Bình Minh về bản mới

Cán bộ, chiến sĩ Đoàn kinh tế-quốc phòng B14 vừa làm vừa hướng dẫn nhân dân chăm sóc giống ngô mới.

Sau ba giờ hành quân, thôn mới Hậu Cấu Hán (thôn được Đoàn B14 di giãn vào cuối năm 2005) đã hiện ra trước mắt chúng tôi. Đứng trên đồi cao nhìn xuống, những ngôi nhà trình tường khói bếp vàng đượm, quyện trong sương sớm tạo ra những hình khối to nhỏ, cuốn hút trí tưởng tượng của mỗi người. Xung quanh đó là những nương ngô xanh non mơn mởn, nhấp nhô theo từng cơn gió nhẹ, những ruộng lúa mới cấy, mạ đã ngồi đùa giỡn với những dòng nước máng chảy róc rách. Người dân ra tận đầu đường đá cấp phối đón bộ đội. Quân và dân cùng nhau xẻ đất núi san đường đi giữa các nhà trong thôn. Vừa làm các anh vừa trao đổi, tìm hiểu và giải thích những vướng mắc, khó khăn của đồng bào khi tiếp cận với phương pháp canh tác mới. Buổi chiều đoàn công tác hướng dẫn bà con trồng cây lê, rồi phân ra từng tổ giúp đỡ các hộ dân làm cỏ ngô… Không khí làm việc khẩn trương, vui vẻ như ngày hội.

Mấy năm trước khi chưa chuyển ra thôn mới, các hộ dân ở đây đều thuộc diện hộ đói, vì đất đai ít, nương rẫy xa nhà, phong tục tập quán canh tác cũ vẫn còn tồn tại. Do thiếu lương thực, nhiều hộ luôn có tư tưởng bỏ thôn bản đi tìm vùng đất mới màu mỡ hơn. Thực hiện nhiệm vụ kinh tế-quốc phòng trong dự án di giãn dân vùng biên, Đoàn B14 đã giúp bà con có nhà ở chống được cái lạnh (có ngày xuống đến 2 độ C, của vùng núi cao cực Bắc, hỗ trợ cây giống, phân bón, tư vấn khoa học kỹ thuật… để bà con ổn định cuộc sống. Đã qua hai vụ thu hoạch ngô, hai vụ lúa nước, lương thực các gia đình từ thiếu chuyển sang dư thừa, gia súc, gia cầm được nhân giống nhiều hơn. Tiền bán ngô, bán lúa, nhiều hộ đã mua sắm được ti-vi, đầu video, các đồ dùng phục vụ sinh hoạt trong gia đình.

