Đến 12-11, tức là đã hàng chục ngày sau đợt mưa lịch sử gây ra ngập úng nặng cho nhiều khu vực trên địa bàn Hà Nội, nước vẫn chưa rút hết. Rất nhiều khu vực như Mỹ Đức, Thanh Oai, Hoài Đức, Chương Mỹ nước vẫn ngập sâu hàng mét. Mặc dù đã rất cố gắng và làm việc khẩn trương, liên tục nhưng những gì mà các tổ quân y cơ động của Bộ Quốc phòng đã và đang triển khai xem ra vẫn chưa đủ. Khó khăn chồng chất trên vai người dân nhất là về sức khỏe, môi trường. Theo ghi nhận của phóng viên Báo Quân đội nhân dân, nếu không có sự chung tay của nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều lực lượng thì sự ô nhiễm môi trường, dịch bệnh phát sinh là khó tránh khỏi.

Nước đi... bệnh đến

Hồi 11 giờ ngày 12-11, chúng tôi về đến xã Hữu Văn, huyện Chương Mỹ. Màu trắng của nước vẫn bao trùm lấy các làng mạc, nhà cửa. Trường THPT Chúc Động, nước còn ngập đến đầu gối nên học sinh vẫn phải bì bọp lội vào lớp học. Cũng chẳng còn cách nào khác, nhà trường đã cho học sinh nghỉ cả chục ngày nay và nếu tiếp tục nghỉ thì sẽ không thể kịp chương trình. Điều mà nhiều người ái ngại hơn là con đường độc đạo từ xã tới trường vẫn bị ngập nặng. Phương tiện mà các em phải sử dụng là đò mảng và chiếc thuyền nan, thực sự không an toàn. Nhìn nước sông Bùi vẫn ở mức cao, những người dạn dày sông nước cũng phải ái ngại bởi cái từ “dữ như hà bá” bao đời nay vẫn ám ảnh người dân dọc hai bờ sông Bùi.

Bữa cơm trưa của chúng tôi cùng với tổ quân y phòng, chống dịch cơ động của Bệnh viện 105 (Tổng cục Hậu cần) tại Trung tâm Y tế xã Hữu Văn cũng chỉ chớp nhoáng. Trung úy, bác sĩ Phạm Đức Thiện trăn trở: “Đã 3 ngày nay anh em trong tổ toàn ăn cơm muộn. Có những hôm hơn 13 giờ mới dừng tay. Công việc bộn bề nên anh em đều phải rất cố gắng”. Nhìn cuốn sổ thống kê khám, chữa bệnh cho người dân mấy ngày sau lũ tại Trung tâm Y tế xã do bác sĩ Thiện và y sĩ Phùng Xuân Tình, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Hữu Văn cho xem mới thấy, số người dân đến khám bệnh tăng vọt. Điều rất đáng lo ngại là số người mắc bệnh đường ruột và sốt xuất huyết chiếm tỷ lệ cao. Nét mặt đăm chiêu, lo lắng, bác sĩ Thiện bảo: "Bệnh đường tiêu hóa, sốt xuất huyết đều dễ lây lan, nên phải cố gắng ngăn chặn, kiên quyết không để bùng phát dịch...". Nghe câu nói đầy trách nhiệm ấy, chúng tôi càng thấu hiểu tấm lòng, tình cảm của các thầy thuốc quân đội đối với người dân.

Nhiều gia đình ở thôn Mỹ Thượng, xã Hữu Văn (Chương Mỹ) vẫn sống trong tình trạng ngập lụt

Mức nước sông Bùi đang rút rất chậm nên hàng trăm hộ dân ở các xã Hữu Văn, Tân Tiến, Nam Tiến vẫn chịu cảnh “giường kê, bàn gác”. Khi chúng tôi đến, nhà ông Vũ Viết Lập ở thôn Mỹ Thượng, xã Hữu Văn vẫn mênh mông nước. Hàng chục ngày nay gia đình ông phải sống trong cảnh dùng thuyền, mảng để vào nhà. Thời điểm cao nhất nước ngập gần một mét so với nền nhà. Nếu tính từ nền sân nước ngập tới 1,5 mét. Ông Lập ngậm ngùi: “Đàn lợn của gia đình 36 con bị bỏ đói nhiều ngày nay vì đã hết thức ăn. Xót xa lắm khi đàn lợn cứ ngày một hao gầy nhưng sức người có hạn. Ở đây nhà ông Dân, ông Soạn, ông Kiện... cũng chịu cảnh tương tự như nhà tôi”.

Nhìn quang cảnh gia đình ông Lập, điều chúng tôi ái ngại nhất chính là sự ô nhiễm nghiêm trọng từ nguồn phân chăn nuôi ra nguồn nước và không khí. Nguồn nước sạch dùng cho sinh hoạt cũng đã cạn nên tổ công tác của Bệnh viện 105 và Trung tâm Y tế huyện Chương Mỹ phải sử dụng nhiều liều Cloramin B khử trùng nước để nhà ông có nước sinh hoạt. Theo hướng dẫn của các y, bác sĩ tổ công tác, tất cả những bể đựng nước đều phải khử trùng từ 5 đến 10g Cloramin B/m3. Nếu là giếng khơi ngập thì phải bơm hết lượng nước ra sau đó cho CloraminB từ 10 đến 20g/m3 nước vào. Sau 24 giờ bơm hết nước ra rồi khử từ 5 đến 10g/m3 mới được sử dụng. Môi trường rác thải, xác động vật cũng phun thuốc khử khuẩn 10% hoặc 0,3 lít/m2 CloraminB trước khi tiêu hủy. Riêng với nhà vệ sinh thì trộn tro bếp và vôi bột để rắc.

