Quân y Đoàn KT-QP B79 khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho đồng bào. Ảnh: TUYÊN HUẤN

Vậy là đã 10 năm Đoàn kinh tế-quốc phòng (KT-QP) B79 (Quân khu 2) gắn bó với 3 huyện (Mường Chà, Mường Nhé, Mường Tè) thuộc tỉnh Điện Biên và Lai Châu. Chứng kiến cơ ngơi của Đoàn B79 hôm nay và sự khởi sắc ở địa bàn vùng cao biên giới này, ít ai nghĩ rằng họ đã đi lên từ hai bàn tay trắng.

Khởi đầu trong gian khó

Tuy bây giờ giao thông đã tốt hơn nhưng những ai đã từng một lần lên với Mường Tè, Mường Nhé, Mường Chà nay trở lại hẳn sẽ “ớn đến tận sống lưng” khi hình dung ra những khúc cua tay áo, những vực sâu thăm thẳm nhìn mãi không thấy đáy... Khắc nghiệt của thời tiết, khó khăn về giao thông là quá rõ, nhưng có nhiều cái khó khác mà chỉ những người trong cuộc mới thấu hiểu. Ngày đầu đặt chân lên vùng đất “khỉ ho, cò gáy” này, cán bộ, chiến sĩ Đoàn KT-QP B79 gặp muôn vàn khó khăn cả về vật chất lẫn tinh thần. Điện, đường, trường, trạm… hầu như chưa có gì. Đấy là lý do chính khiến trình độ dân trí thấp, phong tục tập quán lạc hậu; số hộ gia đình thuộc diện đói, nghèo chiếm đến gần 70%. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội cơ bản ổn định nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Vấn đề di dịch cư tự do vẫn chưa có lời giải hữu hiệu. Kẻ xấu luôn rình rập lợi dụng truyền đạo trái pháp luật, lôi kéo kích động, chia rẽ mối đoàn kết giữa các dân tộc, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Trên địa bàn hầu như không thiếu loại tệ nạn xã hội nào, nhưng rõ nhất là buôn bán, sử dụng trái phép ma túy…

Những ngày đầu, biên chế của đoàn chưa đồng bộ, trình độ năng lực của cán bộ có mặt còn bất cập. Cơ sở vật chất của đơn vị thiếu thốn rất nhiều, hầu hết cán bộ, chiến sĩ đều phải ăn ở, sinh hoạt trong những căn nhà tranh tre, nứa lá, thậm chí là các nhà bạt dã chiến, thắp sáng chủ yếu bằng đèn dầu… Tính chất nhiệm vụ phức tạp đòi hỏi lực lượng phải rải ra trên địa bàn rừng núi, phạm vi rộng, phân tán… Đó là các yếu tố gây ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đoàn KT-QP B79.

Khi lòng dân đã tỏ

Để vượt qua những khó khăn đó, thực hiện có hiệu quả các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết số 71/ĐUQSTƯ ngày 25-4-2002 của Đảng ủy Quân sự Trung ương về nhiệm vụ sản xuất kinh tế của quân đội, theo Đại tá Trần Duy Quyền, Đoàn trưởng Đoàn kinh tế - quốc phòng B79 cần phải làm đồng bộ nhiều nội dung biện pháp, trong đó quan trọng là phải phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền các địa phương và làm tốt công tác dân vận. Đây cũng có thể xem là xuất phát điểm của phương châm chỉ đạo “bám dân-bám địa bàn”. Do trình độ dân trí thấp, khả năng nhận thức chậm nên hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cho đồng bào không thể là quán triệt chung chung mà phải thông qua những công việc cụ thể theo kiểu “cầm tay chỉ việc”.

 Nhưng muốn nắm được dân trước hết phải lo củng cố lãnh đạo, chính quyền cơ sở. Từ xác định như vậy, lãnh đạo, chỉ huy Đoàn B79 đã cử các tổ, đội công tác xuống 18 xã trên địa bàn. Bắt đầu là việc xóa thôn, bản trắng về đảng viên, riêng năm 2008 và 6 tháng đầu năm 2009, Đoàn KT-QP B79 đã trực tiếp phát hiện nguồn, tham mưu cho cấp ủy đảng địa phương bồi dưỡng, phát triển 15 đảng viên trẻ. Không chỉ sắp xếp đủ trưởng, phó các thôn bản, Đoàn KT-QP B79 tham mưu cho chính quyền củng cố đủ công an bản, tổ dân quân, tổ hòa giải và các đoàn thể ở 100% xã thuộc khu KT-QP Mường Chà. Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Cao Văn Hùng, Chính ủy cho biết thêm: Cán bộ, chiến sĩ của Đoàn B79 tham gia rất tích cực vào việc phổ cập giáo dục, xóa mù chữ cho nhân dân các dân tộc trong khu vực. Dân trí được nâng lên nên việc tuyên truyền, hướng dẫn bà con làm ăn, chấp hành luật pháp cũng được chuyển dần từ “cầm tay chỉ việc” sang kết hợp phổ biến tài liệu, kiến thức mới, áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật... Thấy bộ đội nói cái hay, làm cái tốt, hợp cái bụng nên đồng bào đã sát cánh cùng bộ đội thực hiện tốt các dự án KT-QP không nghe lời kẻ xấu xúi giục, không di dịch cư tự do, không học đạo trái phép… yên tâm định canh, định cư.

Khởi sắc một vùng biên

Lòng dân đã tỏ - đó là thuận lợi rất căn bản để Đoàn KT-QP B79 triển khai các dự án KT-QP. Chỉ trong năm 2008 và 6 tháng đầu năm 2009, Đoàn KT-QP B79 đã cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương lồng ghép các dự án, tập trung nguồn vốn đầu tư vào các công trình phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói, giảm nghèo được gần 8 tỉ đồng; hỗ trợ quy hoạch ổn định dân cư cho 90 hộ dân trị giá gần 1,9 tỉ đồng; xây dựng được hai cụm dân cư mới với 62 hộ, gần 400 nhân khẩu từ vùng cao xuống vùng thấp có điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế-xã hội; giúp 24 hộ đặc biệt khó khăn phát triển kinh tế thoát nghèo, có nhà ở, ruộng cấy, trâu cày... Nhờ vậy, tỷ lệ đói nghèo trên địa bàn đã giảm từ gần 70% xuống còn 53% (theo tiêu chí mới), góp phần quan trọng trong thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân, góp phần xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, xây dựng nếp sống văn hóa mới và đấu tranh phòng, chống các tệ nạn xã hội trên địa bàn.

Nhìn những thành quả hôm nay, Đại tá Trần Duy Quyền, Đoàn trưởng rất phấn khởi. Nhưng nghĩ về nhiệm vụ sắp tới anh vẫn canh cánh những lo toan. Hiện nay, Đoàn KT-QP B79 đang trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 30a của Chính phủ, huyện Mường Nhé là một trong 61 huyện nghèo đặc biệt khó khăn nhất của cả nước, Đảng ủy, chỉ huy đoàn sẽ tiếp tục phát huy những thành tích đã đạt được, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương nghiên cứu, khảo sát, lồng ghép các dự án KT-QP cùng với nguồn vốn hỗ trợ theo Nghị quyết 30a của Chính phủ trên địa bàn huyện Mường Nhé một cách tốt nhất, có hiệu quả nhất với mục tiêu xây dựng khu KT-QP Mường Chà thực sự trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh phía tây bắc của Tổ quốc”.

MINH AN và THÀNH HƯNG