Các chủ tịch tỉnh hiến kế kích cầu

Tiền kích cầu cần ưu tiên cho các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện môi trường... Ảnh theo internet

Tham dự hội nghị còn có các Phó Thủ tướng: Nguyễn Sinh Hùng, Hoàng Trung Hải, Nguyễn Thiện Nhân; bộ trưởng các bộ trong Chính phủ, cùng khoảng 500 đại biểu là chủ tịch UBND, người đứng đầu các sở, ban ngành... thuộc 64 tỉnh - thành trên cả nước.

Tháo gỡ khó khăn, ngăn chặn suy giảm kinh tế

Dự báo của Chính phủ, năm 2009, tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục đứng trước nhiều khó khăn và thách thức; đòi hỏi phải có sự nỗ lực, phấn đấu cao của tất cả các ngành, các cấp, các doanh nghiệp (DN) và toàn dân thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm đạt được mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã được Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ tư thông qua.

Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách đã được ghi trong Nghị quyết số 30/2008/NQ-CP ngày 11.12.2008 của Chính phủ là phải tập trung mọi nỗ lực để chủ động ngăn chặn suy giảm kinh tế, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh, đẩy mạnh xuất khẩu, kích cầu đầu tư và tiêu dùng, bảo đảm an sinh xã hội, phấn đấu tăng trưởng kinh tế năm 2009 ở mức khoảng 6,5%. Với mục tiêu này, tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ KHĐT Võ Hồng Phúc đã thay mặt Chính phủ công bố 9 giải pháp mang tính cấp bách để các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện trong năm 2009.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, vấn đề cốt lõi của năm 2009 là tập trung ngăn chặn suy giảm kinh tế; song, phải huy động các nguồn lực để thực hiện các mục tiêu an sinh xã hội, bảo đảm đời sống nhân dân, giảm thiểu khó khăn do suy giảm kinh tế gây ra. Riêng chủ trương kích cầu các nguồn vốn, Chính phủ quyết tâm sẽ điều hành đến tận các tổ, ngành địa phương phải thực hiện bằng được các chỉ tiêu, kế hoạch phát triển kinh tế. Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân, tạo nên sự đồng thuận để ngăn chặn suy giảm kinh tế. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng cho biết, để hỗ trợ các DN vừa và nhỏ vượt qua khó khăn, thì 17.000 tỉ đồng vốn mà Chính phủ trích ra để kích cầu; trong đó, có một phần dùng vào hỗ trợ một phần lãi suất vay vốn ngân hàng của các DN.

Làm gì để kích cầu?

Góp ý cho vấn đề thực hiện 5 "gói" giải pháp mà Chính phủ đưa ra, nhiều lãnh đạo các địa phương còn bổ sung thêm nhiều phương án giúp Chính phủ hoàn thiện dự thảo nghị quyết về chỉ đạo điều hành trong năm 2009. Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Lê Hoàng Quân đưa ra, trong năm qua, TP Hồ Chí Minh đã kịp thời huy động sự đoàn kết, thống nhất từ trên xuống dưới, giải quyết kịp thời "cơn sốt" gạo, bình ổn giá cả thị trường, đưa chỉ số tiêu dùng giảm dần vào những tháng cuối năm...

TP Hồ Chí Minh chủ trương sẽ phối hợp tốt với các địa phương để bảo đảm cung ứng nhu cầu thực phẩm cho 8 triệu dân TP. Ngược lại, TP sẽ cung cấp các mặt hàng công nghiệp tiêu dùng cho cả nước với giá cả ổn định. Năm 2008, TPHCM nộp ngân sách vượt 25%, TP Hồ Chí Minh kiến nghị Chính phủ cho TP giữ lại phần dôi dư để dùng vào phát triển KTXH TP.

Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cam kết sẽ nỗ lực thực hiện chống lạm phát đồng bộ với chống suy giảm kinh tế. "TP Hồ Chí Minh có tới 90.000 DN vừa và nhỏ, 270.000 hộ kinh doanh cá thể, với khoảng 2,5 triệu lao động. TPHCM phải nỗ lực hết mình, làm sao duy trì sản xuất bằng được các DN này. Thời gian qua, TP Hồ Chí Minh đã có 22 DN do khó khăn kinh tế đã cắt giảm 7.500 lao động, chúng tôi đã triển khai đồng loạt từ chính quyền đến các ban ngành, đoàn thể để giúp đỡ DN, người lao động qua giai đoạn khó khăn này" - ông Lê Hoàng Quân nói.

Đề cập tới gói kích cầu 17.000 tỉ đồng, kích cầu vào đâu cho hiệu quả, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Thế Thảo, cho rằng: "Phải rút kinh nghiệm về chính sách tiền tệ trong thời gian qua. Trước đây, quá nới lỏng về tiền tệ mà dẫn tới lạm phát. Giờ đây, nới lỏng cho vay, nhưng phải tính toán sao cho hợp lý. Vai trò điều phối của ngân hàng là hết sức quan trọng; vì buông lỏng cho vay tiền tệ sẽ dẫn tới tái lạm phát". Ông Thảo cũng lưu ý việc các DN đổ vốn nhiều vào BĐS. Vấn đề đặt ra là làm sao để các DN tăng được sức đề kháng trước sóng gió của thị trường. Không mãi chạy theo lợi nhuận trước mắt mà thiếu xây dựng kế hoạch cạnh tranh lâu dài.

