QĐND - Thiệt hại do hai đợt lũ gây ra đối với ngành giao thông-vận tải (GT-VT) các tỉnh Bắc Trung bộ là rất nặng nề. Ngành GT-VT các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình đã rất nỗ lực để các tuyến giao thông chính trở lại hoạt động bình thường. Tuy nhiên, thực tế đang có không ít vấn đề đặt ra. Để tháo gỡ, ngoài phát huy nội lực, ngành GT-VT các địa phương đang rất cần sự giúp đỡ của Chính phủ và Bộ GT-VT.

Nhiều tuyến đường, công trình giao thông hư hỏng nghiêm trọng

Theo thống kê chưa đầy đủ, hai đợt mưa lũ vừa qua đã gây ra cho ngành GT-VT 3 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình thiệt hại khoảng 1.500 tỷ đồng. Trên các tuyến quốc lộ (QL) 1A; QL15A; QL48; QL8A; QL46; QL7A… nơi chúng tôi đi qua, nước lũ rút nhưng dấu tích thì chưa biết bao giờ mới hết. Trong hai đợt lũ vừa qua, các tuyến giao thông này đều bị ngập nơi sâu nhất đến hơn 3m, nơi nông nhất cũng gần 1m. Do ngâm nước lâu ngày, lại bị sóng vỗ, dòng lũ xoáy nên ở nhiều nơi mặt đường bị nứt toác, bong tróc, xói lở nham nhở những “ổ gà”; “ổ voi”… Nhiều đoạn đường nhất là các tuyến chạy theo ven sông, suối hoặc trên sườn núi bị sạt lở tạo thành những ta-luy dựng đứng, những hàm ếch sâu hoắm. Nhiều công trình cầu, cống trên các tuyến giao thông cũng bị hư hỏng nghiêm trọng.

Không chỉ có đường bộ mà tuyến đường sắt Thống Nhất chạy qua địa bàn 3 tỉnh cũng bị hư hỏng nghiêm trọng. Theo đánh giá của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam thì chưa bao giờ ngành đường sắt bị thiên tai gây thiệt hại nặng như đợt lũ vừa qua. Ngay sau khi lũ rút, tổng công ty đã chủ động chi gần 70 tỷ đồng để giải quyết những hậu quả trước mắt. Tuy nhiên, để khắc phục nhanh những đoạn đường bị lũ lụt làm hư hỏng, trả lại tốc độ chạy an toàn như trước đây thì Tổng công ty Đường sắt phải cần hơn 300 tỷ đồng. Mặc dù các thủ tục về hành chính đề nghị cấp trên đã làm nhưng chưa biết bao giờ mới có vốn?

Đoạn đường gần khu nơi xảy ra tai nạn thảm khốc của xe khách 48K-5868 (Xuân Lam-Nghi Xuân-Hà Tĩnh)

 

Nguy cơ mất an toàn giao thông sau lũ tăng cao

Nhắc đến vụ chiếc xe khách mang biển kiểm soát 48K-5868, bị nạn trên QL1A, tại khu vực xã Xuân Lam, huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh), nhiều người vẫn không khỏi bàng hoàng, xót xa cho thân phận của những hành khách xấu số. Sau ngày lũ rút, nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã trở lại đoạn đường xảy ra tai nạn này và nhận thấy, nguy cơ mất an toàn ở đây rất cao. Suốt khoảng 1km mặt đường lún thấp, dãy cột mốc chỉ giới tiếp giáp với sông Lam vừa thưa vừa thấp, biển báo hầu như không còn... Không chỉ ở Nghi Xuân, đến đập tràn thuộc khu vực nối giữa đường mòn Hồ Chí Minh đến QL1A của huyện Quảng Ninh (Quảng Bình)-nơi một chiếc xe khách khác cũng bị lũ cuốn trôi, nhưng rất may được sự hỗ trợ kịp thời của LLVT địa phương nên không xảy ra thiệt hại về người. Quan sát đoạn đường sau khi lũ rút mới thấy nguyên nhân của vụ tai nạn đáng tiếc nói trên không chỉ dừng lại ở ý thức của người tham gia giao thông và công tác duy trì trật tự giao thông của cơ quan chức năng mà còn liên quan đến công tác thiết kế, thi công xây dựng và quản lý đường bộ. Bởi lẽ, ở đoạn này mặt đường thấp, nhiều chỗ thắt lại, cột mốc chỉ giới thưa, không có biển báo nguy hiểm... Theo quan sát của chúng tôi và đó cũng là nhận định của Sở GT-VT các địa phương, sau lũ, trên các tuyến đường thuộc địa bàn 3 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình nguy cơ mất an toàn tăng cao, nhiều đoạn bị lún, nứt; “ổ gà”, “ổ voi” nhan nhản; nhiều hàm ếch được tạo ra, có chỗ nằm sát bờ sông hoặc sườn núi rất nguy hiểm, biển báo giao thông bị gãy, đổ hoặc bị mất… Nhưng điều đáng nói là lũ đã rút gần một tháng qua, nhưng cơ bản các “điểm đen” nói trên vẫn còn nguyên trạng, chưa được tu sửa.

Cần khôi phục nhanh nhưng vốn chậm

Khi trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, những cán bộ có trách nhiệm của các địa phương trên đều cho rằng, việc khắc phục hậu quả sau lũ trên các tuyến giao thông được lực lượng tại chỗ tiến hành rất khẩn trương. Các tuyến giao đường đã nối thông trở lại nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm, đặc biệt là xử lý những “điểm đen” tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông cao. Để thực hiện được điều đó, ngành GT-VT các địa phương đang gặp không ít khó khăn. Thực tế qua các trận bão lụt, mưa lũ trước cho thấy công tác khắc phục hậu quả là rất chậm. Nguyên nhân có nhiều nhưng rõ nhất là vốn về chậm.

Được biết sau hai đợt lũ vừa qua, ngành GT-VT các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình đều đã có văn bản báo cáo đề nghị Bộ GT-VT và Chính phủ cho tu sửa, khắc phục các tuyến giao thông bị hư hỏng. Tuy nhiên, có một mâu thuẫn đặt ra là yêu cầu công việc khẩn trương, nhưng thủ tục hành chính để được cấp vốn lại gặp quá nhiều vướng mắc. Do thiếu vốn nên có những công trình bị lũ gây thiệt hại từ mùa lũ năm trước nhưng đến tận mùa lũ năm nay vẫn chưa có vốn để tu sửa. Không được tu sửa, khắc phục kịp thời nên các tuyến đường, công trình giao thông bị hư hỏng do lũ lụt càng xuống cấp nghiêm trọng hơn, có những công trình khi vốn về thì không thể tu sửa được nữa mà phải làm mới hoàn toàn. Thực trạng trên không chỉ gây tốn kém tiền của, tài sản Nhà nước mà còn gây nhiều khó khăn, nguy hiểm đối với người và phương tiện khi tham gia giao thông. Để những thiệt hại do lũ lụt gây ra đối với cơ sở hạ tầng giao thông được khắc phục nhanh chóng, khẩn trương, theo chúng tôi cần có một cơ chế đặc thù để bảo đảm nguồn vốn cho ngành GT-VT. Các thủ tục hành chính cần phải được đơn giản hóa, để có vốn phục vụ kịp thời việc khôi phục các tuyến đường, các công trình giao thông sau thiên tai một cách nhanh chóng nhất.

Nhóm phóng viên Quốc phòng-An ninh