QĐND -  Đồng bằng sông Cửu Long đang trong mùa mưa lũ, nước trên sông Tiền, sông Hậu lên nhanh từng ngày. Hàng loạt các vụ sạt lở liên tiếp xảy ra gây nhiều thiệt hại về người và vật chất.

Hiểm nguy rình rập

 Đêm 16-8, tại tổ 19, ấp 1, xã Thường Phước 1, huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp đã xảy ra vụ sạt lở bờ sông nghiêm trọng, làm ba căn nhà đổ ập xuống sông Tiền, rất may không gây thiệt hại về người. Ngoài đoạn sạt lở có chiều dài 80m, ăn sâu vào đất liền 25m, còn xuất hiện nhiều vết nứt khá lớn chạy dài theo bờ sông đang gây nguy hiểm cho người và phương tiện qua lại. Khu vực này hiện có hơn 40 hộ dân đang sinh sống, trong đó có nhiều ngôi nhà chỉ cách bờ sông vài mét.

Sạt lở đất trên tuyến kênh Chợ Gạo, Tiền Giang.

 

 Trước tình hình trên, chính quyền địa phương đã khẩn trương tổ chức lực lượng tại chỗ giúp bà con di dời đến nơi an toàn, đồng thời vận động các hộ dân ở khu vực có nguy cơ sạt lở phải di dời ngay để bảo đảm tính mạng và tài sản. Tình trạng sạt lở đất ở huyện đầu nguồn vùng lũ Hồng Ngự rất đáng báo động. Chỉ riêng ba xã: Long Thuận, Phú Thuận B, Long Khánh A có 7km bờ sông đang bị sạt lở nặng, nhiều đoạn lở sâu vào đất liền từ 20 đến 35m. Anh Nguyễn Đức Thọ ở xã Long Thuận lo lắng nói:

 - Nhiều đêm trời mưa to, gió lớn, tôi chẳng thể nào chợp mắt nổi vì sợ nhà sập xuống sông bất ngờ, chạy không kịp. Chính quyền địa phương cũng vận động chuyển đi nơi khác nhưng lại lo ra chỗ mới không biết làm gì để sinh sống.

 Đồng Tháp là địa phương có cả sông Tiền và sông Hậu chảy qua, hằng năm chịu ảnh hưởng nặng của lũ, thường xuyên bị sạt lở. Kết quả khảo sát của Sở Tài nguyên và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 53 điểm với 104 đoạn bờ sông (tổng chiều dài hơn 70km) bị sạt lở, ảnh hưởng đến 6000 hộ dân. Các điểm nóng về sạt lở ở Đồng Tháp như: Cù lao Long Phú Thuận (huyện Hồng Ngự); Tân Quới, Tân Bình (huyện Thanh Bình); Mỹ Xương, Bình Hàng Trung, Bình Thạnh (huyện Cao Lãnh) và xã An Hiệp (huyện Châu Thành). Những năm gần đây đã xảy ra nhiều vụ sạt lở đất nghiêm trọng, không chỉ làm mất đất, thiệt hại tài sản mà còn gây chết người. Đầu mùa lũ năm nay, tình trạng sạt lở lại diễn ra ở nhiều nơi.

Tỉnh An Giang hiện có 56 đoạn sông nguy cơ sạt lở đất như: Sông Tiền có 16 đoạn thuộc địa bàn thị xã Tân Châu, huyện Phú Tân, huyện Chợ Mới; sông Hậu có 29 đoạn thuộc địa bàn các huyện An Phú, Phú Tân, Châu Phú, Châu Thành, Chợ Mới và TP Long Xuyên. Tất cả các điểm có nguy cơ bị sạt lở đều trong tình trạng báo động.

Tại Cần Thơ, từ đầu năm đến nay đã xảy ra 11 vụ sạt lở với các điểm nóng: Quận Bình Thủy, Ninh Kiều (trên sông Cần Thơ đoạn từ cầu Cái Răng đến thị trấn Phong Điền (huyện Phong Điền), cồn Khương, cù lao Tân Lộc… Đặc biệt, gần đây 2 vụ sạt lở nghiêm trọng liên tiếp xảy ra tại quận Bình Thủy, gây thiệt hại vật chất lên đến hàng tỷ đồng và làm chết, bị thương 7 người. Đáng lo hơn là phần lớn các vụ sạt lở thời gian gần đây đều diễn ra vào đêm khuya. Thành phố Cần Thơ hiện có 26 điểm sạt lở.

Sạt lở trên sông Hậu tại khu vực TP Long Xuyên, An Giang.

 

Sạt lở ngày càng phức tạp

TS Bùi Đạt Trâm chuyên gia về dự báo khí tượng-thủy văn cho biết, cấu tạo địa tầng nông của Đồng bằng sông Cửu Long rất yếu. Trong khi đó, chế độ khí hậu nơi đây có sự tương phản sâu sắc giữa hai mùa mưa - nắng làm cho quá trình phong hóa đất bờ sông diễn ra mạnh mẽ. Đó là hai yếu tố chính khiến thế đất bờ sông vốn đã yếu lại càng thêm yếu, dễ bị sạt lở khi lượng nước từ thượng nguồn đổ về dồn dập. Vài năm gần đây, tình hình sạt lở càng phức tạp, nó không chỉ xảy ra trong mùa mưa lũ mà xảy ra quanh năm. Ngoài ra, một số yếu tố như: Khai thác cát ồ ạt với khối lượng lớn, tàu thuyền gắn máy công suất lớn chạy với tốc độ cao trên sông, thói quen xây dựng nhà của người dân và các công trình xây dựng dọc theo bờ sông cũng gây ra tình trạng sạt lở nghiêm trọng.

Nhằm đối phó với tình trạng sạt lở, các tỉnh đang huy động mọi nguồn lực như: Vận động người dân tránh xa khu vực sạt lở, làm bờ kè, đặc biệt là trồng cỏ, các loại cây có lợi nhằm hạn chế tình trạng sạt lở. Ngoài ra, các địa phương cần có các biện pháp chỉnh trị dòng chảy làm cho địa hình đáy sông cân bằng hơn, tính toán sức chịu tải của bờ sông để bố trí các công trình phù hợp và có các biện pháp gia cố hợp lý tại các nơi có nền đất yếu. Đồng thời, cần nâng cao cảnh giác, thường xuyên theo dõi diễn biến các khu vực có nguy cơ sạt lở để các biện pháp ứng phó kịp thời khi thiên tai ập đến./.

    Bài và ảnh: NGUYỄN KIỂM