Phối cảnh công trình nhà chung cư M5, khu tập thể quân đội Mai Dịch, Hà Nội.

Tháng 8-2007, Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương (ĐUQSTƯ) ra Quyết nghị số 243/QN-ĐU về chính sách nhà ở cho cán bộ trong quân đội. Trên tinh thần đó, Thường vụ ĐUQSTƯ và Bộ Quốc phòng giao cho các cơ quan chức năng tập trung khảo sát, nghiên cứu đánh giá thực trạng bảo đảm nhà ở cho cán bộ trong quân đội, xây dựng đề án trình Chính phủ cho phép Bộ Quốc phòng triển khai thực hiện, góp phần cùng xã hội nâng cao chất lượng cuộc sống cho đội ngũ cán bộ toàn quân.

Chủ trương hợp lòng cán bộ toàn quân

Nhà ở, thực sự đang trở thành mối quan tâm lớn, nỗi lo hằng ngày của đại bộ phận cán bộ trong quân đội, đặc biệt là cán bộ ở các đơn vị cơ sở. Thực tế cho thấy, phần lớn cán bộ trong quân đội hiện nay, sau khi xây dựng gia đình, rất khó khăn trong việc tìm cho mình một chỗ ở ổn định. Đối với những cán bộ xây dựng gia đình ở quê, hoặc các vùng nông thôn, phần nào việc tìm chỗ ở (tính cả chuyện phải đi thuê) dễ dàng hơn so với số cán bộ đóng quân ở các thành phố, thị xã. Tuy nhiên, số cán bộ này lại chịu sự chi phối nhiều về tình cảm và trách nhiệm đối với gia đình. Một tháng, nếu đơn vị hoạt động bình thường, họ cũng chỉ được về thăm gia đình một lần, còn không thì hai, ba tháng một lần là chuyện thường. Nếu nhà gần đơn vị, do ít phải chi phí các khoản đi đường thì còn có đôi chút tiền lương hỗ trợ vợ con, gia đình. Nhưng nếu cán bộ đóng quân ở xa gia đình vài trăm cây số, thì số tiền tích lũy được trong tháng chỉ đủ mua quà cho vợ, con. Từ thực tế đó, có được một căn nhà, là nguyện vọng nóng bỏng của đông đảo cán bộ trong quân đội hiện nay. Nhất là, nếu có được một chính sách hỗ trợ về nhà ở còn là cách để giải quyết hiệu quả công tác tư tưởng, xác định trách nhiệm, tạo điều kiện để cán bộ trong quân đội yên tâm gắn bó, hoàn thành nhiệm vụ.

Trước những nhu cầu mang tính cấp thiết về nhà ở của cán bộ trong quân đội, năm 1995, Bộ Quốc phòng thành lập Công ty kinh doanh nhà (nay là Công ty Đầu tư phát triển Nhà và Đô thị) với mục đích tham gia chủ đầu tư các dự án phát triển nhà ở cùng với các địa phương, trong đó dành một phần diện tích bán cho cán bộ trong quân đội chưa có nhà ở theo phương thức bảo toàn vốn (không có lãi kinh doanh) và một phần bán kinh doanh để lấy lãi bù cho phần chính sách trong dự án. Đến nay, các dự án do Công ty làm chủ đầu tư đã hoàn thành và đưa vào sử dụng được hơn 1.100 căn hộ. Năm 2008, dự kiến Công ty đưa tiếp vào sử dụng 1.719 căn hộ. Ngoài ra, Bộ Quốc phòng còn triển khai nhiều dự án về nhà ở khác theo đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, giá bán các căn hộ chính sách dù đã thấp hơn giá thị trường nhưng vẫn vượt quá khả năng tài chính của cán bộ quân đội và số lượng vẫn còn ít, chỉ giải quyết được khoảng 5% nhu cầu thực tế.