Ông Trần Văn Minh - Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, thì đề nghị Chính phủ sớm phân cấp, tạo điều kiện cho các địa phương được quyền cấp phép đầu tư cho một số dự án có số vốn khoảng 500 tỉ đồng. Tạo điều kiện cho các Cty liên doanh, có dự án khả thi, được quyền vay vốn và ưu đãi về thuế. Và tiền kích cầu, cần thiết phải cho các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện môi trường... Đại diện lãnh đạo TP.Hải Phòng phát biểu: "Một trong những thành công nhất của Chính phủ trong năm 2008 là ở chỗ kịp thời "điều hành". Sự điều hành linh hoạt trong điều chỉnh lãi suất ngân hàng, bình ổn giá... đã tạo nên sự thành công cho cả nền kinh tế".

Tuy nhiên, thời gian tới, làm gì để các "gói" giải pháp trở thành hiện thực? Trong đó, vấn đề kích cầu được các DN hết sức quan tâm. Thế nhưng, vẫn có DN kêu ca khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng. "Làm sao để các DN được vay vốn mới; trong khi nợ cũ của các DN với ngân hàng chưa trả? Giống như con tàu đang trên đà để ra biển...; nhưng ngân hàng chưa thể cho vay, vì nợ cũ vẫn còn, con tàu kia không ra, chỉ là đống sắt... Vấn đề là chúng ta phải cơ cấu lại nguồn vốn vay..." - lãnh đạo TP.Hải Phòng phát biểu.

Ông Trương Ngọc Hân - Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp - lưu ý: "Giải quyết cho DN vay vốn mà không giải quyết cho nông dân cũng không được. Cần giảm lãi suất cho nông dân vay vốn cũng là cơ sở cho giảm giá thành. Với DN vay vốn được giảm lãi suất, phải có trách nhiệm hạ giá thành sản phẩm. Như vậy mới có tác dụng hỗ trợ xã hội, chứ không hỗ trợ riêng cho DN". Hay nói như ông Mai Văn Ninh - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa: "Cứu DN vừa và nhỏ, không có nghĩa là cứu toàn bộ, mà qua dịp này, phải cơ cấu lại DN. Những DN nào sản xuất không hiệu quả, không trụ được, phá sản cũng là hợp lý". Có như vậy, nguồn vốn kích cầu sẽ được đầu tư đúng đối tượng.

Đẩy mạnh phân cấp, nâng cao trách nhiệm chủ tịch tỉnh

Một trong những vấn đề mà nhiều lãnh đạo địa phương hết sức quan tâm; đó là cơ chế, chính sách và luật còn nhiều bất cập, dẫn tới khó khăn cho địa phương khi phải thực hiện các giải pháp phát triển kinh tế. Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Nguyễn Ngọc Phi - phát biểu: "Ngân hàng có vai trò rất quan trọng trong việc kích cầu kinh tế. Nhưng kích cầu sản xuất cái gì? Bán hàng ở đâu? Bằng không, kích cầu sẽ vô nghĩa. Chúng tôi không xin tiền, chúng tôi xin một cơ chế linh hoạt, tin chắc kinh tế tăng trưởng".

Ông Phi lưu ý việc đấu thầu các dự án phải trọng điểm, không tràn lan, mới mang lại hiệu quả. Ông Mai Văn Ninh - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa - thẳng thắn: "Chính phủ nên đẩy mạnh phân cấp, tăng uỷ quyền, nâng cao tinh thần chịu trách nhiệm của chủ tịch tỉnh trước Thủ tướng Chính phủ". Và, mở rộng ra, ông Ninh cũng đề nghị trong "gói" giải pháp bảo đảm an sinh xã hội, Nhà nước có trách nhiệm với người dân, nhưng các tổ chức, đoàn thể cần phải tham gia cùng Nhà nước và người dân phải có trách nhiệm với Nhà nước.

Ông Ninh kiến nghị Chính phủ nên có một bộ phận thường trực giải quyết công việc, tháo gỡ khó khăn ở bên trên, thì địa phương sẽ dễ làm việc hơn. Tuy nhiên, cách nào để tạo điều kiện cho người đứng đầu nâng cao tinh thần trách nhiệm, ông Dương Quốc Xuân - Chủ tịch UBND tỉnh Long An - nói: "Giữa năng động sáng tạo, với... cố ý làm trái cách nhau... một xíu thôi. Vì vậy, tôi rất tâm tư về trách nhiệm của Chủ tịch UBND tỉnh".

Không ít ý kiến cho rằng, hiện nay có nhiều chính sách và ngay cả Luật Đất đai, Luật Xây dựng và Luật Đấu thầu, Quốc hội cần có một cơ chế linh hoạt, trước khi sửa luật cho phù hợp thực tiễn, mới tạo điều kiện cho các địa phương mạnh tay triển khai các dự án khả thi.

Ngày 26-12, hội nghị tiếp tục diễn ra, với phần thảo luận của lãnh đạo các địa phương và phát biểu của các bộ trưởng các bộ trong Chính phủ.