Ngày 8-3 năm nay, với phụ nữ Việt Nam là một ngày đặc biệt vì cùng là năm chẵn của hai kỷ niệm lớn: 1970 năm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng và 100 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ. Nhân dịp này, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã gặp gỡ, trao đổi với một số phụ nữ “giỏi việc nước, đảm việc nhà” về chủ đề: “Làm thế nào để phụ nữ chủ động, sáng tạo hơn trong xây dựng hạnh phúc” khi đất nước đang hội nhập, đổi mới mạnh mẽ như hiện nay.
Đảm việc nước – “gánh” của phụ nữ nặng hơn
Người đầu tiên chúng tôi tìm gặp là nữ tướng duy nhất đang tại ngũ – Thiếu tướng, PGS, TS Lê Thị Thu Hà, Phó giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội (TƯQĐ) 108. Trước chị Hà, cũng tại Bệnh viện TƯQĐ 108 còn có Thiếu tướng, PGS, TS, Thầy thuốc nhân dân Nguyễn Hồng Giang (đã nghỉ hưu). Là những sĩ quan nữ, các chị vừa làm tốt công tác quản l?ý, vừa giỏi về chuyên môn, say mê và tâm huyết với những công trình nghiên cứu khoa học phục vụ việc chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân. Tâm sự với chúng tôi, chị Hà cho biết: “Xét trên khía cạnh bình đẳng giới, rõ ràng, ở Việt Nam đang có những tiến bộ đáng kể mà chỉ quan sát riêng nơi tôi công tác cũng có thể đánh giá được điều này. Hiện nay, Bệnh viện TƯQĐ 108 có hơn 30% nữ sĩ quan tham gia công tác quản lý ở các khoa, viện, phòng, ban... Đó là một tỉ lệ rất cao trong một bệnh viện quân đội”.
 |
|
Các nữ học viên Học viện Kỹ thuật Quân sự trong ngày Quốc tế phụ nữ. Ảnh: Minh Trường.
|
Thiếu tướng Lê Thị Thu Hà cho rằng: Cán bộ nữ muốn phấn đấu theo tiêu chí “đảm đang” phải vừa làm tốt công tác quản lý, vừa giỏi chuyên môn và đặc biệt là phải biết xây dựng gia đình yên ấm, hạnh phúc. Vì vậy, mỗi người phải nỗ lực gấp nhiều lần so với nam giới. “Phụ nữ làm cán bộ quản lý phải đối diện với những khó khăn mang đặc thù về giới, như sức khỏe, gia đình, con cái... và vẫn phải dành thời gian cho học tập nâng cao kiến thức về mọi mặt, mà đặc biệt là trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Có như vậy mới lãnh đạo, quản lý được”- Thiếu tướng Lê Thị Thu Hà khẳng định
Tìm hiểu quá trình công tác của chị Hà, chúng tôi hiểu hơn những điều chị nói. Từ đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chị đã vượt mọi khó khăn để bảo vệ học vị tiến sĩ, nhưng sự học chưa dừng ở đó. Nghề y là nghề đầy áp lực, liên quan đến sinh mạng con người – đòi hỏi người cán bộ quản lý không được lơ là, dù chỉ trong một phút giây. Chị nói: “Chưa khi nào hết giờ làm việc tôi hết việc. Cho nên, muốn “gánh việc nước”, chẳng có cách nào khác là phải cố gắng thu xếp công việc gia đình cho khoa học, hợp lý và dành nhiều thời gian ngoài giờ cho công việc học tập, nghiên cứu khoa học và giảng dạy”.
Học tập - thách thức và đòi hỏi mới ở phụ nữ
|
Theo Hội LHPN Việt Nam, ngày càng có nhiều bằng chứng thuyết phục chứng tỏ sự phát triển mạnh mẽ của phong trào phụ nữ như: Phụ nữ tham gia ngày càng nhiều hơn vào các vị trí trọng trách trong các cơ quan quản lý Nhà nước. Tỉ lệ đại biểu Quốc hội là nữ của Việt Nam đứng ở vị trí cao thứ 31 trên thế giới và dẫn đầu trong 8 nước ASEAN có nghị viện. Trình độ, năng lực của chị em ngày càng được nâng lên. Phụ nữ chiếm tỷ lệ 61% trong số những người có trình độ cao đẳng, 34% những người có trình độ đại học, 30% trình độ thạc sĩ, 21% tiến sĩ và 4% tiến sĩ khoa học.
