Chủ động tham mưu, chỉ đạo kịp thời

Khoảng 800.000 cựu chiến binh nhập ngũ trước 30-4-1975, có dưới 20 năm công tác trong quân đội, đã phục viên, xuất ngũ về địa phương sẽ được hưởng chế độ trợ cấp một lần hoặc hằng tháng theo Quyết định 142 của Thủ tướng Chính phủ. Đây là chính sách đang nhận được sự hưởng ứng, hoan nghênh của toàn xã hội. Ân Thi và Phù Cừ, hai huyện thuộc tỉnh Hưng Yên là một trong những địa phương được chọn làm điểm cho cả nước về thực hiện quyết định này. Chúng tôi đã về Hưng Yên, ghi lại những kinh nghiệm bước đầu trong thực hiện Quyết định 142.

Bài 1: Chủ động tham mưu, chỉ đạo kịp thời 

Ngày hội của các cựu chiến binh

Có mặt tại nhiều xã thuộc hai huyện Ân Thi và Phù Cừ (Hưng Yên), chúng tôi hòa vào niềm vui, sự phấn khởi cùng các cựu chiến binh (CCB). Có lẽ, từ trước đến nay, ít khi các thế hệ CCB tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở hai huyện trên lại tề tựu đông vui đến thế. Họ tập trung về trụ sở UBND các xã nghe Hội đồng chính sách phổ biến thủ tục kê khai hưởng chế độ ưu đãi theo Quyết định 142 của Thủ tướng Chính phủ.

Ông Chu Ngọc Bá, 65 tuổi, nhập ngũ tháng 3-1975, ở xã Quảng Lãng (Ân Thi) phấn khởi nói:

- Với hơn 5 tuổi quân, tôi sẽ được hưởng chế độ trợ cấp một lần. Dăm ba triệu với hoàn cảnh gia đình tôi là một khoản tiền lớn, tạo “cú hích” để phát triển chăn nuôi. Nhưng điều quan trọng hơn là giá trị tinh thần. Chúng tôi rất cảm động vì Đảng, Chính phủ không quên những đóng góp của mình cho đất nước.

Chi trả tiền trợ cấp đợt 1 (tháng 12-2008) cho các đối tượng hưởng chính sách theo Quyết định 142 ở Hưng Yên. Ảnh: Phú Sơn

Ông Bá xuất ngũ năm 1980. Ông xây dựng gia đình rồi mải miết lo chuyện mưu sinh mà không mảy may nghĩ đến việc giữ lại những giấy tờ thời quân ngũ. Đơn giản, ông nghĩ, mình đã hoàn thành nhiệm vụ với Tổ quốc. Vì vậy, khi nghe phổ biến về Quyết định 142, ông mới lục lại chiếc ba lô cũ, may còn giữ được chiếc Huân chương Chiến sĩ vẻ vang. Theo Quyết định 142, ông Bá thuộc đối tượng xét hưởng đợt 2 (có giấy tờ liên quan). Chúng tôi cho rằng, điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất, bảo đảm cho bất kỳ cựu quân nhân nào đã hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương đều được hưởng chế độ ưu đãi.

Ông Nguyễn Minh Đức, CCB xã Minh Tân (Phù Cừ, Hưng Yên), người vừa nhận chế độ trợ cấp một lần trong dịp chi trả đợt 1 (tháng 12-2008) bày tỏ:

- Giữa lúc kinh tế đất nước chịu ảnh hưởng bởi tác động của suy thoái kinh tế thế giới, Đảng, Chính phủ quyết định chi trả chế độ trợ cấp cho quân nhân nhập ngũ trước 30-4-1975, có dưới 20 năm công tác đã xuất ngũ về địa phương tạo được nguồn động viên to lớn đối với toàn thể CCB và gia đình. Đặc biệt, chính sách này tác động rất lớn đến lớp trẻ trong việc xây dựng ý thức, trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Tôi nghĩ, đây cũng là nguồn lực thực hiện an sinh xã hội, đồng thời động viên CCB hăng hái, tích cực hơn nữa trong xây dựng kinh tế, góp phần ổn định và phát triển đất nước.

