QĐND - Đúng vào dịp “Tết Quân đội” năm nay, chúng tôi trở lại xã Đồng Tiến, thuộc huyện đảo Cô Tô - quần đảo tiền tiêu vùng biển Đông Bắc Tổ quốc. Từ một xã đảo đặc biệt khó khăn, 4 năm qua, dưới sự đỡ đầu, giúp sức của các đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, Đồng Tiến đã vươn mình đứng dậy, xóa 100% hộ đói, giảm được nhiều hộ nghèo. Mô hình "nhiều đơn vị quân đội cùng chung tay giúp đỡ xã nghèo” của LLVT tỉnh Quảng Ninh là cách làm mới, tỏ rõ hiệu quả trong thực hiện chức năng “đội quân công tác” của quân đội hiện nay.

Hợp sức giúp dân xóa nghèo  

Đi trên con đường trải nhựa phẳng lỳ từ trung tâm thị trấn Cô Tô xuống xã Đồng Tiến, tôi chợt nhớ lần đến vùng quê này mấy năm trước. Khi ấy, hình ảnh Đồng Tiến một bên đường là những rặng phi lao cao vút mọc lên từ cát trắng, một bên là những ngôi nhà mới dựng tạm. Những hình ảnh ấy chẳng đủ sức giấu đi cái đói, cái nghèo hiện hữu trên vùng đất này. Nhưng, nay tất cả đã “thay da đổi thịt”. Những ngôi nhà mái bằng vững chắc, khang trang mọc lên. Màu xanh của những vườn cây ăn trái như xoài, nhãn, mít và những hàng keo tai tượng phủ rợp bóng mát con đường dẫn vào trung tâm xã.

Nhà văn hóa xã Đồng Tiến do 12 đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh hỗ trợ xây dựng, trị giá 12 tỷ đồng

Tiếp chúng tôi tại Nhà văn hóa xã rất khang trang, vừa được khánh thành từ nguồn vốn hỗ trợ do các đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh hỗ trợ, anh Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Đồng Tiến phấn khởi cho hay: “Mọi đổi thay trên quê hương tôi đều có dấu ấn Bộ đội Cụ Hồ. 4 năm qua, từ ngày được các đơn vị quân đội nhận giúp đỡ, cùng với nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương, Đồng Tiến đã có bước phát triển nhanh chóng”. Qua câu chuyện với anh Hùng, tôi được biết: Đồng Tiến có diện tích tự nhiên gần 1.600ha, với hơn 1.700 nhân khẩu, chủ yếu là người dân ở các tỉnh Thanh Hóa, Hải Phòng, Thái Bình, Hải Dương... ra làm ăn sinh sống. Diện tích tự nhiên rộng là vậy, nhưng diện tích cấy lúa hai vụ của xã chỉ chiếm chưa đầy 100ha, trong đó vụ chiêm chỉ cấy được hơn 50ha vì thiếu nguồn nước ngọt. Khó khăn là vậy, nhưng Đảng ủy xã xác định, phải nhanh chóng hỗ trợ người dân phát triển nghề biển và nghề nông, lấy đó làm hai “mũi” chủ lực để chiến thắng đói nghèo. Đồng Tiến phải trở thành nơi “đất lành chim đậu” nhằm góp phần thực hiện Chiến lược Biển của Đảng, Nhà nước đã đề ra. Trong đó, xóa đói, giảm nghèo để người dân địa phương yên tâm sinh sống, làm ăn, bám đất, bám biển là vấn đề hết sức quan trọng.

Đổi thay của Đồng Tiến rất toàn diện, trên tất cả các lĩnh vực, nhưng chỉ nhìn vào tỷ lệ hộ nghèo đã thấy dấu ấn rõ nét. Nếu như năm 2007, cả xã còn 131 hộ nghèo, chiếm 35% số hộ dân của xã, đến nay số hộ nghèo giảm xuống còn 35 hộ, bằng 8,7%. Hệ thống điện – đường – trường – trạm được củng cố và xây mới góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân nơi đây.

