Bộ đội sơ tán dân ra khỏi vùng nguy hiểm.
Đúng như dự báo, cơn mưa lớn, kéo dài liên tục từ sáng 24-9 đến trưa ngày 26-9 đã khiến lượng nước trên sông Kỳ Cùng dâng cao, nhấn chìm nhiều khu vực của thành phố Lạng Sơn và một số huyện thị đã bị chia cắt. Tính đến 17 giờ 30 phút chiều ngày 26-9, theo con số thống kê chưa đầy đủ tại tỉnh Lạng Sơn đã có 6 người chết, 2 người bị thương.

Đêm nước đổ...

Cơn mưa dai dẳng liên tục đến chiều ngày 25-9 nhưng vẫn chưa có vấn đề gì lớn xảy ra. Bắt đầu từ khoảng 21 giờ tối 25-9, lượng mưa tăng đột biến, nước sông Kỳ Cùng không ngừng dâng cao. Tại Ban chỉ huy phòng, chống lụt, bão và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Lạng Sơn, bà Lê Thị Thanh Nhàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phó ban thường trực đứng ngồi không yên vì đợi điện thoại báo cáo tình hình từ các huyện. Gần 22 giờ bà Lê Thị Thanh Nhàn cho biết, mực nước sông Kỳ Cùng đã đến mức báo động 2. Mực nước sông dâng quá nhanh cùng với lượng mưa lớn đã khiến cho hơn 300 hồ chứa nước lớn nhỏ của tỉnh cũng dâng nước rất cao. Chỉ riêng tại huyện Lộc Bình, hồ Tà Keo có dung tích 14 triệu mét khối đã qua tràn 120cm, hồ Nà Cáy dung tích 6 triệu mét khối cũng qua tràn 50cm. Tại thành phố Lạng Sơn, hồ Nà Tâm với hơn 2 triệu mét khối nước cũng đã bắt đầu qua tràn. Đó là chưa kể đến hồ Cấm Sơn với 300 triệu mét khối nước ở phía nam của tỉnh, chung với huyện Lục Ngạn của Bắc Giang cũng đang tiếp tục dâng nước. Tại Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn, các chỉ huy đơn vị đã chia thành các mũi khác nhau để đi kiểm tra ngay trong đêm. 1 giờ 30 phút rạng sáng ngày 26-9, trời mưa rất to, nước sông đã lên sát mép bờ kè của thành phố Lạng Sơn. Đại tá Hoàng Công Hàm, Phó chỉ huy trưởng-Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh lập tức cơ động một mũi chỉ huy lực lượng xuống các địa bàn có nguy cơ cao trong thành phố như khu vực Bến Bắc, phường Tam Thanh, huyện Lộc Bình. Thượng tá Hà Quang Vinh, Phó tham mưu trưởng, cũng chỉ huy một lực lượng xuống ngay khu vực xã Mai Pha, chợ Giếng Vuông để kiểm tra tình hình.

Sáng sớm ngày 26-9, rất nhiều con đường trên địa bàn thành phố đã bị ngập nước, đặc biệt các khu chợ Giếng Vuông, Bến Bắc, Mai Pha gần như đã bị chia cắt hoàn toàn bởi nước. Nước đã ngập mấp mé tầng 1 các ngôi nhà, trên ban công của nhiều nhà cao tầng tập trung rất đông người dân đang kêu cứu. Tại bờ sông, mực nước đã dâng sát mép cầu, nước sông đỏ ngầu, cuộn xoáy đem theo nhiều rác rưởi, củi gỗ đánh thẳng vào chân cầu và hai bên bờ kè. Đến cuối chiều ngày 26-9, mực nước sông Kỳ Cùng tại thành phố Lạng Sơn đã đạt mức 257,09 mét, trên mức báo động 3 là 0,59 mét. Dự báo trong ngày 27-9, mực nước sông Kỳ Cùng có thể vượt mức báo động 3 khoảng 1,5 mét. Tính đến 17 giờ 30 phút chiều 26-9, con số thống kê ban đầu cho biết, tỉnh Lạng Sơn đã có 6 người chết, 5 người bị thương. Cũng theo thông tin từ Bộ CHQS tỉnh thì có một chiến sĩ thuộc Sư đoàn 3, Quân khu 1 đã hy sinh khi giúp dân tránh lũ. Về tài sản, ước tính tới chiều 26-9 có hơn 1.200 ngôi nhà sập, gần 5.000m3 đường bị sạt lở, ngập gần 2.000ha lúa và hoa màu…

Nỗ lực cứu dân!

