Chậm triển khai vì… thiếu kho chứa

QĐND - Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ cuối tháng 6-2010, Tổng Công ty Lương thực miền Bắc tổ chức thu mua muối dự trữ cho diêm dân cả nước. Trong số 180.000 tấn cho diêm dân các tỉnh phía Nam mà Tổng Công ty Lương thực miền Bắc thu mua, có 20.000 tấn của diêm dân huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, đến hết tháng 7, diêm dân Cần Giờ vẫn khắc khoải chờ đợi vì tiến độ thu mua muối ở địa phương này diễn ra rất chậm.

Vận chuyển muối về kho

Nhằm giảm thiệt hại cho diêm dân, ngoài việc các Bộ: Công thương, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tạm dừng cấp hạn ngạch thuế quan nhập khẩu gần 90.000 tấn muối còn lại (nằm trong tổng số 170.000 tấn đã cấp hạn ngạch trước đó) theo kế hoạch, thì chủ trương của Chính phủ mua tạm trữ muối trong diêm dân, hỗ trợ khó khăn cho doanh nghiệp (DN) sản xuất muối đã mang lại nguồn sinh khí mới cho bà con diêm dân nơi đây, ai nấy đều phấn khởi. Theo anh Ba Toản, ở ấp Thiềng Liềng, xã Thạnh An thì cùng với việc Nhà nước, thành phố đầu tư làm đường giao thông chạy từ lộ ra đến ruộng muối, bà con bớt phần cực nhọc khi làm muối, nay được Chính phủ hỗ trợ thu mua tạm trữ muối, bà con diêm dân càng yên tâm về “đầu ra” cho hạt muối “một nắng hai sương” của mình.

Tuy vậy, cũng giống như anh Toản, bà con diêm dân Cần Giờ băn khoăn về tiến độ thu mua muối của các DN. Bởi đã bước vào mùa mưa, nếu không nhanh chóng “giải quyết”, hạt muối dễ hút ẩm, ảnh hưởng đến chất lượng, giá thành… 

Trao đổi với chúng tôi, anh Phạm Trọng Đức, Phó trưởng phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Cần Giờ, cho biết: Thực hiện chủ trương của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn giao Tổng Công ty Lương thực miền Bắc tiến hành thu mua muối ở Cần Giờ. Tính đến đầu tháng 6, khối lượng muối của diêm dân Cần Giờ còn tồn khoảng 22.000 tấn. Thời gian đầu, công tác phối kết hợp giữa doanh nghiệp với địa phương chưa ăn khớp, chủ yếu là phương thức thu mua, thanh toán, kho, bãi chứa… Sau một thời gian làm việc, khoảng giữa tháng 6, địa phương và doanh nghiệp đã tìm được đối tác “đại lý tại chỗ”. Theo đó, Tổng Công ty Lương thực miền Bắc ủy thác chọn Hợp tác xã muối và các sản phẩm từ muối Tiến Thành (HTX Tiến Thành), ở ấp Lý Thái Bửu, xã Lý Nhơn, nơi có diện tích muối nhiều nhất, làm đại lý duy nhất ở Cần Giờ, với phương thức ủy quyền thu mua hộ; Tiến Thành cho Tổng Công ty Lương thực miền Bắc thuê lại kho chứa và được hưởng 50 đồng/kg tiền công thu mua, vận chuyển và cho thuê kho chứa… 

Về tiến độ thu mua muối tạm trữ cho Tổng Công ty Lương thực miền Bắc, anh Phan Thành Thuộc, Chủ nhiệm HTX Tiến Thành cho hay, sau khi thống nhất giữa Tổng Công ty Lương thực miền Bắc-địa phương và doanh nghiệp, đến hạ tuần tháng 7, công việc mới bắt đầu được triển khai. Trong tuần đầu tiên (từ ngày 26-7 đến 2-8), Tiến Thành thu mua được 832,6 tấn muối loại I với giá 750 đồng/kg. Theo anh Thuộc, với khối lượng được giao thu mua trong đợt 1 (đến 30-8) là 10.000 tấn, thì tiến độ này có thể đáp ứng được. Tuy nhiên, nếu tiếp tục giao thêm (vì khối lượng trong dân còn gần 10.000 tấn nữa) thì sẽ… thiếu kho chứa. Giải quyết bài toán này, sau khi được địa phương và Tổng Công ty Lương thực miền Bắc chấp thuận, HTX Tiến Thành đã ứng tiền quỹ, triển khai xây thêm 3 khu kho nữa, mỗi kho có diện tích 50m x 15m, chứa được khoảng 2.000 tấn/kho (nhưng cũng chỉ là kho tạm, sử dụng trong khoảng 5-6 tháng), để cùng với 4 kho hiện có, Tiến Thành có thể vừa đáp ứng được yêu cầu của Tổng Công ty Lương thực miền Bắc, vừa góp phần giúp bà con diêm dân mau chóng thu hồi vốn sản xuất muối của vụ vừa qua. 

Thu mua muối ở xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh

Anh Thuộc còn cho biết, việc làm “đại lý” thu mua muối cho Tổng Công ty Lương thực miền Bắc chỉ là “chân ngoài”, mang tính xã hội, còn việc chính của HTX là thu mua muối và sản xuất, chế biến muối. Nếu gặp thời tiết ít biến động, sản lượng muối hằng năm của toàn huyện Cần Giờ đạt khoảng trên dưới 100.000 tấn. Nhà máy chế biến của HTX Tiến Thành hiện có công suất chế biến 20 tấn muối/ngày, mới chỉ đáp ứng một phần nhỏ cho nhu cầu các cửa hàng trong hệ thống siêu thị CoopMart (phần thiếu, họ phải đi mua của các tỉnh, thành phố khác). “Với dân số thành phố trên 7 triệu, khoản cung ứng này đúng là như “muối bỏ bể”. Rất là tiếc nhưng mình lực bất tòng tâm, lực ít không dám mơ cao” - Anh Thuộc xuýt xoa. 

Sản xuất muối mang tính xã hội cao, từ khâu khai thác, sản xuất đến chế biến và cung ứng, tiêu thụ. Với một thị trường lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, cùng một bờ biển dù không dài nhưng mang lại nguồn lợi không nhỏ, ít nhất là từ hạt muối. Làm sao để bà con diêm dân Cần Giờ yên tâm sản xuất muối, có lãi sống được và làm giàu lên từ muối. Thiết nghĩ, ngoài việc có các chính sách kịp thời, khuyến khích bà con diêm dân và thu hút các thành phần kinh tế đầu tư mở rộng sản xuất và chế biến các sản phẩm sạch từ muối, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên mà biển mang lại, cung ứng đủ cho nhu cầu của người dân, Thành phố cần có các giải pháp đồng bộ về đầu tư đúng mức cơ sở hạ tầng, hệ thống kênh mương dẫn nước vào ruộng, hệ thống đê chắn sóng mỗi khi mặt nước biển dâng lên cao và nhất là cần sớm xây dựng hệ thống kho chứa dự trữ cấp thành phố cho cuối mỗi vụ thu hoạch. Đừng để được mùa muối thì lại không có kho trữ.

Bài và ảnh: Võ Văn Dũng