Bình mới, rượu có mới?

Ba năm qua, chương trình “Bài hát Việt” đã có những đóng góp tích cực cho đời sống âm nhạc, không chỉ làm “bà đỡ” vô tư cho lớp nhạc sĩ trẻ, mà còn làm giàu thêm kho nhạc Việt. Trước thềm “Bài hát Việt” năm thứ tư này, những người thực hiện chương trình đã và đang nỗ lực cách tân để tiếp tục thực hiện mục tiêu đi tìm diện mạo mới cho ca khúc Việt Nam, đồng thời củng cố chỗ đứng vững chắc của “Bài hát Việt” trong lòng người yêu nhạc, trước những biểu hiện về sự cũ mòn.

Bình mới

Mặc dầu tiêu chí của “Bài hát Việt” là đi tìm cái mới cho ca khúc Việt Nam đương đại, thế nhưng, đến “Bài hát Việt” 2007, người ta đã bắt gặp những cái cũ. Dấu hiệu của sự cũ kĩ đã được nhạc sĩ An Thuyên nhắc đến ngay trong bài phát biểu tổng kết “Bài hát Việt” 2007. Cũ từ Hội đồng thẩm định, cũ đến kịch bản chương trình, các show diễn, và đến cả lễ trao giải. Bởi vậy, yêu cầu đổi mới được đặt ra đối với “Bài hát Việt” 2008. Nhìn lại chặng đường 3 năm qua của “Bài hát Việt”, sẽ thấy rõ hơn sự cần thiết phải đổi mới của “Bài hát Việt” năm thứ tư này.

Nhạc sĩ Lưu Hà An-tác giả ca khúc “Con cò”-Giải ca khúc của năm, “Bài hát Việt 2007”. Ảnh: VDC media

Năm đầu tiên, chương trình khá hấp dẫn và đã để lại ấn tượng khó phai ở dòng nhạc dân gian đương đại, với những ca khúc tiêu biểu như “À í a”, “Giọt sương bay lên”, “Bà tôi”. Năm thứ hai của “Bài hát Việt” ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ hơn của những ca khúc pop-rock trên cả hai bình diện: chất-lượng của ca khúc và sự đón nhận của công chúng đối với thể loại nhạc này. Bằng chứng rõ nhất là ca khúc của năm-“Chuông gió” (nhạc sĩ Võ Thiện Thanh) - đã ngân lên trên rất nhiều chương trình, sân khấu ca nhạc, và cho đến tận bây giờ. Bên cạnh đó, thì những ca khúc như “Thềm nhà có hoa” của Thanh Tâm, “Thiên đường gọi tên” của Mạnh Quân, “Giấc mơ mang tên mình” của Văn Phong cũng được giới trẻ đón nhận khá nhiệt tình. Năm 2007, chất lượng các ca khúc, trên mặt bằng chung, được đánh giá là cao hơn. Một lần nữa, dòng nhạc dân gian đương đại lại lên ngôi với giải thưởng “Bài hát của năm” thuộc về “Con cò” của Lưu Hà An, và ấn tượng đẹp về “Độc huyền cầm” của Bảo Lan (giải “Bài hát có phong cách dân gian đương đại tiêu biểu nhất”). Tuy nhiên, vẫn có cảm giác về một “khoảng lùi” về ấn tượng, khi nhớ về “Bài hát Việt” của năm đầu tiên. Đó là do sự thiếu vắng “điểm nhấn”, thiếu nhân tố mới.

Cái mới trong mỗi liveshow của “Bài hát Việt” năm nay sẽ là làm cho khán giả "nhớ" đến những thành tựu của “Bài hát Việt” trong những năm qua, bằng màn trình diễn 5 ca khúc “Bài hát Việt” được tuyển chọn trong số 264 ca khúc đã lọt vào các liveshow hằng tháng trong 3 năm qua. Phần này sẽ có sự dàn dựng, minh họa sinh động hơn, góp phần cải thiện phần "nhìn" để tạo thêm sự hấp dẫn cho chương trình.

Mỗi tháng, Ban tổ chức sẽ mở cuộc bình chọn top 5 “Bài hát Việt” từ 264 ca khúc trên. Các đề cử được chia theo từng thể loại: pop, rock, dân gian đương đại và được phát sóng trên VTV3 để khán giả theo dõi bình chọn.

Bên cạnh đó, để tôn vinh những cống hiến của những nhạc sĩ tiền bối, “Bài hát Việt” 2008 còn dành thời gian giới thiệu hai ca khúc tiêu biểu cho phong cách của mỗi người. Như vậy, sẽ chỉ còn 5 ca khúc mới, thay vì 11 ca khúc như các năm trước đây, được tuyển chọn và giới thiệu trong mỗi liveshow hằng tháng. Nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các ca khúc dự thi, phần thể hiện sẽ ở dạng “mộc”, không sử dụng nhạc playback, không dàn dựng múa minh họa, mà chỉ tập trung chủ yếu vào phần “nghe”.

Để hỗ trợ sự đổi mới một cách mạnh mẽ hơn, bên cạnh các liveshow, sẽ có thêm hàng loạt "chương trình con" giúp “Bài hát Việt” đến gần với công chúng như câu lạc bộ “Bài hát Việt” (tọa đàm, giao lưu giữa các nhạc sĩ, ca sĩ với sinh viên các trường đại học, nhằm phổ biến và tuyên truyền các ca khúc, đồng thời đưa các tác giả đến với thực tế xã hội giúp công việc sáng tác được phong phú và gần gũi thực tiễn hơn), Đồng hành cùng “Bài hát Việt” và chương trình giới thiệu các ca khúc “Bài hát Việt” được biên tập theo chủ đề, luân phiên phát sóng trên các kênh VTV1, VTV3, VTV4, VTV6 và truyền hình cáp.

Rượu có mới?

Như vậy là sự đổi mới của “Bài hát Việt” 2008, đã có. Nhưng mới chỉ dừng lại ở hình thức, ở phiên bản mới của chương trình. Đó là những cố gắng đáng ghi nhận của những người thực hiện chương trình. Còn để tạo ra những ca khúc mới, thực sự có giá trị, thì yếu tố quyết định là ở mỗi nhạc sĩ.

Việc thai nghén, sinh nở là của các nhạc sĩ. Nhưng trong vai trò của một “bà đỡ”, chương trình “Bài hát Việt”, nhất là phiên bản mới 2008, có thể giúp các nhạc sĩ “mẹ tròn con vuông”. Ở những năm trước, các ca khúc mới chỉ được trình diễn một lần trong mỗi liveshow hằng tháng của “Bài hát Việt”. Thế nên, ngay cả các ca khúc được giải hằng tháng, cũng dễ chìm vào quên lãng, nếu không được nhắc lại nhiều lần trên sóng truyền hình hoặc phát thanh. Dẫu chưa cống hiến được cho người yêu nhạc nhiều ca khúc đặc sắc như kì vọng, nhưng phải ghi nhận những đóng góp đáng kể của những “Bài hát Việt” đối với đời sống âm nhạc đương đại, nhất là trong bối cảnh “người người làm nhạc” và dòng nhạc “hàng chợ”, nhạc mì ăn liền, đang tầm thường hóa thị hiếu thẩm mĩ của một bộ phận không nhỏ công chúng. Nếu được tiếp thị một cách hiệu quả hơn, hẳn là các “Bài hát Việt” có thể đi xa, đi sâu hơn vào đời sống âm nhạc, và góp phần mang đến cho người nghe nhạc một làn gió mới, trẻ trung, mát lành hơn.

MINH HUYỀN