Biểu tượng còn mãi với thời gian

QĐND Online – “Những hoạt động của quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc mãi mãi là biểu tượng cao đẹp, trong sáng về tình đoàn kết đặc biệt, liên minh chiến đấu Việt-Lào, Lào-Việt”- đó là điều tiếp tục được khẳng định tại Hội thảo khoa học “Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào-biểu tượng tình đoàn kết đặc biệt, liên minh chiến đấu Việt-Lào”, do Bộ Quốc phòng tổ chức ngày 29-10-2009…

Thượng tướng Phan Trung Kiên- Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phát biểu khai mạc Hội thảo.

Đường lối đúng đắn và sáng suốt

Hội thảo diễn ra sau 60 năm Ban Thường vụ Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Đông Dương (nay là Đảng cộng sản Việt Nam) quyết định: “Các lực lượng quân sự của Việt Nam chiến đấu và công tác giúp Lào tổ chức thành hệ thống riêng và lấy danh nghĩa là Quân tình nguyện”. Tham dự Hội thảo có Thượng tướng Phan Trung Kiên-Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Trung tướng Sổm nha hắc Phôm vi hẳn, Thứ trưởng- Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân cách mạng Lào; bà Sủn thon Xay nhạ chắc- Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; cùng đông đảo tướng lĩnh, sĩ quan quân đội hai nước Việt Nam, Lào và các cựu chiến binh là quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào.

Có hơn 50 tham luận đã được gửi đến Hội thảo. Nhìn chung, các tham luận đều tập trung làm sáng tỏ những vấn đề chủ yếu như: tiếp tục khẳng định đường lối đúng đắn, sáng suốt của Đảng ta về cách mạng Việt Nam và quan điểm, đường lối quốc tế vô sản đối với cách mạng Lào; quá trình xây dựng, phát triển và trưởng thành của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp cách mạng và nhân dân các bộ tộc Lào theo đường lối, quan điểm quốc tế vô sản của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự đóng góp của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam với quân đội và nhân dân các bộ tộc Lào trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Lào. Đáng chú ý là các tham luận “Nắm vững đường lối đoàn kết quốc tế của Đảng-nguyên tắc quan trọng nhất của Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào” của Thượng tướng Phan Trung Kiên; “Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam-biểu tượng sinh động của quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào” của Thiếu tướng Huỳnh Đắc Hương-Trưởng Ban liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào; hay tham luận “Lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp với LLVT Lào chiến đấu bảo vệ tuyến biên giới Việt-Lào trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 và thời kỳ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc” của Trung tướng Trần Hoa-Tư lệnh Bộ đội Biên phòng…

Các ý kiến tham luận tại Hội thảo đều khẳng định, việc thành lập các đoàn quân tình nguyện Việt Nam tại Lào là sự kiện lịch sử trọng đại, một mặt thể hiện đường lối, quan điểm đúng đắn của Đảng cộng sản Việt Nam trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp cách mạng và nhân dân các bộ tộc Lào; một mặt đánh dấu bước phát triển và trưởng thành của các lực lượng quân sự Việt Nam giúp Bạn trên chiến trường Lào. Đồng thời, sự kiện đó cũng là lời khẳng định tình đoàn kết đặc biệt, liên minh chiến đấu Việt Nam- Lào, Lào- Việt Nam phát triển lên tầm cao mới, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân hai nước, cũng như cả ba dân tộc trên bán đảo Đông Dương.

Trong bài phát biểu tham luận tại Hội thảo, Trung tướng Sổm nha hắc Phôm vi hẳn đã khẳng định: “Trong mọi thành công của cách mạng Lào đều có sự đóng góp trực tiếp của cách mạng Việt Nam”, và “những chiến sĩ tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam không chỉ là những người con ưu tú của dân tộc Việt Nam mà còn là những người con ưu tú của bộ tộc Lào”.

Niềm vui ngày gặp lại.

