Sinh ra và lớn lên ở một vùng quê ngoại thành, chính vì thế mà kí ức tuổi thơ tôi luôn đầy ắp biết bao kỉ niệm, về những hình ảnh thân thuộc, mộc mạc và bình dị của dòng sông, con đê, khói bếp lam chiều, cánh đồng lúa, lũy tre làng và cánh cò thơ mộng…

Ảnh minh họa/Internet.

Với tôi, cũng như bao đứa trẻ quê khác, kỉ niệm về những buổi được theo bà, theo mẹ đi chợ, nhất là trong phiên chợ ngày cuối năm là kí ức đẹp không thể mờ phai.

Ngày ấy, niềm vui khôn cùng của trẻ con chúng tôi là được bà, mẹ hay chị hứa cho đi chợ Tết. Thường thì lời hứa được nói ra từ mấy hôm trước, nên niềm vui trong tôi luôn trào dâng, mong mỏi chờ ngày 30 Tết đến thật nhanh. Đêm trước hôm đi chợ Tết, tôi thường không ngủ được vì hồi hộp. Mới tờ mờ sáng, khi sương còn nặng hạt, cái lạnh vẫn tái tê, mọi người đã trở giấc và gọi nhau í ới, râm ran cả đường làng. Nhà ai cũng có người đi chợ và đều cho trẻ con đi theo vì vậy không khí vui vẻ, nhộn nhịp chẳng khác gì đi trẩy hội.

Chợ cách nhà khoảng gần chục cây số, nên ai cũng phải đi thật sớm để mua sắm cho kịp. Thời ấy rất ít người có xe đạp, vì thế đa số người dân đều… cuốc bộ tới chợ. Chợ họp trên khoảng diện tích rộng tới mấy mẫu ruộng vậy mà chật kín không còn chỗ trống. Chợ đông như nêm khi người nọ kề vai, chen chân người kia để di chuyển. Năm nào chợ cũng đông như vậy, vì ngoài nhu cầu mua sắm, một số người vẫn có thói quen đi chợ để “ngắm” không khí Tết...

Cái chợ quê ngày ấy bây giờ đã được xây dựng khang trang, quy hoạch gọn gàng và những dãy cầu chợ nền cao vững chãi, rộng rãi chứa được rất nhiều hàng hóa… Thế nhưng, trong tâm trí tôi, vẫn in đậm hình ảnh của khung cảnh phiên chợ quê với các dãy cầu chợ lợp tranh, mái liêu xiêu, nền đất bên trong có những người đàn bà hàng xén răng đen, nón mê áo rách… Hình ảnh nhếch nhác, lam lũ ấy sao mà đẹp, mà thơ đến vậy.

Năm tháng qua đi, lũ trẻ chúng tôi ngày ấy đã lớn khôn. Tuy không có điều kiện được sống cùng mẹ để thường xuyên đi chợ quê, nhưng ngày cuối cùng của năm bao giờ tôi cũng cố gắng trở về quê cùng mẹ đi phiên chợ Tết. Chợ của thời bây giờ hàng hóa đủ đầy và chẳng hề thua kém các chợ hay siêu thị lớn nhỏ ở thành phố. Chợ hiện đại, con người ngày một hiện đại và đủ đầy hơn… đó là điều tất yếu minh chứng một xã hội phát triển. Song tôi vẫn thấy man mác buồn vì cái hồn quê nơi chợ Tết không còn nữa. Đó là sự vắng bóng của những hàng tranh Tết Đông Hồ với “gà lợn nét tươi trong”; là sự mất đi của các quầy câu đối với những ông đồ khăn đóng, áo the ngồi bán chữ...

NGUYỄN DUY HOÀNG