Triển khai thận trọng, chặt chẽ

Việc bảo đảm chính sách nhà ở cho cán bộ trong quân đội được Thường vụ ĐUQSTƯ xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm những năm tới của Đảng ủy và người chỉ huy các cấp. Do vậy, Thường vụ ĐUQSTƯ xác định phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện chặt chẽ, bảo đảm công khai, công bằng, dân chủ, giữ được đoàn kết nội bộ. Thường vụ ĐUQSTƯ thống nhất giao cho Cục Doanh trại (Tổng cục Hậu cần) chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng đề án cơ bản giải quyết chính sách nhà ở cho sĩ quan, QNCN, công nhân, viên chức quốc phòng. Về nội dung dự án, Thường vụ ĐUQSTƯ yêu cầu: Chủ yếu phát triển nhà ở công vụ và nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở 2005 và Nghị định 90/2006/NĐ-CP của Chính phủ, những vấn đề vướng mắc thuộc phạm vi đất đai, tài chính, quỹ vốn phải xin phép Chính phủ cho cơ chế giải quyết. Ngoài ra, các vấn đề về xác định quỹ đất xây dựng, vốn và cơ chế thực hiện cũng được Thường vụ ĐUQSTƯ xác định cụ thể và chỉ đạo các cơ quan chức năng triển khai trên cơ sở dự án trung tâm khi được ĐUQSTƯ, Bộ Quốc phòng và Chính phủ phê duyệt.

Thực hiện Quyết nghị của Thường vụ ĐUQSTƯ, Cục Doanh trại đã tập trung triển khai việc khảo sát thực trạng nhu cầu nhà ở của cán bộ trong quân đội trên một số địa bàn trọng điểm như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và khu vực Tây Nguyên. Từ những căn cứ pháp lý như Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Nhà ở 2005, Quyết định 76, Quyết định 105 và Nghị quyết 34 của Chính phủ, đồng thời dựa trên kết quả khảo sát thực tế, Cục Doanh trại đã phối hợp với các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng xây dựng dự thảo đề án chính sách nhà ở cho cán bộ quân đội giai đoạn 2008-2015. Đến nay, dự thảo về đề án trên đã thông qua Ban chỉ đạo Chính sách nhà ở Bộ Quốc phòng lần thứ nhất. Tuy nhiên, bản dự thảo này còn một số vấn đề cần tiếp tục trao đổi để đi đến thống nhất. Vì vậy, Cục Doanh trại đang tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh bảo đảm phù hợp, đạt được mục đích, đúng quy định của pháp luật, trình ĐUQSTƯ, Bộ Quốc phòng và Chính phủ cho phép triển khai thực hiện trong thời gian sớm nhất.

Nghiên cứu bản dự thảo đề án do Cục Doanh trại chủ trì xây dựng và trực tiếp trao đổi, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của một số cán bộ các cơ quan, đơn vị, chúng tôi thấy rằng: Đây là một chủ trương đúng, đáp ứng được mong mỏi của cán bộ, chiến sĩ toàn quân. Vấn đề đặt ra, khi xây dựng dự án cần bảo đảm được tính công bằng, phù hợp với khả năng tài chính của đội ngũ cán bộ quân đội. Về cơ chế, đội ngũ cán bộ toàn quân mong muốn Chính phủ cho phép Bộ Quốc phòng được triển khai thực hiện chủ trương xây nhà ở chính sách phục vụ đội ngũ cán bộ trong quân đội như hiện nay.

Thực tế, theo quy định của Chính phủ, cán bộ, sĩ quan, QNCN... ở các cơ quan, đơn vị Quân đội cũng thuộc đối tượng được hưởng việc thuê, mua nhà trong diện nhà chính sách xã hội, nhưng tỷ lệ còn rất ít. Mặt khác, nhiều địa phương hiện nay, do chưa bảo đảm được nguồn ngân sách, nên chủ trương xây nhà ở cho các đối tượng có thu nhập thấp vẫn không thực hiện được. Nếu được Chính phủ cho phép trên cơ sở xây dựng đề án với những luận cứ khoa học, phù hợp, chắc chắn khó khăn lớn nhất về việc bảo đảm nhà ở cho cán bộ trong quân đội sẽ được tháo gỡ trong một vài năm tới. Điều này cũng đồng nghĩa với việc nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp đội ngũ cán bộ, sĩ quan trong Quân đội yên tâm phấn đấu, phát huy tài năng, sức sáng tạo phục vụ sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Bài và ảnh: LÊ NGỌC LONG