|
“Ở nước ta, mọi chế độ, chính sách cũng như hành lang pháp lý bảo đảm cho phụ nữ phát triển gần như đã có đủ. Có điều, chị em phải tự mình học tập, phải có trình độ để làm chủ cuộc sống. Trong thời đại hiện nay, thiếu kiến thức chính là nguyên nhân chủ yếu khiến chị em không đủ năng lực giữ quyền bình đẳng” – PGS, TS Phạm Thị Thùy, nhà khoa học tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học nông nghiệp, bày tỏ như vậy. Bản thân chị Thùy là một trong những tấm gương về tự học. Suốt 34 năm qua, chị kiên trì nghiên cứu và đã có những đóng góp rất quan trọng vào việc xây dựng và phát triển ngành sinh học nông nghiệp Việt Nam. Chị là cán bộ khoa học đầu tiên và hiện nay là người duy nhất của Viện Bảo vệ thực vật đã đi sâu vào nghiên cứu các biện pháp sinh học trong bảo vệ thực vật kể từ năm 1979. Chị đã chủ trì 21 đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước, cấp bộ. Nhiều sản phẩm sinh học hiện nay phục vụ cho việc phòng trừ dịch sâu hại cây trồng theo hướng bảo vệ môi trường sinh thái, đồng thời tạo ra các sản phẩm trong nông nghiệp an toàn và bền vững đều là “sản phẩm trí tuệ” của chị.
Thành công về nghiên cứu khoa học là động lực để chị xây dựng tổ ấm của mình. Vì thế, chị hiểu rõ vai trò của kiến thức đối với việc xây dựng cuộc sống hạnh phúc. Trong 34 năm qua, chị Thùy đã miệt mài với các chuyến tập huấn, hướng dẫn nông dân (chủ yếu là chị em) ở gần 50 tỉnh, thành phố biết áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất. Bên cạnh đó, chị đã hướng dẫn và đào tạo 6 nghiên cứu sinh. Các “học trò” của chị đều là cán bộ chủ chốt như TS Trần Thị Bình, hiện là Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Giang; TS Lê Thị Nhung là Phó trưởng Ban quản lý các dự án nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và PTNT); TS Nguyễn Thúy Hà là Trưởng bộ môn rau quả, Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên...
Hạnh phúc là được chăm lo cho nhiều hội viên
Trong số các gương điển hình tiên tiến được tỉnh Đồng Nai biểu dương có một cán bộ hội phụ nữ cơ sở người dân tộc Tày – chị là Triệu Thị Lụa, Chủ tịch Hội phụ nữ xã Xuân Trường, huyện Xuân Lộc. Chị Lụa được biểu dương vì không những giỏi việc nhà, mà còn tích cực vận động chị em trong xã hăng hái lao động sản xuất, thoát nghèo, xây dựng hạnh phúc. Chị cho biết: “Xã tôi, vốn là xã nghèo lại ở miền núi, có nhiều gia đình từ nơi khác đến nhập cư, tình hình an ninh chính trị, trật tự xã hội hết sức phức tạp; phần lớn là hộ nghèo đến khai hoang, lập nghiệp. Trước tình hình đó, tôi cùng với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể vận động chị em ở tất cả các cấp tham gia hội phụ nữ và tích cực giúp nhau xóa đói, giảm nghèo”.
Mô hình “Mỗi người trồng một cây, nuôi một con” do chị Lụa đề xuất phù hợp với hoàn cảnh thực tế của xã, nên đã có hơn 1.600 hội viên đăng ký tham gia. Qua đó, phụ nữ trong xã đã trồng được hàng nghìn cây ăn quả, nuôi gần 2.000 con gia súc, gia cầm. Ngoài ra, chị còn vận động chị em thành lập 3 tổ hùn vốn với số tiền hơn 13 triệu đồng, luân phiên giúp chị em nghèo vay vốn mua sắm công cụ lao động. Với tinh thần “lá lành đùm lá rách”, Hội Phụ nữ xã Xuân Trường còn xây dựng được 200 hũ gạo tình thương, thu hơn 600kg gạo mỗi năm, hỗ trợ 65 hội viên khó khăn lúc giáp hạt; 15 tổ tiết kiệm với số tiền hơn 21 triệu đồng luân phiên cho chị em nghèo vay không tính lãi để phát triển sản xuất. Chị Lụa và ban chấp hành hội đã vận động xây dựng các tổ tương thân, tương trợ, đổi công. Qua hình thức này, chị em trong xã đã giúp nhau gần 12.000 ngày công; huy động hơn 63 triệu đồng, cùng hàng nghìn cây, con giống, giúp hàng trăm hội viên có hoàn cảnh khó khăn vượt qua đói nghèo, bước đầu có của ăn, của để.
Nhà tuy không giàu, nhưng phần lớn thời gian chị dành để đi vận động phụ nữ giúp nhau xóa đói, giảm nghèo, xây dựng hạnh phúc. Chồng chị lúc đầu không ủng hộ việc vợ “đi suốt ngày”, nhưng chị động viên anh “Nếu chị em trong xã thoát nghèo, thì xóm làng vui hơn, vợ chồng mình chắc cũng hạnh phúc hơn nhiều lần”. Lời động viên của chị đối với anh, cũng chính là câu trả lời khi được chúng tôi hỏi về quan niệm hạnh phúc của một người nhiều năm tham gia công tác hội. Đó cũng chính là nét đẹp truyền thống mà phụ nữ Việt Nam vẫn gìn giữ, phát huy trong giai đoạn hiện nay.
Bài và ảnh: Hồng Hải- Mai Chi