Chủ động tham mưu

Bây giờ (tháng 7-2009), sau khi đã hoàn thành việc chi trả đợt 1 cho các đối tượng theo Quyết định 142, Đại tá Nguyễn Phi Yến, Chính ủy Bộ CHQS Hưng Yên mới có thời gian đánh giá lại những việc mà các anh đã làm bảo đảm kịp tiến độ do Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng yêu cầu. Anh cho biết:

- Ngày 3-10-2008, Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị) mở Hội nghị triển khai kế hoạch làm điểm. Hưng Yên là một trong ba địa phương được chọn làm trước với yêu cầu rất cao: Việc chi trả đợt 1 phải hoàn thành trong tháng 12-2008, vừa để phục vụ mục tiêu an sinh xã hội, vừa giúp các đối tượng chính sách có thêm điều kiện đón Tết Nguyên đán Kỷ Sửu 2009. Lúc này, mới chỉ có Thông báo 183 của Bộ Chính trị và Chỉ thị 84 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng là chính thức. Hai văn bản quan trọng là Quyết định 142 và Thông tư liên tịch số 144 Liên Bộ Quốc phòng, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính vẫn còn là dự thảo. Nhận thức đúng về tầm quan trọng của vấn đề, Thường vụ Đảng ủy Quân sự (ĐUQS) tỉnh Hưng Yên tổ chức hội nghị đột xuất bàn việc thực hiện nhiệm vụ này.

Ngay sau hội nghị, Đại tá Phạm Hồng Hương, Chỉ huy trưởng và Đại tá Nguyễn Phi Yến đã trực tiếp báo cáo kế hoạch làm điểm của Bộ Quốc phòng với Thường trực Tỉnh ủy Hưng Yên. Nghe hai anh trình bày, Bí thư Tỉnh ủy Cao Văn Cường cho ý kiến:

- Được chọn làm điểm một chính sách có giá trị nhân văn như vậy là vinh dự của địa phương. Thường trực Tỉnh ủy sẽ có thông báo chỉ đạo triển khai nghiêm túc việc chỉ đạo điểm của Bộ Quốc phòng. Bây giờ, quyết định của Thủ tướng và thông tư liên bộ hướng dẫn vẫn là dự thảo nhưng Bộ CHQS tỉnh vẫn phải nghiên cứu trước để khi có quyết định chính thức là triển khai được ngay. Hiện tại, chúng ta lấy Thông báo 183 của Bộ Chính trị làm cơ sở để chỉ đạo các địa phương triển khai. Chủ trương nhất quán của chúng ta là việc xét duyệt, kê khai, chi trả cho các đối tượng phải được tiến hành chu đáo, tận tình. Kiên quyết không gây phiền hà đến các đối tượng thụ hưởng chính sách.

Sau cuộc hội ý trên, Thường trực Tỉnh ủy Hưng Yên đã có Thông báo 521 chỉ đạo Bộ CHQS tỉnh và hai huyện Ân Thi, Phù Cừ triển khai công tác chuẩn bị. Đồng thời với việc tham mưu cho

Tỉnh ủy, UBND tỉnh, ngày 7-10-2008, Thường vụ ĐUQS tỉnh Hưng Yên đã ban hành chỉ thị chỉ đạo Ban CHQS hai huyện: Ân Thi và Phù Cừ làm tốt chức năng tham mưu cho huyện ủy, UBND hai huyện triển khai các khâu, các bước trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn, xét duyệt hồ sơ và đề nghị giải quyết chế độ cho các đối tượng. Đại tá Nguyễn Phi Yến cũng đề nghị Cục Chính sách chuyển Quyết định 142 xuống cho đơn vị ngay sau khi Thủ tướng ký. Chính vì vậy, ngay sau khi Thủ tướng ký quyết định (ngày 27-10-2008) UBND tỉnh Hưng Yên đã thành lập Ban chỉ đạo do đồng chí Phó chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng ban, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh làm phó trưởng ban. Ban chỉ đạo cấp tỉnh tổ chức ngay hai lớp tập huấn, hướng dẫn mọi chi tiết trong thực hiện Quyết định 142 đến cán bộ các xã, thị trấn của hai huyện. Theo đó, hai huyện Ân Thi và Phù Cừ cũng thành lập ban chỉ đạo để tổ chức thực hiện.

