Hơn 90 báo cáo khoa học của các bậc lão thành cách mạng, các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, các nhà khoa học trong và ngoài quân đội đã đi sâu nghiên cứu chủ đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Quân chủng Phòng không-Không quân, Quân chủng Phòng không – Không quân học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Hội thảo diễn ra trong buổi sáng ngày 24-9 đã góp phần khẳng định và làm rõ tầm nhìn chiến lược và tình cảm của Bác Hồ với việc xây dựng lực lượng phòng không – không quân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Phải chú trọng cả “học tập” lẫn “làm theo”

Các đại biểu dự hội thảo cùng trò chuyện về chiếc máy bay Mig-21 có số hiệu 5020 của Đoàn không quân C27 đã “làm theo lời Bác”, lập nhiều chiến công xuất sắc.

Đại tá Nguyễn Huyên, Thư ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trước khi đọc thư của Đại tướng gửi hội thảo đã thông báo với các đại biểu: “Do điều kiện sức khỏe, Đại tướng không dự hội thảo được nhưng vì đây là hội thảo rất quan trọng, nên Đại tướng gửi hội thảo một bức thư”. Bức thư nhấn mạnh: “Gần nửa thế kỷ qua, Quân chủng Phòng không-Không quân đã không ngừng học tập và vận dụng sáng tạo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng, huấn luyện, rèn luyện phẩm chất đạo đức cũng như trong sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, công tác, lập nhiều chiến công và thành tích vẻ vang, được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý”.

Tiếp đó, Đại tướng căn dặn: “Tôi mong Quân chủng Phòng không-Không quân nói riêng và toàn quân ta nói chung quán triệt sâu sắc hơn nữa tư tưởng của Bác về học đi đôi với hành, nói đi đôi với làm, sắp tới cần chú trọng làm, làm và làm tốt hơn nữa”. Và để làm tốt điều này, theo Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trước hết: “Cấp trên và cán bộ phải học thật tốt, làm thật tốt để nêu gương và chỉ đạo cấp dưới, làm cho Cuộc vận động đạt hiệu quả thiết thực hơn nữa, tránh hình thức, góp phần xứng đáng vào nhiệm vụ xây dựng quân chủng, xây dựng Quân đội vững mạnh, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Viết tham luận trên giường bệnh

Bộ đội Phòng không – Không quân là một trong những lực lượng được Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm với tình cảm đặc biệt. Người theo dõi từng bước đi, chỉ đạo cụ thể từng việc làm, vạch ra phương hướng xây dựng và phát triển Quân chủng. Đó cũng là lý do khiến hội thảo lần này thu hút sự quan tâm đặc biệt của các bậc lão thành cách mạng, các tướng lĩnh đã trưởng thành từ bộ đội phòng không – không quân, có nhiều kỷ niệm với Bác Hồ kính yêu. Thiếu tướng Nguyễn Kim Cách, Phó chính ủy Quân chủng, cho biết: “Khi biết Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân chủng phối hợp với Viện Lịch sử Quân sự tổ chức hội thảo, rất đông các cựu chiến binh, các nhà khoa học đã tự nguyện gửi tham luận, báo cáo tham gia. Có người gửi tới 2-3 tham luận. Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Văn Cốc dù đang nằm trên giường bệnh cũng nhờ người ghi lại tham luận “Bác Hồ – Người chắp cánh cho tôi bay” để gửi tới hội thảo. Đặc biệt, có nhiều cựu chiến binh và cán bộ nghiên cứu hiện đang sinh sống ở các tỉnh phía Nam cũng gửi báo cáo tham gia” .

