Cựu chiến binh Hồ Văn Mòn (người ngoài cùng, bên trái) cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng La Láy bảo vệ đường biên, mốc giới.

Cựu chiến binh Hồ Văn Mòn, người dân tộc Pa-kô, ở xã biên giới A Ngo, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị đã góp công mang lại đời sống ấm no cho bản làng. Có thể ông chưa thật giàu, nhưng ông dám đem những gì mình biết, mình có để giúp bà con xóa đói giảm nghèo. Ông kể:

- Vùng quê nghèo này từng là căn cứ trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, dưới lòng đất còn sót lại rất nhiều bom, đạn. Hủ tục lạc hậu và hậu quả chiến tranh nặng nề khiến cuộc sống của bà con càng thêm lam lũ.   

Người cựu chiến binh quyết tâm thoát nghèo bằng trồng rừng, nhưng do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm, thất bại ban đầu là điều dễ hiểu. Cà phê, chàm, bời lời ông trồng còi cọc, chẳng lớn nổi, chết dần. Không biết bao nhiêu lần ông cùng vợ lên rẫy nhổ những cây đã chết, lòng quặn đau như cắt, gia đình lâm vào cảnh nợ nần, thiếu đói...

Không đầu hàng số phận, tinh thần vượt khó của Bộ đội Cụ Hồ thôi thúc ông cùng vợ gom góp chút vốn liếng cuối cùng để làm lại từ đầu. Ông mày mò đọc tài liệu, vừa làm theo hướng dẫn của cán bộ lâm nghiệp, kết hợp với kinh nghiệm của bản thân, của người dân quê nhà. Đất và cây không phụ công người, vườn bời lời, cây quế, cà phê vươn cành phủ xanh cả một vùng đồi trọc. Những vạt rừng cứ nối tiếp nhau mọc lên, thu nhập của gia đình dần cải thiện, mỗi năm có hàng chục triệu đồng, cuộc sống ngày một đủ đầy, sung túc hơn...

Để chia sẻ với bà con dân bản kinh nghiệm thoát nghèo, đôi chân ông lặn lội khắp các bản, trên lưng gùi theo các loại cây giống đến từng nhà tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích cho bà con cách trồng và giá trị của chúng, nhưng bà con dân bản vẫn chưa tin. Ông đem tài liệu của cán bộ lâm nghiệp dịch sang tiếng Pa-kô để mọi người hiểu, làm theo. Chị Căn Bay, ở thôn La Lay, xã A Ngo là một trong nhiều gia đình của  bản hết đói nghèo vì làm theo ông. Chị hào hứng kể:

- Ông chỉ cho chúng tôi cách trồng rừng, trồng cà phê, bời lời, ngô sắn và chăn nuôi. Giờ cả xã A Ngo đều bảo nhau nghe theo Hồ Văn Mòn trồng rừng. Dân bản ở A Ngo bây giờ nhà nào cũng có ti vi, xe máy và các nông cụ, máy cơ giới để sản xuất. Xã đã xóa hết hộ đói, giảm hẳn hộ nghèo, trẻ em được đến trường, không còn đốt rừng làm rẫy như trước nữa...

Bài và ảnh: QUỐC DINH-TIẾN DŨNG