Thượng tá Giàng Seo Sào, Chính ủy Đoàn B14 cho biết: Dự án di giãn dân là một nội dung trọng tâm trong nhiệm vụ kinh tế-quốc phòng của đơn vị. Hằng năm, Đảng ủy, chỉ huy Đoàn đã có nghị quyết lãnh đạo chuyên đề, kế hoạch thực hiện cụ thể dự án này và chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền huyện Xín Mần và Hoàng Su Phì thống nhất chương trình thực hiện. Đoàn đã vận động được đoàn thanh niên các xã trên địa bàn đóng quân, các ban, ngành, đoàn thể của địa phương cùng vào cuộc. Trước tiên đơn vị chủ động trong việc khảo sát, lựa chọn địa điểm, bảo đảm đúng quy hoạch và đủ đất cho các gia đình tăng gia sản xuất, gắn trồng cây lương thực với trồng cây ăn quả, cây lấy gỗ và trồng rừng phòng hộ. Đoàn phân ra thành nhiều tổ, mỗi tổ phụ trách một đến hai hạng mục, làm lần lượt, đến đâu chắc chắn đến đó. Nhà của đồng bào được cán bộ, chiến sĩ làm trước, sau đó đến các công trình công cộng, như đường giao thông trong thôn, hệ thống nước tưới tiêu, công trình vệ sinh… Sau khi vận động được bà con tới ở, từ nguồn kinh phí của trên cấp và sự nỗ lực của cán bộ, chiến sĩ, đơn vị hỗ trợ các gia đình cây giống, phân bón và phân công cán bộ bám bản, bám địa bàn chịu trách nhiệm tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, vận động đồng bào yên tâm sản xuất. Để bà con từ bỏ tập quán canh tác cũ, nhiều khi cán bộ phải cầm tay chỉ việc, vừa làm vừa giải thích, thuyết phục đồng bào. Thiếu tá Hoàng Chiến Dinh, trợ lý chính trị của đoàn nói với chúng tôi: "Trồng ngô, bà con đã quen chọc lỗ tra hạt, nên năng suất thấp. Có vụ cả nương ngô rộng đến 4-5 sào mà chỉ thu được mấy gùi bắp. Để thuyết phục người dân nơi đây, chúng tôi phải rẫy cỏ, cuốc đất, tra ngô cùng bà con, theo dõi sự tăng trưởng và hướng dẫn người dân kịp thời phun thuốc phòng trừ sâu bệnh. Năng suất cây trồng tăng cao, có lương thực và thức ăn cho gia súc, gia cầm nên bà con gắn bó hơn với nơi ở mới". Trưởng thôn Hậu Cấu Hán là ông Vàng Quáng Chúng, tâm sự: "Trồng ngô lúa theo phương pháp của bộ đội nhiều hạt hơn, đất ở đây rộng trồng được nhiều cây ăn quả, cây lấy gỗ, nên không sợ đói, bà con mình ở đây thôi, chẳng đi tìm đất ở đâu nữa".

Khác với một số nơi trên địa bàn tỉnh Hà Giang mà chúng tôi đã từng đi qua, những ngôi nhà trình tường cẩn thận, đẹp và chắc chắn từ tiền dự án lại bị bỏ hoang. Hỏi ra mới biết, dân có đến ở, nhưng ở đó đất canh tác ít, nhà sát nhau như mặt phố không phù hợp với phong tục, tập quán của người dân nên chỉ được dăm bữa, nửa tháng, đồng bào đã bỏ đi nơi khác. Còn ở huyện Xín Mần, thực hiện dự án di giãn dân, cán bộ, chiến sĩ Đoàn B14 ngày đêm bám bản, bám làng, nhiều người cả năm nay chưa có thời gian về quê thăm gia đình. Nơi ăn ở của cả Đoàn được bố trí gọn trong hai dãy nhà gỗ được ngăn thành nhiều gian nhỏ, ba đến bốn đồng chí ở một phòng chưa đầy 12m², nhưng các anh đã khắc phục khó khăn trong cuộc sống để giúp người dân nơi đây đỡ phần nhọc nhằn khi về nơi ở mới.

Chia tay bà con thôn Hậu Cấu Hán về đơn vị, ánh trăng non đầu tuần ngó qua lớp sương bụi như muốn chứng kiến cuộc chia tay bịn rịn thắm tình quân dân nơi thôn mới. Mai đây khi 25 hộ gia đình ở thôn mới Hậu Cấu Hán, xã Xín Mần và thôn Ma Dỉ Vảng, xã Nàn Sỉn sẽ được Đoàn B14 bàn giao cho chính quyền địa phương quản lý, tôi tin rằng từ cơ sở ban đầu hiện có người dân nơi đây sẽ vươn lên ổn định cuộc sống trở thành những hộ khá, hộ giàu trong một tương lai không xa. Và tôi biết Đoàn kinh tế-quốc phòng B14 - một trong những đơn vị trẻ của Quân khu 2 sẽ tiếp tục hành trình để giúp đồng bào vùng biên vươn lên thoát nghèo, góp phần giữ vững tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn biên cương Tổ quốc.

Bài, ảnh: MÈ QUANG THẮNG