Hội thảo cũng là dịp gặp mặt đông đảo các vị tướng lĩnh, sĩ quan đã một thời trận mạc. Có lẽ vì thế, tinh thần chủ đạo của hội thảo vẫn là những kỷ niệm về Bác Hồ kính yêu, về một thời bộ đội Phòng không – Không quân cùng với quân và dân miền Bắc dũng cảm kiên cường, mưu trí, sáng tạo, đánh thắng từng bước leo thang chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Với quyết tâm: "Vạch nhiễu tìm thù", "Nhằm thẳng quân thù mà bắn", "Thà hy sinh chứ nhất định không chịu rời trận địa", "Đã xuất kích là mang chiến thắng trở về" và bằng sự thông minh sáng tạo và ý chí quyết tâm đánh thắng không quân Mỹ, bộ đội Phòng không – Không quân đã không ngừng trưởng thành, vận dụng và sáng tạo ra nhiều cách đánh hay, độc đáo, đánh thắng các chiến dịch đánh phá, các thủ đoạn chiến thuật, kỹ thuật nhà nghề của không quân địch, đỉnh cao là chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” , cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đập tan cuộc tập kích chiến lược đường không chủ yếu bằng máy bay B.52 của Mỹ, hạ bệ thần tượng "Siêu pháo đài bay" và cái gọi là "Uy thế không lực Hoa Kỳ"

Trung tướng Lê Hữu Đức, Tư lệnh Quân chủng, trong lời phát biểu khai mạc đã nêu bật tình cảm, sự chăm lo của Bác Hồ đối với toàn lực lượng: “Trước các sự kiện lớn, những chiến công mới của cán bộ, chiến sĩ hoặc các đơn vị của Quân chủng, Người thường kịp thời gửi thư động viên, khen ngợi, gọi lên gặp mặt hoặc trực tiếp đến thăm. Bộ đội Phòng không - Không quân đã vinh dự hơn 20 lần được đón Bác về thăm và lên Phủ Chủ tịch gặp Bác, nhiều lần Bác đã ra tận sân bay, đến từng bệ phóng, từng mâm pháo để thăm hỏi, động viên cán bộ, chiến sĩ. Tất cả sự quan tâm và chỉ bảo ân cần của Bác đã trở thành niềm tin, lòng tự hào và sức mạnh to lớn để bộ đội Phòng không - Không quân chiến đấu và chiến thắng; góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đánh thắng 2 đế quốc to là Pháp và Mỹ. Ngày nay, những tư tưởng, tình cảm của Bác vẫn mãi mãi là điểm tựa tinh thần, là nguồn sức mạnh to lớn để cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Phòng không - Không quân phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới, quản lý và bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc"

Sôi nổi một thời “làm theo lời Bác”

Thiếu tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Phạm Ngọc Lan đã chuẩn bị tham luận “Quán triệt tư tưởng của Bác: Đã ra quân là đánh thắng, đánh thắng ngay từ loạt đạn đầu, trận đầu” nhưng khi được mời lên phát biểu, ông lại xin phép không đọc tham luận mà chỉ kể lại kỷ niệm một thời sôi nổi, cả đơn vị ông thi đua “làm theo lời Bác”. Ông nói: Trước khi tôi và đồng đội tổ chức trận chiến đấu đầu tiên của không quân Việt Nam với không quân Mỹ, đơn vị đã tổ chức rất nhiều buổi sinh hoạt, hạ quyết tâm mở mặt trận trên không theo lời dạy của Bác Hồ. Ai cũng tỏ ra rất quyết tâm nhưng khi bàn cách đánh lại thường so sánh, phân tích những ưu thế nổi trội của máy bay địch với máy bay ta. Bác Hồ biết chuyện, đã nói với đồng chí Đặng Tính, lúc ấy là Chính ủy Quân chủng: “Các chú cứ nói không sợ máy bay địch, nhưng họp bàn cách đánh mà cứ nói mãi về cái mạnh, cái ưu thế của địch thì cũng là sợ địch. Phải dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng, phải bám thắt lưng địch mà đánh”

