là tình hình tội phạm và tệ nạn diễn biến phức tạp, an toàn thực phẩm, tai nạn lao động, ách tắc giao thông, quản lý đô thị… gây những bức xúc không thể chấp nhận được trong dư luận xã hội và đời sống. Chỉ riêng tai nạn giao thông, trong 8 tháng qua xảy ra 9.941 vụ, làm chết 8.848 người, bị thương 7.607 người. So với cùng kỳ năm ngoái, số vụ giảm hơn 0,2% nhưng số người chết tăng 6%.

Cần phải làm gì và làm như thế nào?

Ngay lúc này, chủ đề sôi nổi cuốn hút mọi người là trong 3 tháng cuối năm, có đưa được mức tăng trưởng kinh tế lên 9,3% hay không, nếu được thì đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra cho cả năm là 8,5%; còn không thì sẽ là một năm hiếm hoi không đạt kế hoạch.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Chúng ta sẽ đạt được kế hoạch cả năm nếu thực hiện tốt các giải pháp đề ra từ đầu năm và những giải pháp bổ sung. Đòi hỏi sự chỉ đạo mạnh mẽ của Chính phủ và sự phấn đấu cao của các ngành, các cấp.

Nhiệm vụ còn lại của năm 2007 hết sức nặng nề, nhất là trong điều kiện nhiều yếu tố không thuận có khả năng tác động đến nền kinh tế như thiên tai, giá xăng dầu và năng lượng khác tăng cao, ảnh hưởng lan truyền đến chi phí đầu vào của sản xuất, các cấp, các ngành, các địa phương sẽ tập trung vào những công việc chủ yếu, mang tính đột phá.

Đó là tìm mọi biện pháp thúc đẩy sản xuất - kinh doanh đi đôi với giảm chi phí để nâng cao giá trị tăng thêm. Các doanh nghiệp cải tiến công nghệ, tiết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, đặc biệt là điện, xăng dầu. Tiết kiệm lúc này không chỉ là khẩu hiệu hành động mà còn là sự sống còn của từng doanh nghiệp. Những khó khăn, vướng mắc nhất là về đất đai, yếu tố bảo đảm sản xuất-kinh doanh thông suốt cần được các cơ quan chức năng tháo gỡ kịp thời.

Trong nông nghiệp cần thực hiện triệt để các biện pháp phòng, chống thiên tai. Không để dịch cúm gia cầm, lở mồm long móng ở gia súc bùng phát trở lại.

Huy động đến mức cao nhất các nguồn lực phục vụ đầu tư phát triển là yêu cầu đối với tất cả các ngành, cơ sở của trung ương và địa phương. Cần điều chỉnh những điểm chưa hợp lý trong các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Xây dựng… để có thể tháo gỡ vướng mắc về thủ tục khởi công dự án mới. Đẩy nhanh tiến độ các công trình quy mô lớn, nhất là đối với giao thông vận tải, thủy lợi. Tập trung lực lượng, bố trí đủ vốn, lực lượng cho công trình chậm tiến độ vượt lên. Thực hiện nghiêm việc giám sát thi công, bảo đảm an toàn lao động và chất lượng công trình.

Bảo đảm mức tăng giá thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Cần thực hiện nghiêm các biện pháp kiềm chế tăng giá, bình ổn thị trường. Các cấp, các ngành kịp thời dự báo diễn biến cùng tác động của thị trường, giá cả, nhất là đối với giá xăng dầu, giá điện, vật tư, lương thực, thực phẩm. Tăng cường quản lý thị trường, chống buôn lậu, đầu cơ, tăng giá, đặc biệt là đối với những hàng hóa thiết yếu của sản xuất và đời sống. Ổn định thị trường tiền tệ, không để xảy ra đột biến.

Những vấn đề xã hội cũng cần được quan tâm giải quyết, nhất là kiềm chế sự gia tăng, tiến tới giảm dần tai nạn giao thông.

Khó khăn nhiều, nhưng chắc chắn với quyết tâm của Chính phủ và các cấp, các ngành, các địa phương, chúng ta sẽ đạt kế hoạch đề ra để năm 2007 là năm vượt lên những nỗi đau của rủi ro, thiên tai, tiếp tục giữ vững đà phát triển.