QĐND - Toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đang triển khai thực hiện Cương lĩnh, chiến lược, mục tiêu mà Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra. Các tổ chức đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể, cơ quan tuyên giáo, dân vận, phương tiện thông tin đại chúng đã tập trung tuyên truyền sâu rộng để các tầng lớp nhân dân nhận thức đúng đắn nội dung đường lối, quan điểm của Đảng, đưa Nghị quyết vào cuộc sống.

Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã nêu rõ quan điểm: “Thực hành dân chủ, phát huy tối đa nhân tố con người, coi con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và là mục tiêu của sự phát triển”. Trong đó, công nhân là lực lượng lao động đông đảo đang cần được quan tâm chăm lo nhiều hơn cả về đời sống vật chất, văn hóa và tinh thần. Công nhân lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp (DN) trên cả nước hiện có gần 11 triệu người, chiếm 21% lực lượng lao động xã hội. Lực lượng này đóng góp tới hơn 60% tổng sản phẩm xã hội.

Thế nhưng, đời sống của người lao động trong các khu công nghiệp hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, nhất là trong bối cảnh giá cả có xu hướng tăng cao. Các DN luôn trong tình trạng thiếu lao động, trong khi số lao động đăng ký hưởng chế độ bảo hiểm thất nghiệp có chiều hướng gia tăng, do phần lớn người lao động chủ động xin nghỉ việc để chuyển đổi ngành nghề hoặc về quê với hy vọng cải thiện thu nhập. Đơn giản, vì cuộc sống người lao động còn nhiều vấn đề lo toan, phải tự thuê phòng trọ trong điều kiện ăn ở thiếu thốn, chật hẹp nên chưa yên tâm làm việc. Khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới đã làm cho dòng vốn đầu tư giảm sút, nhiều DN phải đóng cửa, giá cả, lạm phát gia tăng làm cho đời sống người lao động thêm khó khăn. Tình hình tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể diễn biến phức tạp, tự phát và dễ tạo ra cơ hội cho kẻ xấu kích động, gây rối. Những vấn đề bức xúc, cấp bách chưa được tập trung giải quyết triệt để, chưa tạo sự chuyển biến đáng kể. Chính sách phát triển nhà ở cho công nhân, nơi sinh hoạt văn hóa, cơ sở phúc lợi xã hội tại các khu công nghiệp (KCN)… chưa có và chưa phù hợp với thực tế.

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, cả nước đã có 260 KCN được thành lập, trong đó có 174 khu đã hoạt động với diện tích 43.500ha, phân bổ ở 57 tỉnh, thành phố, tập trung nhiều ở 3 vùng kinh tế trọng điểm, trong đó Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với 124 khu, chiếm gần 48% tổng số KCN cả nước. Theo Quy hoạch phát triển các KCN ở Việt Nam đến năm 2015 và định hướng phát triển đến năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thì năm 2015 tổng số công nhân lao động trực tiếp tại các KCN khoảng 6,3 triệu người và năm 2020 khoảng 7,2 triệu người. Tập trung giải quyết vấn đề việc làm và thu nhập cho người lao động, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người lao động là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Công đoàn các cấp phải đóng vai trò nòng cốt, tham mưu, xây dựng chính sách để đưa nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, chăm lo tốt hơn cho đời sống người lao động. Công nhân, người lao động chính là tài sản quý giá nhất, DN có tồn tại và phát triển được hay không đều nhờ vào lực lượng này.

Việc thực hiện trách nhiệm xã hội của DN đối với người lao động như điều chỉnh tăng tiền lương, tăng các khoản phúc lợi xã hội, bảo đảm tốt hơn quyền lợi cho người lao động..., không những tăng uy tín của DN mà còn là biện pháp gắn kết công nhân với DN. Bên cạnh đó, DN cần phải thực hiện nghiêm túc chế độ đóng BHXH, BHYT và tạo điều kiện cho người lao động tham gia các hoạt động xã hội khác. Ngoài ra, mỗi DN cần có những chính sách khác như chương trình mua bảo hiểm cho người thân, chương trình vòng tay nhân ái, chương trình việc làm dành riêng cho người khuyết tật, chăm lo đời sống tinh thần, hậu phương người lao động.

Trước đây, nhiều mô hình hoạt động an sinh xã hội ở Thành phố Hồ Chí Minh đã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đánh giá là hướng đi tích cực để tôn vinh và khẳng định giá trị người lao động như: Quỹ trợ vốn tự tạo việc làm CEP, giải thưởng Tôn Đức Thắng... cùng nhiều hoạt động khác.

Về vấn đề nhà ở cho công nhân, đang là vấn đề nóng hiện nay. Do các khu công nghiệp hình thành sớm đã không dành một tỷ lệ đất và không có phương án xây dựng nhà ở dịch vụ, các hoạt động khác cho người lao động nên công nhân phải tự lo. Theo thống kê, hiện mới có 20% công nhân các KCN có chỗ ở ổn định, còn khoảng 80% phải thuê nhà ở trọ chật hẹp và thiếu tiện nghi. Hơn 70% công nhân ở các KCN là người ngoài tỉnh có nhu cầu về nhà ở. Thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng, để ổn định đời sống cho công nhân, nhiều địa phương đã có chính sách khuyến khích doanh nghiệp áp dụng khoa học công nghệ mới để giảm giá thành, xây dựng nhà ở công nhân phù hợp với thu nhập của họ; có chính sách ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế; quản lý chất lượng giá thuê nhà ở trọ... Đó là những giải pháp tích cực nhằm nâng cao đời sống người lao động, theo đúng tinh thần Cương lĩnh, chiến lược, mục tiêu mà Đảng ta nêu ra trong Đại hội XI của Đảng.

LÊ HÙNG KHOA