Được bộ đội hỗ trợ mảng, lưới, ngư dân Cô Tô có điều kiện hành nghề đánh bắt hải sản ven bờ

Liên kết cụm – cách làm mới

Chúng tôi gặp Thiếu tướng Trần Thành, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Quảng Ninh đúng hôm anh ra Cô Tô chủ trì hội nghị tổng kết 4 năm triển khai, thực hiện chương trình giúp đỡ xã nghèo Đồng Tiến. Biết chuyện thay đổi ở Đồng Tiến nhờ thực hiện tốt chủ trương “liên kết các đơn vị trên địa bàn cùng hỗ trợ xã nghèo”, chúng tôi tranh thủ trò chuyện và được anh cho biết:

- Trước đây, các đơn vị quân đội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đều tham gia giúp dân xóa đói, giảm nghèo nhưng “mạnh ai nấy làm” nên vừa manh mún, vừa không tạo được sức mạnh tổng hợp, hiệu quả không cao và thiếu tính bền vững. Vì vậy, Bộ CHQS tỉnh Quảng Ninh đã đứng ra làm cụm trưởng, mời chỉ huy các đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn cùng tham gia, nhận giúp xã Đồng Tiến là xã đảo, đặc biệt khó khăn. Chúng tôi xác định: Giúp được Đồng Tiến, không chỉ tạo ra bước đột phá trong công tác xóa đói, giảm nghèo của huyện Cô Tô mà còn góp phần làm tốt nhiệm vụ an ninh – quốc phòng, cũng như tạo động lực phát triển cho các xã đảo vùng Đông Bắc.

Thượng tá Nguyễn Huy Cận, Phó chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh Quảng Ninh nói rõ hơn cho chúng tôi biết về mô hình liên kết này. Từ cuối năm 2006, Bộ CHQS tỉnh đã đăng ký với UBND tỉnh Quảng Ninh về việc nhận giúp đỡ xã Đồng Tiến. Sau đó, Bộ CHQS tỉnh có công văn mời chỉ huy các đơn vị đứng chân trên địa bàn đến dự hội nghị thảo luận chủ trương liên kết cụm. Ngay tại hội nghị, chỉ huy các đơn vị đều thống nhất chủ trương giúp đỡ Đồng Tiến. Theo đó, các đơn vị tổ chức lực lượng tham gia bộ phận giúp việc do Bộ CHQS tỉnh Quảng Ninh làm cụm trưởng. Hằng năm, bộ phận giúp việc có trách nhiệm trực tiếp khảo sát và thảo luận với Đảng ủy, UBND xã Đồng Tiến để xác định nội dung, hình thức giúp đỡ trong xây dựng các công trình dân sinh cũng như địa chỉ các hộ nghèo cụ thể. Sau đó, chỉ huy 12 đơn vị sẽ họp, cam kết mức ủng hộ của từng đơn vị rồi giao vốn cho bộ phận giúp việc tiến hành giúp địa phương và từng hộ dân xóa đói, giảm nghèo. Với số vốn quyên góp không lớn, từ 200 đến 300 triệu đồng mỗi năm nhưng được sử dụng đúng địa chỉ nên đã thiết thực giúp các hộ thoát nghèo. Ngay trong năm 2007, nguồn vốn hỗ trợ này đã đến với 27 hộ nghèo nhất bằng phương thức tặng giống, vốn cụ thể như: 12 gia đình được tặng trâu, bò; 4 hộ được tặng mảng, lưới mực, lưới ghẹ; 3 hộ được sửa chữa nhà ở; 3 hộ được xây tặng chuồng và lợn giống... Đối với việc sửa chữa, xây dựng hạ tầng cơ sở cũng tiến hành từng bước theo phương châm: Cái gì cần thì làm trước. Ví dụ, năm 2007, sửa chữa, củng cố trường học; năm 2008, xây nhà văn hóa cấp thôn; năm 2010, xây nhà văn hóa cấp xã...

Đến thăm ông Nguyễn Văn Chiêu ở thôn Hải Tiến, chúng tôi tận mắt chứng kiến trường hợp “thoát nghèo ngoạn mục” của gia đình. Ông kể: “Có an cư mới lạc nghiệp, trước đây, nhà tôi tạm bợ, rách nát, suốt ngày chỉ lo chống bão, chống dột. Năm 2007, được bộ đội hỗ trợ xây nhà mới khang trang với tổng chi phí 22 triệu đồng, từ đó, gia đình tôi đỡ mất thời gian... sửa nhà, lại đỡ ốm đau do bão gió. Vợ tôi yên tâm trồng hoa màu, tôi có thời gian đi biển đánh bắt hải sản. Số vốn bộ đội hỗ trợ ban đầu không lớn nhưng thực sự là điểm tựa để từ đó chúng tôi thoát nghèo”.

Rời Đồng Tiến, chúng tôi nhớ mãi lời tâm sự của ông Nguyễn Văn Hiền: “Đồng vốn chưa hẳn đã lớn nhưng với cách làm đầy trách nhiệm của các đơn vị quân đội, cấp ủy, chính quyền và nhân dân Đồng Tiến có thêm quyết tâm lớn để xây dựng xã nhà ngày một mạnh giàu; trở thành điểm sáng văn hóa nơi tiền tiêu của Tổ quốc”.

Bài và ảnh: Hải Hồng – Chí Thiện