Nhớ về chiến trường xưa

Nhiều năm đã trôi qua, song trong ký ức của những người lính tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam về những năm tháng “hạt gạo cắn đôi, cọng rau bẻ nửa” trên chiến trường Lào vẫn còn rất rõ nét. Họ là những người đã góp phần làm nên biểu tượng cao đẹp của tình đoàn kết Việt-Lào. Gặp những chiến sĩ Trung đoàn 866 ngày nào bên lề Hội thảo, họ say sưa kể cho chúng tôi nghe về những trận đánh ác liệt trên chiến trường Cánh Đồng Chum- Xiêng Khoảng. Với họ, dường như đó mới là chuyện của ngày hôm qua. Ông Bùi Đức Tân- nguyên Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 866 bồi hồi nhớ lại quãng thời gian 10 năm (từ 1966 đến 1976) trên chiến trường nước bạn. Ghi dấu sâu sắc nhất trong ông là thời gian đọ trí, đọ sức với địch ở Cánh Đồng Chum năm 1969. Trong chiến dịch Cù Kiệt vào mùa mưa 1969, địch đã sử dụng một lực lượng lớn để chiếm Cánh Đồng Chum. Trung đoàn ông cùng với Trung đoàn 174 (Sư đoàn 316) vẫn trụ bám kiên cường để giữ địa bàn; hoạt động đan xen với địch ở các khu vực Phu Hội Sạng, Khe Khoang, Bản Thẩm, Phu Nhu. Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã vượt qua mọi khó khăn, thiếu thốn, chia sẻ từng cân gạo, phong lương khô để nuôi dưỡng anh em thương bệnh binh; phải đào củ rừng, hái rau rừng để đảm bảo sức khỏe, chốt giữ địa bàn, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Trong ông còn có cả những kỷ niệm về sự phối hợp, liên minh chiến đấu giữa Bộ đội tình nguyện Việt Nam với các đơn vị Lào, như các tiểu đoàn 701, 702, Com Ba Chay và bộ đội trung lập. Điển hình là các trận chốt giữ Phu Sao, đánh chiếm cao điểm Pha Sút, đánh Mường Trà. Tiếp đó là trận phối hợp với tiểu đoàn bạn, giải phóng Mường Ngàn, Mường Phàn cuối năm 1968.

Với ông Đỗ Thanh Hải- Trưởng Ban liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam tại Lào tỉnh Ninh Bình- nguyên chiến sĩ Đại đội 3-Tiểu đoàn 6-Trung đoàn 866, kỷ niệm sâu sắc nhất là thời gian giữ chốt trên cao điểm Phu Huổi Sạng, nằm ở phía Nam Cánh Đồng Chum. Đại đội ông tiếp nhận chốt từ tháng 6-1972, sau khi lực lượng phỉ Vàng Pao bị đánh bật khỏi đây. “Đây là chốt có vị trí hết sức quan trọng. Nếu địch chiếm lại được chốt, chúng sẽ cực kỳ thuận lợi khi đánh vào trung tâm Cánh Đồng Chum”- ông Hải tâm sự. Để chiếm lại chốt, cùng với ném bom, địch liên tục sử dụng bộ binh tấn công chiếm lại chốt. Ông cho biết: “Có những thời điểm, lực lượng của ta phải cơ động dưới giao thông hào, bởi trên mặt đất địch ném bom liên tục”. Rồi ông nhẩm tính, chỉ tính từ tháng 8 đến tháng 10-1972, địch đã 5 lần mở các cuộc tấn công lớn để chiếm lại chốt. Chúng thường lợi dụng các hố bom để đào hầm ếch và lấn dần lên nhằm chiếm chốt. Nhưng rốt cuộc, các mũi tấn công của địch đều bị ta bẻ gẫy.

Gian khổ là vậy, nhưng ông Tân, ông Hải đều có chung tâm sự, rằng không chỉ các ông, mà cán bộ, chiến sĩ đơn vị ai ai cũng nhận thức sâu sắc lời dạy của Bác Hồ: “Giúp nhân dân nước bạn tức là mình tự giúp mình”. Chính từ nhận thức đó mà các ông cùng đồng đội đã dốc lòng, dốc sức vì nhân dân Lào, đất nước Lào cho đến ngày thắng lợi.

Trên đường trở lại Hội trường sau giờ giải lao, ông Hải còn vui vẻ thông báo với chúng tôi: “Dự kiến tháng 11 tới, chúng tôi sẽ quay trở lại Lào để thăm lại chiến trường xưa. Bao năm đã trôi qua, song lớp cán bộ, chiến sĩ chúng tôi làm nhiệm vụ trên đất bạn ngày ấy vẫn đau đáu nhớ về một miền đất ghi dấu những kỷ niệm đẹp nhất của một thời trai trẻ”.

Bài và ảnh: Phạm Hoàng Hà