Chỉ đạo kịp thời

Sau khi kiện toàn ban chỉ đạo cấp huyện và tiến hành các bước kê khai, rà soát đối tượng trên từng xã thuộc hai huyện Ân Thi và Phù Cừ, Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên tổ chức nhiều buổi hội ý nhằm đánh giá tình hình. Qua bám nắm cơ sở, theo dõi việc chuẩn bị của các địa phương, Trung tá Đỗ Ngọc Long, Trưởng ban Chính sách Bộ CHQS Hưng Yên kiến nghị:

- Mặc dù được tập huấn, hướng dẫn kỹ nhưng công tác kê khai của các đối tượng vẫn xảy ra nhiều sai sót, đề nghị Ban Chỉ đạo tỉnh cho thực hiện “xét chồng”. Nghĩa là khi cấp xã xét duyệt kê khai thì cán bộ cấp huyện cùng tham gia rà soát, chỉnh sửa, uốn nắn luôn; khi xét ở cấp huyện thì cấp tỉnh cùng tham gia. Được như vậy hồ sơ tập trung về tỉnh, khâu kiểm duyệt sẽ đơn giản hơn và hồ sơ sai lệch, phải trả lại cũng hạn chế.

Kiến nghị này được chấp nhận và trở thành cách làm giảm nhiều phiền hà cho đối tượng thụ hưởng chính sách. Vì, nếu mỗi bộ hồ sơ nộp về Ban chỉ đạo cấp huyện, cấp tỉnh phải trả để làm lại, thời gian chờ đợi và công sức bỏ ra không ít. Riêng cán bộ Ban chính sách Bộ CHQS tỉnh còn về theo dõi tận các xã, thực hiện “3 cấp cùng xét”, nên hồ sơ sai sót phải trả lại rất hạn chế.

Cũng trong quá trình thực hiện, Ban Chỉ đạo tỉnh Hưng Yên đã kịp thời phát hiện và bổ sung Bí thư Đảng ủy xã tham gia Hội đồng chính sách xã. Việc làm này không những nâng cao trách nhiệm của cấp ủy Đảng ở cơ sở, mà quan trọng hơn là theo hướng dẫn thực hiện Quyết định 142 thì: Người nào là đảng viên, lý lịch đảng viên được coi là loại giấy tờ gốc. Việc Bí thư Đảng ủy xã tham gia Hội đồng chính sách giúp cho công tác thẩm định hồ sơ từ hồ sơ Đảng trở nên thuận lợi.

Đó cũng là kinh nghiệm góp phần thúc đẩy việc xét duyệt ở cấp xã được chặt chẽ, nghiêm túc và chính xác.

Xã hội hóa quy trình xét duyệt

Xét duyệt các đối tượng thụ hưởng theo Quyết định 142 bảo đảm đúng, đủ là việc làm không dễ. Vì theo thống kê sơ bộ, hiện có nhiều đối tượng không giữ được giấy tờ gốc.

Thành công ở hai huyện: Ân Thi và Phù Cừ trong triển khai thực hiện Quyết định 142 vừa đúng tiến độ, vừa bảo đảm không để sót, lọt đối tượng là nhờ đã thực hiện xã hội hóa được quy trình xét duyệt.

Đại tá Nguyễn Phi Yến cho biết: Trước đây, khi triển khai các chế độ, chính sách, chúng tôi thường lấy cấp ủy, chính quyền xã làm cơ sở. Nhưng đặc điểm của lần này, chúng tôi đã phải đi sâu hơn: Lấy đơn vị cấp thôn làm cơ sở.

Cấp thôn không thành lập ban chỉ đạo hay hội đồng chính sách nhưng trước ý nghĩa chính trị của Quyết định 142, hầu như mọi tổ chức xã hội đều vào cuộc. Bên cạnh vai trò của trưởng thôn và bí thư chi bộ, các tổ chức như: Chi hội CCB, người cao tuổi, ban mặt trận và đặc biệt là một tổ chức không chính thức là “Hội đồng ngũ” đã tham mưu đắc lực, giúp Hội đồng chính sách các xã thẩm định chính xác hồ sơ, tên tuổi cho từng đối tượng.

Những cuộc họp dân chủ, khách quan ở cấp thôn chính là bí quyết chống sót, lọt ở hai huyện Ân Thi và Phù Cừ. Chúng tôi được biết, trên cả nước có nhiều đối tượng thụ hưởng chính sách theo Quyết định 142 hiện không còn giấy tờ để chứng minh thời gian tham gia quân ngũ của mình. Trong điều kiện ấy, việc tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân, thông qua đại diện các tổ chức quần chúng và thiết chế dân chủ ở cơ sở là biện pháp khắc phục tình trạng trên.

Bài 2: Đến từng nhà, rà từng đối tượng

Lê Ngọc Long-Nguyễn Hồng Hải