Nhân kỷ niệm 45 năm phong trào “Ba sẵn sàng” và 10 năm phong trào “Thanh niên tình nguyện”, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trò chuyện với đồng chí Ngọ Duy Hiểu, Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội sinh viên thành phố Hà Nội để giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn về sự ra đời và ý nghĩa của phong trào đối với công cuộc chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng, kiến thiết đất nước...

- Thưa đồng chí, sự ra đời của phong trào“Ba sẵn sàng” đã có tác động thế nào đối với thanh niên cả nước trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước?

- Tháng 8 năm 1964, trước tình hình đế quốc Mỹ điên cuồng leo thang đánh phá miền Bắc. Nhận thấy cần phải có một phong trào mới để thổi bùng lên ngọn lửa yêu nước trong thanh niên, đêm 7-8-1964, Ban Thường vụ Thành đoàn Hà Nội đã họp khẩn và thống nhất phát động phong trào "Ba sẵn sàng" với nội dung: Sẵn sàng chiến đấu; sẵn sàng gia nhập các lực lượng vũ trang; sẵn sàng đi bất cứ nơi nào, làm bất cứ việc gì mà Tổ quốc cần. Chỉ sau một tuần phát động đã có 20 vạn thanh niên ghi tên tình nguyện, trong đó có 8 vạn thanh niên xung phong ra trận.

Thanh niên tình nguyện Hà Nội đổ bê tông tại sân Trường tiểu học xã Kim Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. Ảnh: PHONG VÂN

Phong trào luyện tập đi đánh giặc, khí thế thi đua lao động sản xuất luôn rầm rập từ mỗi nhà ra đến ngoài đường phố, trên công trường hay nhà máy. Phong trào đã thắp sáng ngọn lửa cách mạng hào hùng, khơi dậy và cổ vũ lớp lớp thanh niên miền Bắc náo nức “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, gợi mở các phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc và “Năm xung phong” của tuổi trẻ miền Nam. Từ đất thiêng Thăng Long - Hà Nội, phong trào lan nhanh ra cả nước và trở thành cao trào cách mạng của tuổi trẻ. “Ba sẵn sàng” ở miền Bắc cùng với “Năm xung phong” ở miền Nam hoà thành bản anh hùng ca của tuổi trẻ Việt Nam đánh Mỹ, cổ vũ mọi tầng lớp thanh niên đoàn kết và chiến đấu dưới khẩu hiệu “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Có thể nói, “Ba sẵn sàng” là một trong những phong trào hành động cách mạng lớn nhất của tuổi trẻ Thủ đô trong thế kỷ 20, góp phần quan trọng vào thành công của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, giải phóng dân tộc.

- Năm 1999, đất nước bước vào giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Thành đoàn Hà Nội khởi xướng và phát động phong trào “Thanh niên tình nguyện”. Đây là sự tiếp nối phong trào “Ba sẵn sàng”?

- Có thể nói “Ba sẵn sàng” là nền tảng của phong trào “Thanh niên tình nguyện” và “Thanh niên tình nguyện” đã tiếp nối vẻ vang phong trào “Ba sẵn sàng”, thực hiện sứ mệnh lịch sử của thanh niên trong thời đại mới.

Ngay sau khi phát động, phong trào “Thanh niên tình nguyện” đã lan toả mạnh mẽ đến tuổi trẻ cả nước, trở thành phong trào hành động cách mạng có quy mô và ý nghĩa to lớn trong thời kỳ đổi mới, đánh dấu một mốc son trong công tác Đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi Thủ đô, xác định hướng đi mới có hiệu quả trong việc thu hút tập hợp thanh niên, học sinh, sinh viên. Phong trào là cơ hội để tuổi trẻ Thủ đô khẳng định sức mình ở những nơi, lĩnh vực đòi hỏi sự hy sinh, gian khổ, sự nỗ lực sáng tạo không ngừng như: Phát triển kinh tế - làm giàu chính đáng; tiếp thu, truyền bá và tiến quân vào khoa học công nghệ; xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh; tham gia cải cách hành chính, bảo vệ môi trường; các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng; hoạt động đền ơn đáp nghĩa; xung kích bảo vệ Tổ quốc và các chương trình vì chiến sĩ nơi biên giới, hải đảo; hội nhập quốc tế và quảng bá thương hiệu Việt Nam…

- Nhìn lại 10 năm phong trào “Thanh niên tình nguyện” của tuổi trẻ Thủ đô, đồng chí đánh giá như thế nào?

- Mỗi người dân Thủ đô đều có quyền tự hào khi nhìn thấy màu áo xanh tình nguyện với những gương mặt ngời sáng của thanh niên Thủ đô ở khắp nơi trên đất nước. Bước chân của họ đã in dấu ở những tỉnh biên giới xa xôi, còn nhiều khó khăn nơi địa đầu Tổ quốc, trên con đường Hồ Chí Minh huyền thoại, giữa những tuyến đường của Thủ đô Hà Nội để tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông, trên các cánh đồng bạt ngàn màu xanh hay tại trại thương binh ở đất nước bạn Lào…

Chúng ta vui mừng trước hàng vạn công trình, phần việc thanh niên đã được thực hiện; hàng nghìn đội thanh niên tình nguyện, thanh niên xung kích có mặt ở khắp mọi nơi; hàng nghìn tỉ đồng được làm ra hoặc làm lợi từ phong trào. Đặc biệt hơn, phong trào đã thực sự là trường học thực tiễn, là kỳ học thứ 3 của hàng triệu đoàn viên thanh niên, trong đó hàng vạn người đã trưởng thành; là cầu nối giữa thanh niên Hà Nội với nhân dân mọi miền Tổ quốc, đặc biệt là các vùng sâu, vùng xa. Trong những thành tựu phát triển của Thủ đô sau hơn 20 năm đổi mới, có một phần đóng góp không nhỏ của tuổi trẻ, mà cụ thể nhất là những đóng góp từ phong trào "Thanh niên tình nguyện".

- Thưa đồng chí, trước yêu cầu đổi mới công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Thủ đô, hướng tới Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, làm thế nào để truyền thống "Ba sẵn sàng” như một sợi chỉ hồng xuyên suốt đến mọi hoạt động của đoàn viên hôm nay và mai sau?

- Thành đoàn sẽ tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Thanh niên tình nguyện” cùng với “5 xung kích”, “4 đồng hành” để thực sự tạo ra một bầu không khí mới mẻ, một tinh thần tự nguyện cống hiến vô tư, một niềm tin lớn lao trong đoàn viên, thanh niên. Thành Đoàn kêu gọi, tạo động lực để đoàn viên, thanh niên xung kích đi đầu trong học tập và lao động, không ngừng trau dồi kiến thức, đón đầu khoa học công nghệ của thời đại, sáng tạo trong hoạt động kinh tế, văn hóa… Phong trào “Thanh niên tình nguyện” sẽ được phát triển cả bề rộng và chiều sâu, tạo nên những giá trị cốt lõi của tuổi trẻ Thủ đô thời đại mới: Trung thành, sáng tạo, khát vọng, dấn thân, tôn trọng và trách nhiệm; mỗi người làm một hoặc nhiều việc có ý nghĩa, lập thành tích chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

- Xin cảm ơn đồng chí!

NGUYỄN ĐỨC TIẾN (thực hiện)