Cao nguyên đá chờ mong…

QĐND - Có thể bạn chưa bao giờ đặt chân đến đó, nhưng khi nhắc đến Cao nguyên đá, hẳn bạn biết, đó là đặc trưng của Hà Giang. Cao nguyên đá như một biểu trưng mang thông điệp và khát vọng của quê hương, con người nơi cực Bắc của Tổ quốc. Chương trình giao lưu nghệ thuật “Mùa Xuân hướng về vùng cao Hà Giang” đã thể hiện sinh động bức thông điệp ấy.

Thông điệp từ cao nguyên đá

Chương trình do Thành ủy, UBND TP Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Giang, Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức, vừa diễn ra tối qua, được truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh. Tới dự chương trình có các đồng chí Lê Thanh Hải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh; Trung tướng Võ Trọng Việt, Ủy viên Trung ương Đảng, Chính ủy Bộ đội Biên phòng; Triệu Tài Vinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang….

Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước, Hà Giang đã đạt được nhiều thành tựu về kinh tế - xã hội. Nhiều công trình, dự án, đặc biệt là các chương trình xóa đói, giảm nghèo đã phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống của nhân dân. Tuy nhiên, do điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, đồng bào Hà Giang đang đối mặt với rất nhiều khó khăn. Vào mùa khô, các huyện miền núi thiếu nước ngọt trầm trọng. Hiện còn 34 cụm dân cư, hàng chục làng biên giới chưa có hồ chứa nước. Ông Giàng Chúng Phừ, Trưởng thôn Tả Kha, một trong những nơi thiếu nước sinh hoạt trầm trọng nhất kể rằng, từ ngày ông còn là đứa trẻ được mẹ địu trên lưng, cái làng “Sống trên đá, chết vùi trong đá” quê ông đã khát nước. Nước vào mùa khô ở đây còn quý hơn rượu. Cơn khát kéo dài triền miên và ngày càng trầm trọng. Trưởng thôn họ Giàng mong muốn, vùng quê đá sẽ được xây dựng các hồ chứa nước để giúp người dân thoát khỏi tình trạng thiếu nước suốt hàng trăm năm qua.

Một tiết mục trong chương trình giao lưu. Ảnh: Đào Văn Sử

Trên nẻo biên cương ấy, nhiều cảnh đời đang phải sống trong những căn chòi ọp ẹp, giá buốt mỗi độ gió đông về. Hàng ngàn học sinh đang phải học trong những ngôi trường dựng tạm bằng tranh, tre, nứa. Hàng vạn người dân vào kỳ giáp hạt vẫn còn mặc không đủ ấm, ăn chưa đủ no. Xã Tả Phìn, huyện Đồng Văn được ví như là cái “túi gió” của Hà Giang. Nơi cái rét thấu xương hoành hành trong những tháng ngày đông giá ấy, có gia đình của hai anh em Ly Sài Và và Ly Mí Say, mùa qua mùa sống trong căn chòi tạm bợ. Bà con ở đây vẫn còn rất nhiều người cùng cảnh ngộ với 2 anh em họ Ly. Cuộc sống thiếu thốn, vào mùa giáp hạt, dân làng đắp đổi qua ngày bằng mèn mén, một loại thực phẩm thay cơm làm từ ngô. Ly Sài Và nói: “Biết làm sao bây giờ, không có đủ cái ăn thì làm sao mà lo được cái ấm. Chuyện có cái nhà gạch là điều trong mơ thôi. Rét lắm. Thương các cháu nhỏ không đủ đồ ấm, nhưng chỉ biết đốt lửa cho chúng sưởi thôi”. Chúng tôi hỏi gia đình sống bằng nghề gì? Ly Mí Say đáp: “Không có nghề gì cả. Gia đình bao đời nay chỉ trồng ngô trên các rẻo đá. Bây giờ nhà chỉ có con lợn và mấy con gà, vịt. Mỗi năm vào mùa Tết mới được ăn thịt một lần. Giờ chỉ mong làm sao có cái nhà để chống rét cái đã, rồi mới yên tâm lo cho cái ăn”.

Khó khăn là vậy nhưng bà con các dân tộc vùng cao bao đời nay vẫn chịu thương, chịu khó, cần mẫn bám đất, bám làng, cùng Bộ đội Biên phòng và các lực lượng vũ trang nhân dân xây dựng cuộc sống, giữ gìn an ninh biên giới, bảo vệ vững chắc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc; xây dựng đời sống văn hóa phong phú, đặc sắc...