Mặc dù đã dự tính trước các phương án và khu vực bị ảnh hưởng của mưa bão, nhưng do sự chủ quan của người dân, không chịu di dời, sơ tán, nên sau đêm nước về, tỉnh Lạng Sơn đã có những thiệt hại đáng kể về con người và tài sản. 6 giờ sáng ngày 26-9, trước cơ quan Bộ CHQS tỉnh, anh Nguyễn Quang Thọ người ướt lướt thướt, tím tái xin gặp chỉ huy đơn vị để cầu cứu. Đại tá Hoàng Công Hàm ngay sau khi nghe anh Thọ báo tin đã lập tức chỉ huy ô tô đưa xuồng và lực lượng xuống khu vực Bến Bắc để cứu gia đình anh. Thượng tá Nguyễn Văn Hạnh, Trưởng ban Tác chiến đã trực tiếp cùng các chiến sĩ vào khu nhà ngập chìm trong biển nước để cứu vợ và hai con nhỏ của anh Thọ. Sau đó các anh tiếp tục cứu thêm hàng chục người dân của khối 10, phường Tam Thanh bị kẹt trong vòng vây của lũ ra đến nơi an toàn. Tới 13 giờ, các anh đã đưa được 6 người cuối cùng của khu bị kẹt trên tầng 2 của gia đình chị Mai Thị Thúy vào đến bờ. Chúng tôi gặp anh Nguyễn Quang Thọ trên bờ, anh vẫn đứng như trời trồng, rồi đột nhiên òa khóc vì sung sướng và kể lại “Đêm qua nước về nhanh quá, gia đình không kịp chạy. Đến 3 giờ sáng tôi bơi được ra ngoài và chạy thẳng đến tỉnh đội để cầu cứu. May quá gặp được các anh bộ đội. Không có bộ đội thì tôi mất hết gia đình, tài sản”.

Tại một hướng khác, khu vực chợ Giếng Vuông là nơi được xem là ảnh hưởng nặng nề nhất với hàng trăm ngôi nhà bị ngập và rất nhiều người dân đang mắc trong lũ. Theo xuồng của Thượng tá Hà Quang Vinh cùng 3 chiến sĩ nữa, chúng tôi ngược xuôi cả khu vực dân cư với hàng chục chuyến ra, vào mà vẫn chưa đưa hết được người dân ra ngoài. Quá 2 giờ chiều, anh Vinh cùng các chiến sĩ có phần đã thấm mệt vì đói và lạnh do ngâm nước nhưng khi tôi đưa phong lương khô để các anh ăn cho ấm bụng, anh vẫn từ chối và nói “Chưa cứu dân xong chúng tôi không ăn nổi”. Khu vực sân bay Mai Pha cũng là một trong những địa điểm bị ngập nặng của thành phố Lạng Sơn, tại đây Thượng tá Lương Đình Khải, Phó tham mưu trưởng của Bộ CHQS tỉnh cũng đã nỗ lực cao nhất cùng các chiến sĩ và lực lượng địa phương dùng xuồng đưa người dân và tài sản vào trong khu đất cao. Đến tận chiều tối, công việc cứu hộ, cứu nạn vẫn đang tiếp tục với lương khô và nước lọc, các cán bộ, chiến sĩ cứ mải miết với việc tìm kiếm và đưa nhân dân ra nơi an toàn mà quên cả cái đói, cái rét. Anh em trong đơn vị báo tin nhà Đại tá Hoàng Công Hàm ở thị trấn Đồng Mỏ - Hữu Lũng cũng đã bị ngập, anh còn một mẹ già 80 tuổi và một cháu nhỏ đang ở đó. Anh Hàm gọi điện về nhà rồi nói: “Ở đó mọi người sẽ giúp gia đình tôi thôi, không sao đâu, chúng ta cứ tiếp tục công việc”.

Tối ngày 26-9, đồng chí Nguyễn Văn Bình, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã ký công điện khẩn thông báo tình hình mưa lũ phức tạp trên địa bàn tỉnh. Đồng thời yêu cầu tất cả các cơ quan, ban ngành, các lực lượng và người dân không được chủ quan, chuẩn bị sẵn sàng mọi biện pháp ứng phó với lũ. Trong đêm 26 và ngày 27-9, nếu trời tiếp tục mưa, nước sông dâng thì diễn biến đợt lũ, lụt ở Lạng Sơn sẽ rất phức tạp và khó lường.

Bài và ảnh: HOÀNG TRƯỜNG GIANG