Toàn xã Hữu Văn có 707 hộ dân vẫn bị ngập nên nguồn nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường cho những hộ dân này là rất khó khăn. Ông Dương Viết Tài, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Chương Mỹ trăn trở: “Ô nhiễm môi trường sau ngập úng chúng tôi cũng đã lường nhưng khả năng có hạn. Huyện cũng rất chủ động, ngay trong lũ đã thành lập Ban chỉ đạo và triển khai ngay các biện pháp phòng, chống dịch bệnh phát sinh bảo đảm thuốc khám, chữa bệnh cho người dân và phòng, chống ngộ độc thực phẩm”. Trung úy, bác sĩ Phạm Đức Thiện cho biết: Những loại dịch bệnh người dân gặp nhiều nhất là tiêu chảy, đau mắt đỏ, da liễu, sốt xuất huyết... Huyện Chương Mỹ cũng đã huy động tổng lực cán bộ, nhân viên y tế (cả y tế tư nhân) vào cuộc... Ngay trong chiều 12-11, xe chở thuốc của lực lượng y tế tiếp tục về xã Hữu Phần để đưa thuốc, hóa chất đến người dân.

Quân y triển khai nhanh, ứng phó kịp thời

Trước thực trạng ô nhiễm môi trường, Tổng cục Hậu cần đã chỉ đạo Cục Quân y triển khai các bệnh viện như Bệnh viện 105, Bệnh viện 354, Bệnh viện 5 (Quân khu 3), Bệnh viện 103, Quân chủng Phòng không - Không quân đưa lực lượng, phương tiện, thuốc men đến các khu vực trọng điểm để giúp dân. Ngoài 12 tổ quân y cơ động đã được thành lập trước đó theo kế hoạch, nhiều tổ, đội công tác khác đã được các đơn vị thành lập đưa về các địa phương để ứng phó kịp thời với tình hình ô nhiễm, dịch bệnh. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn để người dân chủ động phòng, chống dịch bệnh cũng được các thầy thuốc quân đội chú trọng.

Ngoài 3 tổ phòng, chống dịch bệnh đã được triển khai ở các xã Hữu Văn, Mỹ Lương, Tân Tiến, Nam Tiến... ngay trong ngày 12-11, Bệnh viện 105 đã đưa đoàn cán bộ, y bác sĩ về xã Cổ Đông, TP Sơn Tây làm nhiệm vụ khám, chữa bệnh cho dân, khử trùng môi trường. Đại tá Nguyễn Trung Sơn, Phó giám đốc Bệnh viện cho biết: “Chúng tôi đã triển khai nhiều lực lượng trên các hướng để khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, vệ sinh môi trường, khử trùng nguồn nước cho người dân để bà con sớm ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, những khó khăn mà đoàn công tác nhận thấy là không nhỏ, do nhiều vùng bị úng, nước rút chậm”.

Tại các xã Cự Khê và Mỹ Hưng của huyện Thanh Oai, chúng tôi cũng thấy mực nước còn khá cao. Nhiều gia đình vẫn ở trong tình trạng nước ngập đến bậc thềm. Rất đáng lo ngại khi các con đường vào nhà dân ở đây đều bốc lên mùi hôi thối. Tất cả các bể phốt đều chìm trong nước. Có đến 2/3 nhà vệ sinh của người dân các xã Thanh Oai, Mỹ Đức, Chương Mỹ, Hoài Đức không đạt tiêu chuẩn và rất mất vệ sinh.

Tình cảnh cũng như huyện Thanh Oai, tại huyện Hoài Đức, mực nước ở nhiều khu vực vẫn còn rất cao. Hiện Quân chủng Phòng không- Không quân đã triển khai 3 tổ quân y cơ động với 9 y, bác sĩ về giúp dân. Đến hết ngày 12-11, tổ công tác đã triển khai phun thuốc khử trùng được 28.000 m2 bị ô nhiễm, đồng thời khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho 1.800 hộ gia đình. Tại các xã An Phú, Hợp Tiến, Hợp Thành của huyện Mỹ Đức, lượng người cần được khám, chữa bệnh rất đông nên các tổ công tác của Viện Vệ sinh Phòng dịch Quân đội phải đến từng nhà để khám, chữa bệnh, cấp thuốc. Các đội công tác của Viện Vệ sinh Phòng dịch cũng đã phun khử trùng hơn 30.000m2 khu vực bị ô nhiễm cho Mỹ Đức. Cấp ủy, chính quyền, nhân dân các địa phương hết lòng khen ngợi những việc làm của các thầy thuốc chiến sĩ. Ông Lê Duy Thỉnh, Chủ tịch UBND xã Mỹ Hưng (Thanh Oai) nói: "Sẽ là hết sức nguy hiểm đối với môi trường và sức khỏe nhân dân nếu không có sự vào cuộc kịp thời của các thầy thuốc Bộ đội Cụ Hồ".

Bài và ảnh: NGUYỄN ANH TUẤN