QĐND - Trong ngôi nhà mới do Đồn Biên phòng Đắc Quýt (Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Bình Phước) vừa xây tặng, cựu chiến binh (CCB) Trịnh Thanh Hà, ở xã Phước Thiện, huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước dành một nơi trang trọng để treo chiếc bình tông, kỷ vật một thời trận mạc của ông với người đồng đội, liệt sĩ Phạm Văn Dĩ.

Tâm sự với tôi, CCB Trịnh Thanh Hà đưa đôi mắt nhìn về cánh rừng xa, nơi cách đây hơn 41 năm ông cùng đồng đội đã bao phen “quần nhau với giặc”. Rồi ông trầm ngâm kể cho tôi nghe về trận chiến đêm 4-4-1972 và chiếc bình tông, kỷ vật thiêng liêng mà ông nâng niu, giữ gìn trong mấy chục năm qua như kể với lòng mình. 

Cựu chiến binh Trịnh Thanh Hà bên chiếc bình tông, kỷ vật của một thời trận mạc.

Đêm 4-4-1972, đơn vị cối 120mm của ông, thuộc biên chế Z22, Công trường 5 được lệnh nổ súng cùng các đơn vị bộ binh đánh địch ở thị trấn Lộc Ninh. Đến 1 giờ sáng 5-4, địch rút chạy. Lúc này, ông và Phạm Văn Dĩ (ở đơn vị trinh sát, thuộc Z27, Công trường 5) cùng chung một hầm chốt giữ trận địa.

Hầm chật, nóng bức, ông đưa bình tông nước cho Phạm Văn Dĩ uống rồi nói: "Anh Dĩ di chuyển sang hầm bên cạnh, để tôi ở đây cho dễ tác chiến". Nhưng Phạm Văn Dĩ kiên quyết không đi, nhường cho đồng đội của mình vị trí thuận lợi hơn.

Nghiệt ngã thay, khi ông vừa di chuyển sang hầm mới, một quả đạn pháo của địch bắn vào chính giữa căn hầm nơi Phạm Văn Dĩ đang chốt giữ. Ngay sau tiếng đạn pháo, ông vội vã chạy lại căn hầm thì Phạm Văn Dĩ đã hy sinh, trên tay vẫn còn giữ chặt chiếc bình tông mà ít phút trước hai người còn chia nhau ly nước nơi chiến hào.

Tiếc thương người đồng đội cùng quê đã ngã xuống nơi chiến trường, ông băng bó thi hài Phạm Văn Dĩ, bàn giao cho du kích địa phương tổ chức an táng ở khu vực thị trấn Lộc Ninh (cũ). Trước khi chia tay người bạn chiến đấu, ông ngậm ngùi nói lời vĩnh biệt: “Dĩ à! Mày nằm nghỉ ở đây nhé! Chúng tao tiếp tục lên đường để trả thù cho mày”. Thế rồi, ông cất chiếc bình tông vào ba lô và tiếp tục lao vào cuộc chiến đấu mới.

Hòa bình lập lại, CCB Trịnh Thanh Hà ở lại vùng đất Bù Đốp, Bình Phước cưới vợ, sinh con. Đến năm 1980, ông trở lại quê nhà Ý Yên, Nam Định tìm gặp gia đình Phạm Văn Dĩ để nói về trường hợp hy sinh và nơi an táng phần mộ của anh. Trong buổi gặp mặt đầy nước mắt ấy, CCB Trịnh Thanh Hà đã xin phép gia đình anh Dĩ cho giữ lại chiếc bình tông như một phần ký ức hào hùng về một thời xông pha nơi lửa đạn.

Bài và ảnh: DUY THÀNH