Bỏ hoang đến bao giờ?

Trạm cấp nước sạch đóng cửa, cỏ dại mọc um tùm trong khi hàng nghìn hộ dân, các cơ quan, xí nghiệp trên địa bàn không được dùng nước sạch

Trạm cung cấp nước sạch thị trấn Kim Bài chỉ sau một thời gian ngắn hoạt động đã bị bỏ hoang, xuống cấp trầm trọng. Trong khi ấy, nguy cơ bệnh tật đang “rình rập” hàng vạn người dân nơi đây, vì nguồn nước mà họ sử dụng bị nhiễm asen rất nặng.

Sao mãi để tiền tỉ... “đắp chiếu”?

Trạm cung cấp nước sạch Kim Bài được thiết kế xây dựng và bố trí khá bài bản từ hệ thống máy bơm đến hệ thống ống dẫn nước, trạm điện... Công trình được đầu tư với tổng mức kinh phí 2,6 tỉ đồng nằm giữa thị trấn, rất tiếc đã “đắp chiếu” từ nhiều năm nay.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, Dự án cấp nước sạch Kim Bài được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) phê duyệt tại Quyết định số 817/1999/QĐ-UB, ngày 4-9-1999 và duyệt điều chỉnh bổ sung tại Quyết định số 935/QĐ-UB, ngày 15-8-2000 do UBND huyện Thanh Oai làm chủ đầu tư. Theo thiết kế, công trình bao gồm 4 giếng khoan sâu 52m, công suất đạt 30m3/giờ, 6 máy bơm cấp 1, cấp 2 công suất từ 20 đến 30m3/giờ, hệ thống bơm rửa lọc công suất 40m3/giờ. Trạm xử lý nước gồm giàn mưa, bể chứa, bể lắng, trạm lọc khử trùng; hệ thống đường ống chính dài 5.600m, đường ống nhánh dài 20.000m. Theo tính toán, trạm sẽ cung cấp nước sạch cho 8.000 dân và các cơ quan đóng trên thị trấn Kim Bài. Tuy nhiên, sau khi hoàn thành đưa vào sử dụng năm 2003, trạm chỉ hoạt động được một thời gian ngắn rồi bị bỏ hoang, cỏ dại mọc um tùm.

Đến ngày 3-3-2006, trạm cấp nước này mới được “khởi động” lại sau khi UBND tỉnh Hà Tây (cũ) có QĐ số 1273/UBND-NL đồng ý giao cho Công ty khai thác công trình thủy lợi (KTCTTL) La Khê làm thí điểm mô hình nước sạch. Tuy nhiên, đợt vận hành thử nghiệm ngay sau đó của Công ty La Khê cũng phải tạm dừng vì nhiều hạng mục của công trình đã quá xuống cấp. Ông Phùng Khắc Nghiêm, Giám đốc công ty cho biết: Mặc dù đã chi hơn 40 triệu đồng mua thiết bị, thuê thợ sửa chữa lại các mối nối, song cũng chỉ khắc phục được phần chạy dọc quốc lộ 21B, phục vụ cho 9 cơ quan và khoảng 1.000 dân. Còn tuyến ống chạy vào các thôn Cát Động, Kim Bài, Kim Lân bị hư hỏng quá nặng không thể đưa vào sử dụng. Sự xuống cấp nghiêm trọng của hệ thống máy móc, ống dẫn nước và hệ thống lọc khiến đợt vận hành thử nghiệm phải bỏ dở giữa chừng.

Tới tháng 7-2007, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) đã ra Quyết định 2240/QĐ-UBND, theo đó Công ty khai thác công trình thủy lợi La Khê chính thức tiếp nhận, quản lý, vận hành, khai thác trạm nước sạch Kim Bài đúng với quy định và mục tiêu dự án. Sau khi tiếp nhận và khai thác, Công ty KTCTTL La Khê phải trình duyệt đơn giá, làm thủ tục đăng ký kinh doanh theo quy định. Trong lúc thủ tục đăng ký kinh doanh chưa xong, biên bản bàn giao chính thức chưa có thì Hà Tây sáp nhập về Hà Nội. Công ty KTCTTL La Khê lại được hợp nhất với Công ty Thủy lợi Chương Mỹ, Công ty Thủy lợi Đan Hoài thành Công ty Thủy lợi Sông Đáy. Trong quá trình hợp nhất, việc chuyển giao giữa các bên gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nên trạm cấp nước sạch này tiếp tục nằm trong trạng thái “ngủ đông”.

