Cân nhắc về mức chi tối thiểu 2% ngân sách nhà nước cho bảo vệ môi trường

Báo cáo của Chính phủ về tiếp thu, chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đã giải trình rõ hơn về việc bố trí ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp.

Cụ thể, Chính phủ cho biết, theo pháp luật về ngân sách nhà nước, việc cân đối, bố trí ngân sách nhà nước cần bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với điều kiện của đất nước trong từng giai đoạn cụ thể. Việc luật hóa mức sàn 2% tổng chi ngân sách nhà nước chi sự nghiệp bảo vệ môi trường sẽ tạo ra sự cứng nhắc trong phân bổ ngân sách, ví dụ khi đất nước có đại dịch Covid-19 khó bảo đảm tỷ lệ chi theo mục tiêu cho bảo vệ môi trường. Việc tập trung nguồn lực cho bảo vệ môi trường là cần thiết, song nếu quy định “cứng” bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho sự nghiệp bảo vệ môi trường có thể sẽ không phù hợp với nhu cầu thực tiễn trong từng thời điểm dẫn đến sử dụng không hiệu quả.

Vì vậy, Chính phủ đề nghị không quy định “cứng” bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho sự nghiệp bảo vệ môi trường trong dự thảo luật.

Chính phủ cũng đã tiếp thu, chỉnh lý về: Tiêu chí phân loại dự án; căn cứ phân định thẩm quyền thẩm định đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường; quản lý chất thải rắn sinh hoạt và trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực môi trường...

Ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật của Chính phủ, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đánh giá cao Chính phủ đã khẩn trương, nghiêm túc tiếp thu, giải trình ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra và ý kiến của các đại biểu Quốc hội.

Về mức chi tối thiểu 2% ngân sách nhà nước cho bảo vệ môi trường, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện. Thường trực Ủy ban cho rằng, nếu không quy định tỷ lệ này trong dự thảo luật như đề nghị của Chính phủ thì có nguy cơ các bộ, ngành, địa phương bố trí kinh phí không đủ cho bảo vệ môi trường và không có căn cứ pháp lý để giám sát việc bố trí, sử dụng ngân sách cho lĩnh vực này. Vì vậy, đề nghị thể chế hóa ngay trong dự thảo luật quy định bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường.

Quang cảnh phiên họp.

Cho ý kiến về nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tinh thần chung là phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhưng giảm tiền kiểm phải đi đôi với nâng cao năng lực giám sát, đồng thời xác định trách nhiệm rõ ràng.

Về mức chi tối thiểu 2% ngân sách nhà nước cho bảo vệ môi trường, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, không nhất thiết phải quy định trong luật. Hằng năm, khi phân bổ ngân sách, Quốc hội đều xem xét, quyết định mức kinh phí dành cho từng lĩnh vực như giáo dục, y tế, sự nghiệp khoa học và công nghệ. "Các lĩnh vực đã có danh mục và tỷ lệ phân bổ cụ thể thì cứ theo đó thực hiện. Nếu quy định cứng tỷ lệ 2% vào luật, sau này muốn chi cao hơn lại phải sửa luật", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với nhóm các dự thảo: (1) Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi); (2) Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); (3) Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); (4) Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.