Sáng ngày 9-11-1964, Bác Hồ đã đến thăm Trung đoàn Không quân 921 của Phạm Ngọc Lan. Bác nói: “Các chú đặc công không có máy bay, thế mà vừa qua đã phá hủy được 29 máy bay Mỹ ở sân bay Biên Hòa. Các chú phải đánh giỏi như đặc công ở trên không, bám lấy thắt lưng địch mà đánh thì không quân mới đánh thắng được!”. Sau đó, biên đội gồm các phi công Lan, Túc, Quỳ, Phương và biên đội thứ hai gồm các phi công Hanh, Giấy, Huân, Năm, ngày 3 và 4-4-1965 đã thực hiện được lời Bác dạy, mở mặt trận trên không và ra quân trận đầu thắng lợi. Ngay sau đó, chúng tôi đã nhận được thư khen ngợi của Bác Hồ vào ngày 5-4-1965. Bác dặn: “Các chú đã chiến đấu dũng cảm, đã tiêu diệt máy bay Mỹ. Các chú đã thực hiện khẩu hiệu “Đã đánh là thắng”. Như thế là xứng đáng với truyền thống anh hùng của quân và dân ta. Bác gửi thư khen ngợi các chú...”.

Thượng tướng Phùng Thế Tài, vị Tư lệnh đầu tiên của Quân chủng đã gửi đến hội thảo bản tham luận tâm huyết. Trong đó, ông đặc biệt nhấn mạnh: “Những chiến công và truyền thống vẻ vang của bộ đội phòng không – không quân đã gắn liền với sự lãnh đạo, dìu dắt của Đảng và Bác Hồ kính yêu”. Ông cho biết: Ngày 18-6-1965, lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh của thế giới, đế quốc Mỹ sử dụng máy bay chiến lược B.52 ném bom rải thảm khu vực Bến Cát (Tây bắc Sài Gòn). Ngay sau đó một tháng, ngày 19-7-1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Đoàn pháo Cao xạ Xung Kích và Đại đội 1 Đoàn pháo cao xạ Tam Đảo, Bác đã nói: "Dù đế quốc Mỹ có lắm súng nhiều tiền, dù chúng có B.57, B.52 hay “bê” gì đi nữa ta cũng đánh, từng ấy máy bay, từng ấy quân Mỹ chứ nhiều hơn nữa ta cũng đánh mà đánh là nhất định thắng". Tôi và đồng chí Đặng Tính được nghe rõ ràng, trọn vẹn câu nói lịch sử của Bác về máy bay B.52, mà sau này đã trở thành điều tâm niệm, là lời thề son sắt của bộ đội Phòng không - Không quân. Chính lời dạy đó của Bác đã đặt nền móng, đã chuẩn bị tư tưởng cho quân và dân ta quyết tâm đánh thắng B.52 ngay từ khi chúng xâm phạm vùng trời của Tổ quốc ta.

Ngày 29-12-1967, đồng chí Phùng Thế Tài được Bác gọi lên hỏi thêm tình hình. Nét mặt Bác trở nên đăm chiêu:

- Sớm muộn gì rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B.52 ra đánh Hà Nội, rồi có thua nó mới chịu thua. Phải dự kiến trước mọi tình huống, càng sớm càng tốt, để có thời gian mà suy nghĩ, mà chuẩn bị. Chú nhớ là trước khi thua ở Triều Tiên, đế quốc Mỹ đã hủy diệt Bình Nhưỡng. Ở Việt Nam, Mỹ sẽ nhất định thua-Bác nhìn ra cửa sổ, chỉ tay lên bầu trời nói tiếp: Nhưng nó chỉ thua sau khi thua ở đây, trên bầu trời Hà Nội...

