Cần chỉnh lý chặt chẽ, hợp lý hơn

QĐND Online - Chiều 15-11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự thảo Luật Khiếu nại. Đa số đại biểu cơ bản tán thành với nội dung của dự thảo. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, để luật áp dụng tốt vào thực tiễn, xử lý được những vấn đề bức thiết trong xã hội cần điều chỉnh hiện nay, đòi hỏi ban soạn thảo cần xem xét, chỉnh lý một số quy định…

Hiểu thế nào về quyết định hành chính?

Buổi thảo luận ở hội trường đã có 24 đại biểu Quốc hội đăng ký và đã phát biểu tại. Cơ bản, các đại biểu đều đồng tình cao với việc cần phải ban hành luật này. Nhiều đại biểu đã đề cập và phân tích sâu về phạm vi điều chỉnh. Đa số đại biểu Quốc hội đều đồng tình với giải thích của dự án luật. Nhưng cũng có ý kiến đề nghị cần xác định lại xem, có phải chỉ có khiếu nại hành chính trong các cơ quan hành chính và người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính, những hành vi, quyết định trái pháp luật gây thiệt hại cho công dân. Đây là những vấn đề thực tế của Việt Nam, chúng ta có Luật Cán bộ, công chức, Luật viên chức và các văn bản pháp luật khác cũng có quy định. Cho nên giữa Điều 1 và Điều 4 cần tính lại cho chặt chẽ, theo hướng cơ bản là các quyết định hành chính, hành vi hành chính của các cơ quan hành chính, nhưng cũng có những quyết định hành chính, hành vi hành chính của những cơ quan khác của Nhà nước như Tòa án tối cao, Viện kiểm sát tối cao. Những quyết định hành chính trong các cơ quan, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội cũng được coi là các quyết định hành chính, hành vi hành chính.

Đại biểu Lê Thị Dung (Đoàn An Giang) phát biểu. Ảnh: TTXVN

Thực tế hiện nay, chúng ta nói quyết định hành chính được hiểu như là một hình thức ban hành quyết định, còn các hình thức kết luận, văn bản, thông báo đều không được xem xét, cho nên đã có nhiều vấn đề phát sinh. Đại biểu Ngô Minh Hồng (Đoàn TP Hồ Chí Minh) phân tích: “Khi chúng ta nói quyết định hành chính thường trong ngữ cảnh có hai nghĩa. Một là động từ, hai là một danh từ thể hiện hình thức của hành vi hành chính. Thông thường nếu chúng ta không cẩn thận thì các cơ quan hành chính thường vin vào cớ, đây không phải là một quyết định cho nên từ chối giải quyết khiếu nại hoặc tòa án từ chối xử lý như đã từng xảy ra. Tôi đề nghị vấn đề này chúng ta phải cẩn thận xem xét rõ, mặc dù Luật Tố tụng hành chính đã cho phép ta xem xét tại văn bản khác không phải dưới hình thức quyết định nhưng có nội dung của một quyết định hành chính”.

Có nên quy định cụ thể về khiếu nại đông người

Tại buổi thảo luận, vấn đề khiếu nại đông người có nhiều loại ý kiến khác nhau, nhưng mà đa số đại biểu Quốc hội đều cho rằng, đây là một vấn đề thực tế đang diễn ra và chúng ta không thể không xem xét, giải quyết vấn. Đại biểu Lê Thị Dung (Đoàn An Giang) phát biểu: “Cần đưa khiếu nại đông người vào phạm vi điều chỉnh của luật vì nhiều lý do. Trước hết đó là, pháp luật phải điều chỉnh các hiện tượng xảy ra trong cuộc sống. Trong khiếu nại đông người, đề nghị cho phép thực hiện khiếu nại theo ủy quyền như ủy quyền của luật sư trong thời gian vừa qua. Muốn như vậy, chúng ta cần hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ ủy quyền đúng pháp luật với những trình tự, thủ tục rõ ràng. Làm như vậy sẽ giảm hiện tượng tụ tập đông người, giảm lượng đơn thư và hạn chế sự phức tạp cũng như lợi dụng kích động của kẻ xấu.

Đại biểu Trần Đình Nhã (Đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu) chỉ rõ: “Chúng ta cần tiếp cận vấn đề này một cách nghiêm túc, không né tránh tình trạng khiếu nại và tình trạng khiếu nại đông người hiện nay. Bởi vì đây là vấn đề bức xúc mà cử tri mong muốn chúng ta "giấy trắng, mực đen" quy định trong luật. Rất đáng tiếc, khi đưa ra thảo luận điều này, đã không đưa ra khái niệm thế nào là khiếu nại đông người? Tôi thấy Khoản 5, Điều 10 cũng như Khoản 5, Điều 7 có đưa ra nhưng không biết có phải là bản chất của khiếu nại không? đó là nhiều người khiếu nại về một vấn đề? Ở Khoản 5, Điều 7 quy định, nghiêm cấm hành vi xúi giục, gượng ép người khác tụ tập đông người để khiếu nại. Điều này dẫn đến một số đại biểu Quốc hội phát biểu coi khiếu nại đông người như một hình thức biểu tình hoặc mít tinh hay dùng số đông để gây sức ép. Tôi nghĩ nên đề cập một cách rộng hơn, đề nghị nghiên cứu kỹ hơn về hiện tượng này”.

Ngoài ra, nhiều đại biểu đề cập đến vấn đề thẩm quyền giải quyết khiếu nại. Đa phần đại biểu tán thành với qui định ở trong dự thảo luật, nhưng đề nghị qui định rõ hơn trách nhiệm của từng chủ thể.

Vấn đề xử lý vi phạm các qui định giải quyết khiếu nại ở Điều 41, theo một số đại biểu  thì hình thức xử lý còn nhẹ và đề nghị, nên thay khiển trách có thể là bằng cảnh cáo đối với một số trường hợp như các Điểm d, đ, e ở trong Điều 41.

Xuân Dũng