“Chương trình hành động quốc gia để giải quyết cơ bản vấn nạn bom mìn”

QĐND Online - Dự thảo Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn vừa được các cơ quan chức năng xây dựng, hoàn thành việc lấy ý kiến của các bộ, ngành và trình lên Thủ tướng Chính phủ. Để giúp bạn đọc có thêm thông tin về chương trình này, Phóng viên báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Trọng Cảnh, Giám đốc Trung tâm hành động khắc phục bom mìn Việt Nam (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), một trong những cơ quan tham gia xây dựng chương trình

PV: Giải quyết vấn đề bom mìn còn sót sau chiến tranh đã được Đảng, Nhà nước, quân đội ta quan tâm rất sớm và nỗ lực thực hiện nhiều năm qua. Vậy tại sao cần có một chương trình hành động quốc gia về vấn đề này?

Đồng chí Nguyễn Trọng Cảnh: Thời gian qua, Chính phủ luôn coi rà phá bom mìn là một việc quan trọng cần ưu tiên. Từ năm 1978, Bộ Quốc phòng đã thành lập Đoàn 14066 thuộc Bộ Tư lệnh Công binh để làm nhiệm vụ này. Cuối tháng 9-1996, Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn đã được thành lập trên cơ sở Đoàn 14066 và đã phát triển thành một đơn vị mạnh, có các đơn vị trực thuộc thực hiện nhiệm vụ ở cả ba miền đất nước. Công tác rà phá bom mìn và khắc phục hậu quả bom mìn đã đạt được nhiều thành tựu nhất định, giải phóng được hàng trăm nghìn ha đất, phục vụ tích cực cho công cuộc xây dựng đất nước trong giai đoạn công nghiệp hoá- hiện đại hoá, nâng cao nhận thức phòng tránh tai nạn bom mìn cho nhân dân...Tuy nhiên, do số lượng bom mìn, vật liệu nổ còn sót sau chiến tranh quá lớn, gây hậu quả nặng nề đòi hỏi phải có sự chỉ đạo và hướng đi toàn diện, cụ thể để giải quyết cơ bản, tận gốc vấn bom mìn, đưa vấn đề bom mìn được nhận thức và giải quyết ngang tầm so với các vấn đề xã hội khác mà chiến tranh để lại. Việc xây dựng “Chương trình hành động Quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn” nhằm mục tiêu để Việt Nam trở thành quốc gia không còn tác động của bom mìn, vật nổ đối với sự phát triển kinh tế xã hội, tạo lập môi trường bảo đảm an toàn cho nhân dân sống tại các khu vực ô nhiễm bom mìn và hoà nhập hoàn toàn cho nạn nhân bom mìn vào đời sống xã hội. Chương trình quốc gia này sẽ thể hiện ý chí và quyết tâm của Chính phủ trong việc hoạch định kế hoạch và lộ trình khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở nước ta.

Lãnh đạo Bộ Quốc phòng kiểm tra việc khắc phục hậu quả bom mìn tại Trung tâm công nghệ xử lý bom mìn.

PV: Vậy nội dung của Chương trình này sẽ đề cập và giải quyết những vấn đề gì, thưa đồng chí?

Đồng chí Nguyễn Trọng Cảnh: Chương trình sẽ giúp sớm hoàn thành công tác điều tra, khảo sát, đánh giá tác động và lập bản đồ, khoanh vùng khu vực ô nhiễm bom mìn trên toàn quốc. Tập trung giải quyết, khắc phục cơ bản hậu quả bom mìn sau chiến tranh tại những vùng bị ô nhiễm nặng nề. Đặc biệt, tập trung rà phá bom mìn, khắc phục cơ bản hậu quả bom mìn sau chiến tranh tại những tỉnh đã hoàn thành điều tra, khảo sát, lập bản đồ ô nhiễm bom mìn và những vùng bị ô nhiễm bom mìn nặng nề. Xây dựng bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, thiết lập cơ sở quản lý dữ liệu liên quan và tổng hợp, thống kê hàng năm. Ngăn ngừa và giảm đáng kể thương vong bằng cách nâng cao hiểu biết và nhận thức của nhân dân về nguy cơ tai nạn bom mìn thông qua các chương trình giáo dục phòng tránh bom mìn. Bảo đảm cho người dân tại các khu vực đó có thể tự do sinh sống và làm việc an toàn. Tổ chức cấp cứu, điều trị kịp thời, tạo điều kiện hoà nhập hoàn toàn nạn nhân bom mìn vào xã hội thông qua chương trình hỗ trợ toàn diện cung cấp các dịch vụ y tế, xã hội và hướng nghiệp, tạo việc làm...Ngoài ra, chương trình còn góp phần huy động nguồn lực quốc tế và trong nước nhằm giảm thiểu và tiến tới khắc phục hoàn toàn ảnh hưởng của bom mìn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an toàn cho nhân dân, giúp đỡ nạn nhân bom mìn hòa nhập đời sống xã hội.

PV: Để thực hiện chương trình quốc gia này, cần quan tâm nhất tới vấn đề gì, thưa đồng chí?

Đồng chí Nguyễn Trọng Cảnh: Để thực hiện chương trình, kế hoạch quốc gia cần có một cơ chế điều phối quốc gia. Trong sự phối hợp đa ngành của các cơ quan Chính phủ, Bộ Quốc phòng đóng vai trò chủ đạo về mặt quản lý chuyên ngành và kỹ thuật rà phá bom mìn...Cần thiết có vai trò của Bộ Thông tin truyền thông phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương, các báo, đài trong việc tuyên truyền giáo dục phòng tránh bom mìn cho nhân dân. Cần có vai trò của Bộ Y tế trong việc phối hợp với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội trong việc cấp cứu, điều trị, hỗ trợ nạn nhân, dạy nghề, tái hòa nhập cộng đồng...; vai trò của Bộ Tài nguyên – Môi Trường, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn và các địa phương trong việc xác định ưu tiên cho việc phát triển quỹ đất; Bộ Khoa học Công nghệ  trong việc nghiên cứu, phát triển các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về rà phá bom mìn...Việt Nam cần có sự ủng hộ quốc tế về lương tri trên phương diện nhân đạo, hỗ trợ phương tiện, kinh phí cho công việc khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh. Hợp tác quốc tế để giải quyết hậu quả bom mìn sau chiến tranh sẽ góp phần tạo ra hình ảnh, sự thân thiện, tạo dấu ấn tốt đẹp của Việt Nam với cộng đồng quốc tế trong những chương trình quốc gia cụ thể, tạo ra tính nhân văn trong công việc khắc phục hậu quả chiến tranh ở Việt Nam.

PV: Xin cảm ơn đồng chí!

NGUYÊN MINH (thực hiện)