Bức xúc trước thực trạng của trạm cấp nước sạch, ông Hà Văn Thành, Chủ tịch UBND thị trấn Kim Bài cho biết: “Đây là một công trình Nhà nước với kinh phí đầu tư khá lớn nhưng không phát huy hiệu quả, người dân ở đây không hề được hưởng lợi ích mà nó mang lại. Nhiều kỳ họp Hội đồng nhân dân thị trấn, nội dung về phương thức quản lý, điều hành và sử dụng trạm nước sạch Kim Bài luôn gây rất nhiều bức xúc từ phía cử tri”.

Bao giờ người dân mới hết nỗi lo... bệnh tật?

Trong khi trạm cấp nước sạch bị bỏ hoang thì 8.000 người dân ở đây đang từng giờ phải đối mặt với nguy cơ bệnh tật. Năm 2007, Trung tâm Y tế dự phòng huyện Thanh Oai đã lấy mẫu nước giếng khoan ở thị trấn Kim Bài để kiểm tra. Kết quả cho thấy, nguồn nước ngầm ở đây sau khi qua lọc có tới 48/115 mẫu bị nhiễm asen từ 0,02 đến 0,05mg/lít nước trở lên, trong khi tiêu chuẩn cho phép là dưới 0,01mg/lít nước.

Sau khi có kết luận, Trung tâm Y tế dự phòng huyện Thanh Oai đã khuyến cáo người dân nên lọc nước nhiều lần trước khi sử dụng. Nếu sử dụng trực tiếp nguồn nước này nhiều rất có thể gây nhiễm độc kim loại asen, dẫn tới các bệnh “nan y” như: Ung thư da, ung thư phổi, khuyết tật bẩm sinh... Ông Hà Sỹ Hùng, thôn Cát Động, thị trấn Kim Bài, Thanh Oai tâm sự: “Gia đình tôi có hơn 20 người, đa số là trẻ nhỏ, thế mà vẫn phải sử dụng nguồn nước không đạt tiêu chuẩn nhiều năm nay. Nước giếng bơm lên mùi tanh nồng nặc, để trong chậu một lúc thì chuyển sang màu đỏ gạch và có lớp cặn đen lắng phía dưới. Nhà nào có điều kiện xây bể lọc còn đỡ, những gia đình khó khăn thì đành nhắm mắt mà dùng chứ biết tính sao? Chúng tôi rất lo cho mấy cháu nhỏ trong nhà, không biết chúng có bị ảnh hưởng gì không?”.

Qua tìm hiểu thực tế, rất nhiều hộ ở thị trấn Kim Bài đã đầu tư hàng triệu đồng mua sắm đồng hồ, lắp đặt đường ống dẫn nước, nhưng sử dụng chưa đầy hai tháng thì không thấy có nước nữa. Vậy nên, các hộ gia đình này đành ngậm ngùi sử dụng giếng khoan dù biết nguồn nước có chứa độc tố asen vượt quá nhiều lần cho phép.

Bà Trần Thị Lan, Hội trưởng Hội Phụ nữ phố Kim Bài nói: “Hầu hết các gia đình ở đây đều phải sử dụng nước giếng khoan, trong khi đó trạm cấp nước sạch nằm ngay trên địa bàn đã bỏ hoang 5-6 năm nay. Người dân chúng tôi rất mong tới ngày được sử dụng nước sạch từ trạm Kim Bài, nhưng không biết bao giờ?”.

Rất mong chính quyền và các cơ quan chức năng của TP Hà Nội sớm vào cuộc để khắc phục tình trạng trên.