Hoa trên đá

“Những bông hoa nở trên đá”. Nhiều người đã gọi các cô giáo, thầy giáo trẻ, những người đã hiến tuổi thanh xuân của mình để ngày đêm “cõng chữ” lên vùng cao. Cô giáo Phạm Thị Lưu, quê Thanh Hóa là một bông hoa như vậy. Cô kể: “Lúc mới đến Cao nguyên đá, chứng kiến cảnh sống thiếu thốn, đường đến trường cheo leo hiểm trở, tôi đã định trở về. Nhưng rồi tôi không nỡ quay lưng khi nhìn thấy ánh mắt khát khao của các em học trò. Tôi đã ở lại và gửi con về quê nhờ bà ngoại nuôi. Lương giáo viên không đủ sống nên chồng tôi phải ở ngoài xã làm nghề sửa xe để kiếm thêm thu nhập”.

Anh Lê Văn Sơn, chồng cô Lưu tâm sự: “Vợ chồng dắt díu nhau lên đây rồi nhưng vẫn phải sống xa nhau. Mỗi tuần chỉ gặp nhau được một lần. Cũng buồn lắm, nhưng tôi tự nhủ phải cố gắng để giúp vợ cải thiện đời sống kinh tế, có điều kiện lo cho con. Vợ tôi rất yêu nghề. Tôi ủng hộ cô ấy hết mình và mong muốn sẽ có một ngôi trường khang trang để việc dạy, học nơi đây đỡ vất vả hơn”.

Câu chuyện của vợ chồng cô giáo Lưu khiến tất thảy những người chứng kiến cảm động. Còn biết bao trí thức trẻ như vậy đang lấy Hà Giang làm quê hương thứ hai của mình. Và họ đã trở thành động lực để khơi dậy chí học trên vùng đất còn nhiều người thất học này. Chuyện dạy và học ở vùng cao Hà Giang vẫn đang là một bài toán khó, dù nhiều năm qua địa phương đã có rất nhiều nỗ lực. Để giải bài toán ấy, rất cần sự chung tay góp sức của cả nước.
 

Trưởng thôn Tả Kha (người Mông Hà Giang) giao lưu cùng khán giả. Ảnh: Đào Văn Sử

Đồn Biên phòng Lũng Cú- nơi có Cột cờ Lũng Cú đã đi vào huyền thoại của tinh thần yêu nước Việt Nam, từ lâu đã trở thành chỗ dựa tin cậy và yêu mến của đồng bào biên giới. Các anh là đại diện cho đồng đội đang bám bản, bám làng, gắn bó với vùng biên cương Tổ quốc đến với chương trình. Những năm qua, cán bộ chiến sĩ Biên phòng đã sống vì dân, dựa vào dân, dạy chữ cho con em, giúp bà con đổi mới phương pháp nuôi trồng, vận động xây dựng hồ chứa nước ngọt, hướng dẫn bà con áp dụng thành tựu khoa học vào sản xuất, cho năng suất cao... Niềm mong muốn của những người lính Biên phòng Hà Giang là cộng đồng sẽ có nhiều hơn nữa các hình thức hỗ trợ, giúp bà con các dân tộc vùng cao biên giới nâng cao đời sống, góp phần bảo vệ vững chắc vùng biên cương Tổ quốc”.

Cả nước với Hà Giang

Cùng chung tay góp sức giúp đồng bào vùng cao no hơn trong cái ăn, ấm hơn trong cái mặc, cho mái nhà lành lặn hơn... Với tâm nguyện ấy, rất nhiều những tấm lòng đã đồng cảm với Hà Giang. 6 huyện nghèo của tỉnh Hà Giang đã nhận được cam kết hỗ trợ của nhiều doanh nghiệp, đơn vị, tổ chức trong cả nước. Chương trình đã nhận được sự đóng góp, hỗ trợ của 380 tổ chức, đơn vị, tỉnh, thành phố với tổng số tiền 129,5 tỷ đồng, gây quỹ để hướng đến mục tiêu xây dựng 1.200 phòng học, 300 hồ chứa nước ngọt trên núi cao, 34 cụm dân cư biên giới, xóa 4.500 nhà tạm... cho đồng bào nghèo Hà Giang.

Nhân dịp này, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Giang đã trao tặng thành phố mang tên Bác lá cờ Tổ quốc trên Cột cờ Lũng Cú. Lá cờ có diện tích 54m2 tượng trưng cho 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam. Món quà là một biểu hiện sinh động tình yêu Tổ quốc của đồng bào vùng cao, với tâm nguyện: Hà Giang trong lòng cả nước, cả nước hướng về Hà Giang.

PHAN TÙNG SƠN