Buổi sáng ngày làm việc thứ 3 của kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XII (24-10), các đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân. Các đại biểu về cơ bản nhất trí với sự cần thiết phải ban hành Luật Thuế thu nhập cá nhân, song cũng còn nhiều băn khoăn với một số vấn đề cụ thể trong dự thảo Luật.

Mức giảm trừ gia cảnh nào là phù hợp?

Vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội tập trung “mổ xẻ” nhất là quy định về mức giảm trừ gia cảnh. Dự thảo luật quy định mức giảm trừ gia cảnh 4 triệu đồng (đối với cá nhân chịu thuế) và 1,6 triệu đồng (đối với mỗi người phụ thuộc). Nhiều đại biểu cho rằng, mức này là không phù hợp với thực tế đời sống sinh hoạt, nhu cầu học hành, chăm sóc sức khỏe, giá cả, nhất là ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Cho biết mình là một người hằng ngày phải đi chợ, đại biểu Dao Nhiễu Linh phát biểu: "Ở TP Hồ Chí Minh, chi phí ăn, mặc, ở thấp nhất của một người cũng 6 triệu đồng, chưa kể người phụ thuộc. Như vậy, mức chịu thuế khởi điểm nên ở mức từ 6 đến 8 triệu đồng". Tán đồng quan điểm trên, đại biểu Huỳnh Thành Lập (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, mức khởi điểm chịu thuế 4 triệu đồng (với người độc thân) chỉ phù hợp với nông thôn, không hợp lý với mức chi tiêu ở các đô thị. Do đó, đại biểu Huỳnh Thanh Lập đề nghị mức giảm trừ 6 triệu đồng (cá nhân chịu thuế) và 2 triệu đồng (mỗi người phụ thuộc). Đại biểu Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam) cũng cho rằng không nên quy định mức giảm trừ gia cảnh là 4 triệu đồng. Đến năm 2009, nếu mức trượt giá quá cao, lúc đó sẽ phải sửa đổi Luật, rất tốn kém và lãng phí. Nên giao vấn đề này cho Chính phủ quy định để bảo đảm sự linh hoạt và phù hợp với từng thời điểm.

Trao đổi với báo giới xung quanh ý kiến nêu trên của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh nói, phải xác định rõ quan điểm rằng cứ có thu nhập là đóng thuế hoặc phải đến ngưỡng nào đó mới phải đóng góp. Ông Ninh cho biết, quan điểm có thu nhập là chịu thuế cũng được nhiều người ủng hộ, miễn là mức thuế thấp thôi để mọi người cảm thấy có vinh dự được đóng góp cho xã hội. Ông Ninh cũng nói rằng, nếu cứ tính theo trượt giá thì cứ theo mãi mãi và không còn là thuế thu nhập cá nhân nữa. Đến một thời điểm, thu nhập xã hội cao lên, mức 4 triệu đồng/tháng là phổ biến thì sẽ hạ mức thuế suất xuống còn từ 2 đến 3%. Như vậy, lúc đó, người dân sẽ có mức đóng góp đúng với bản chất thuế thu nhập cá nhân.

Dân không sợ nộp thuế, chỉ sợ không công bằng

“Thuế thu nhập cá nhân được xây dựng trên nguyên tắc "công bằng" và “khả năng nộp thuế”. Người có thu nhập thấp thì chưa nộp thuế, người có thu nhập cao hơn thì nộp thuế nhiều hơn, người có thu nhập như nhau nhưng có hoàn cảnh khác nhau thì mức nộp thuế cũng khác nhau. Thực hiện nộp thuế thu nhập cá nhân góp phần làm giảm hợp lý khoảng cách chênh lệch giữa các tầng lớp dân cư”.

(trích Báo cáo tiếp thu, chỉnh lý và giải trình ý kiến nhân dân về dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân của UBTV Quốc hội)

Nhiều đại biểu cho rằng, quy định cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân chỉ đóng thuế thu nhập doanh nghiệp chứ không đóng thuế thu nhập cá nhân là chưa hợp lý. Bởi thực tế, nhiều giám đốc doanh nghịêp tư nhân có thu nhập cá nhân rất cao, nhất là các chủ doanh nhiệp kinh doanh bất động sản. “Như vậy, vô hình trung, chúng ta chỉ đánh thuế chủ yếu vào người làm công, ăn lương chứ còn người có thu nhập cao thì được thoát”, đại biểu Trần Đông A (TP Hồ Chí Minh) nói. Ông cho rằng, chỉ nên thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân khi có quản lý tài chính phù hợp, kiểm soát thu nhập qua ngân hàng. “Dân không sợ nộp thuế, chỉ sợ không công bằng”, đại biểu Trần Đông A khẳng định.

Cùng quan điểm với đại biểu Trần Đông A, đại biểu Trương Thị Ánh (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, việc kiểm soát thu nhập đối với giao dịch tiền mặt rất khó, trong khi trả lương qua tài khoản mới chỉ diễn ra ở một số doanh nghiệp. Do đó, Quốc hội nên xem xét lùi thời gian bắt đầu thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân đến năm 2010, kéo dài thêm một năm so với dự thảo của Chính phủ. Đại biểu Trần Đình Long và Nguyễn Duy Hữu (Đắc Lắc) cùng nêu ý kiến các chủ doanh nghiệp tư nhân phải nộp thuế thu nhập cá nhân để bảo đảm sự công bằng đối với mọi thành phần kinh tế.

Trao đổi với báo chí, Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh cũng thừa nhận, trong nền kinh tế còn sử dụng nhiều tiền mặt hiện nay, việc xác minh thu nhập của những người kinh doanh là bài toán khó khăn. Ông Ninh cho biết sẽ phải làm “thủ công” là điều tra thu nhập, kê khai thu nhập. Do đó, cơ quan thuế được giao chức năng kiểm tra, thanh tra rất lớn để tính thu nhập bình quân.

Chiều 24-10, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai đã trình bày Báo cáo tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm trước Quốc hội. Một điểm đáng chú ý trong dự thảo luật đã được tiếp thu, bổ sung, đó là chế độ đối với người làm công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Cụ thể, trường hợp bị tử vong do chống dịch, dũng cảm cứu người trong quá trình chống dịch, được xem xét để công nhận là liệt sĩ theo quy định pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng.

Biểu thuế luỹ tiến từng phần

Bậc thuế

Phần thu nhập tính thuế/năm

(triệu đồng)

Phần thu nhập tính thuế/tháng

(triệu đồng)

Thuế suất (%)

1

Đến 60

Đến 5

5

2

Trên 60 đến 120

Trên 5 đến 10

10

3

Trên 120 đến 216

Trên 10 đến 18

15

4

Trên 216 đến 384

Trên 18 đến 32

20

5

Trên 384 đến 624

Trên 32 đến 52

25

6

Trên 624 đến 960

Trên 52 đến 80

30

7

Trên 960

Trên 80

35

(Dự thảo Nghị định Quy định chi tiết thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân)

ĐẶNG NGUYỄN