Đúng là lời tiên tri của một vĩ nhân, một vị Tổng Tư lệnh tối cao, lúc nào cũng biết rõ về ta, về địch. Và thực tế là đêm 18-12-1972 khi chiến dịch tập kích đường không của Mỹ vào Hà Nội bắt đầu, chúng ta đã hoàn toàn chủ động đối phó, không bị bất ngờ. Ngay đêm hôm đó, Hà Nội đã trả lời bằng chiến công đầu xuất sắc bắn rơi 3 “pháo đài bay”, có 2 chiếc rơi tại chỗ. Chúng ta đã giáng cho không quân chiến lược, chiến thuật Mỹ một đòn choáng váng. Để rồi sau 12 ngày đêm chiến đấu cực kỳ anh dũng và vô cùng tài giỏi quân và dân Hà Nội đã cùng quân và dân miền Bắc bắn rơi 81 máy bay, trong đó có 34 chiếc B.52 (16 chiếc rơi tại chỗ), giành chiến thắng hết sức oanh liệt, làm nên trận “Điện Biên Phủ trên không” lẫy lừng. Sau ngày chiến thắng, chúng ta càng thấy rõ tầm vóc vĩ đại của tư duy thiên tài Hồ Chí Minh và mối quan tâm của Bác luôn luôn xuất phát từ những tư duy sáng tạo, khoa học ấy.

Tiếp tục “làm theo” tốt hơn trong thời kỳ mới

Thiếu tướng Nguyễn Kim Cách, cho biết: Từ tình cảm đặc biệt của Bác Hồ đối với bộ đội Phòng không – Không quân nên Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” của Quân chủng cũng được tiến hành với tình cảm trân trọng đặc biệt. Cấp ủy, ban chỉ đạo các cấp trong Quân chủng đã quán triệt tốt tư tưởng chỉ đạo gắn chặt giữa học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác, trong đó đã xác định “làm theo” là nhiệm vụ chính.

Kết quả “làm theo” tấm gương đạo đức của Bác Hồ được biểu hiện rõ rệt nhất là thực hiện có hiệu quả phong trào thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Trong hơn hai năm qua, toàn Quân chủng đã tiết kiệm được hơn 9 triệu KW điện, hơn 90 nghìn mét khối nước, hàng chục nghìn lít xăng, dầu các loại; gần hai triệu trang tài liệu. Thông qua những việc làm theo đó, tạo được sự chuyển biến quan trọng về nhận thức, về đạo đức, lối sống của đại đa số cán bộ, đảng viên và quần chúng.

Trong thực hiện Cuộc vận động ở Quân chủng hiện nay, đã có nhiều đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ, xây dựng đơn vị VMTD, an toàn tuyệt đối; xuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiên tiến. Nhiều đảng viên là phi công đã dũng cảm xử lý tốt các tình huống bất trắc trên không, nhiều chiến sĩ hoàn thành tốt nhiệm vụ canh trực, tích cực tham gia đấu tranh trấn áp tội phạm, nhặt được của rơi trả lại người mất; nhiều cán bộ, chiến sĩ đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, dầm mình trong mưa lũ cứu người, cứu tài sản, cùng đồng bào khắc phục hậu quả thiên tai; thể hiện đậm nét phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, người chiến sĩ phòng không – không quân trong thời kỳ mới...

Trung tướng Trần Hanh, Chủ tịch Hội CCB Việt Nam, người đã có vinh dự được gặp Bác Hồ và được Bác dặn dò từ cuộc gặp năm 1965 cho biết: “Lực lượng không quân Việt Nam đã nghiêm túc vâng lời Bác dạy. Lớp lớp phi công, cán bộ, đảng viên, chiến sĩ không quân đã nêu cao bản lĩnh chính trị, vươn lên làm chủ khoa học kỹ thuật, từng bước hiện đại, từng bước cùng lực lượng phòng không ba thứ quân góp phần làm chủ bầu trời, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia và chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Bản thân tôi may mắn là một trong những người con của Bác, được Bác nhiều lần trực tiếp dạy bảo, suốt đời tôi mang ơn Bác, nguyện trau dồi đạo đức cách mạng để xứng đáng với lòng tin của Bác, của Đảng và của nhân dân”.

Bài và ảnh: Hồng Hải