Chiếc liễn của mẹ Giới.

Với một chiếc nồi, một chiếc liễn và một chiếc thìa, mẹ Đinh Thị Giới (ở địa phương gọi là cụ Tào), ở xã Thanh Tâm, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam đã phục vụ cả một tiểu đoàn ăn để đánh thực dân Pháp và dưỡng thương trong trận chống càn lịch sử ngày 24-5-1954.

Hôm ấy, từ 5 giờ sáng, địch huy động Binh đoàn cơ động GM5 gồm hai tiểu đoàn ngụy, 4 tiểu đoàn lê dương - tiểu đoàn thiện chiến của địch, cùng nhiều xe lội nước, đại bác và không ít máy bay… hình thành thế bao vây xã Thanh Tâm, nơi có Tiểu đoàn 125 của ta đang trú quân. Đến 10 giờ, trời mùa hè nắng như đổ lửa, địch sử dụng 4 máy bay ném liên tiếp 8 quả bom trúng đội hình Tiểu đoàn 125. Nhà cháy, súng nổ, pháo 105mm bắn long trời lở đất. Thấy bộ đội bị thương mỗi lúc một nhiều, nằm rải rác trong các hầm, hố, vách nhà dân, bên bờ mương, mẹ Giới vận động bà con quyên góp gạo, nấu cháo phục vụ thương binh. Mẹ băng qua từng vị trí như con thoi, trong tiếng bom, đạn cày xới, khói bụi mịt mù cứu chữa, giúp đỡ bộ đội và thương binh.

Không có từ ngữ nào để diễn tả hết sự ác liệt của trận chiến đấu cũng như tinh thần của mẹ Giới và người dân trong xã Thanh Tâm. Qua  kỉ vật “chiếc liễn và chiếc thìa của mẹ Giới” hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (ảnh), chúng ta như hiểu thêm tình cảm thiêng liêng, sự đùm bọc, sẻ chia, gắn bó của người dân với bộ đội trong những năm kháng chiến.

Bài và ảnh: TRẦN HƯỜNG