Bảo vệ dữ liệu trong trạng thái khẩn cấp về quốc phòng và tình trạng chiến tranh

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Góp ý nội dung cụ thể, đại biểu Nguyễn Ngọc Hà (đoàn Quảng Trị) đề cập tới thẩm quyền quản lý dữ liệu quốc phòng và bảo vệ dữ liệu trong tình huống đặc biệt. Đại biểu đánh giá cao việc cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, làm rõ nguyên tắc dữ liệu phát sinh tại doanh nghiệp hoặc trong hệ thống lưỡng dụng nếu được xác định, phân loại là dữ liệu quân sự thì thuộc thẩm quyền quản lý, thẩm định của Bộ Quốc phòng.

Đây là nội dung quan trọng, phù hợp với đặc thù quản lý nhà nước về quốc phòng bởi trong điều kiện hiện nay nhiều hệ thống công nghệ, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa có khả năng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng. Nếu chỉ xác định theo thẩm quyền, chủ thể sở hữu hoặc nơi phát sinh dữ liệu mà không căn cứ vào tính chất, mức độ sử dụng thì có thể dẫn đến khoảng trống hoặc chồng chéo trong quản lý.

Do đó, đại biểu đề nghị thể hiện đầy đủ, thống nhất nội dung đã được tiếp thu, giải trình tại điểm c khoản 2 Điều 12 và khoản 10 Điều 26, bảo đảm thẩm quyền của Bộ Quốc phòng đối với dữ liệu quân sự, kể cả dữ liệu phát sinh trong doanh nghiệp và hệ thống lưỡng dụng quốc phòng.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Hà (đoàn Quảng Trị) phát biểu thảo luận. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đại biểu cũng đặc biệt quan tâm tới việc bảo vệ dữ liệu trong trạng thái khẩn cấp về quốc phòng và tình trạng chiến tranh. Đây chính là tình huống mà hệ thống dữ liệu quốc gia có nguy cơ bị tấn công, phá hoại, chiếm đoạt hoặc làm tê liệt ở mức độ cao nhất. Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định thật rõ các yêu cầu bảo vệ dữ liệu trong tình huống đặc biệt này.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung tại Điều 23 trách nhiệm của chủ quản dữ liệu cấp độ 4, cấp độ 5 trong việc xây dựng phương án phân tán, khôi phục, di chuyển hoặc tiêu hủy an toàn khi có tình huống khẩn cấp phù hợp với tính chất, mức độ của từng loại dữ liệu, thẩm quyền quyết định theo pháp luật. Quy định này nhằm bảo đảm trong mọi tình huống, nhất là khi xảy ra chiến tranh chúng ta không chỉ bảo vệ được hệ thống dữ liệu mà còn phải giữ được khả năng chỉ huy, điều hành, duy trì hoạt động của các cơ quan, tổ chức trọng yếu.

Về hoàn thiện quy định đối với an ninh dữ liệu trong không gian đặc thù, đại biểu cho rằng, tại khoản 15 Điều 2 dự thảo xác định khái niệm "không gian đặc thù bao gồm không gian vũ trụ tầm thấp, ngầm, biển và đại dương". Tên của Chương III cũng đề cập đến không gian đặc thù nhưng chưa có điều khoản cụ thể quy định cơ chế đảm bảo an ninh dữ liệu trong không gian này. Do vậy, đây là điểm luật cần phải bảo đảm thống nhất cho luật khả thi. Thực tiễn cho thấy các hệ thống vệ tinh, phương tiện bay không người lái, cáp quang biển, thiết bị khảo sát và công trình ngầm đều có khả năng tạo lập, thu thập, truyền dẫn và xử lý dữ liệu có giá trị chiến lược liên quan trực tiếp đến chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển.

Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung một điều trong Chương III quy định nguyên tắc bảo vệ an ninh dữ liệu trong không gian đặc thù, xác định trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước có liên quan và yêu cầu bảo đảm an ninh đối với hoạt động thu thập, truyền dẫn, lưu trữ, xử lý dữ liệu tại không gian này. Việc bổ sung cần bảo đảm phù hợp với pháp luật chuyên ngành, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng thời tránh chồng chéo về thẩm quyền quản lý.