Có thể nói, từ trước, trong và sau khi bão số 6 đổ bộ vào miền Trung, tâm điểm là thành phố Đà Nẵng, trong hoạn nạn, thiên tai mới thấy sự "vận hành cơ chế" của công tác dân vận, hiệu quả biết nhường nào. Mới thấy lòng dân thành phố, người dân thành phố kiên cường biết nhường nào!

Ba nhất trong cuộc sơ tán quy mô lớn

Trong một thời gian rất ngắn trước bão, thành phố Đà Nẵng đã di dời được hơn 15 nghìn dân, ở hơn 100 khu vực nguy hiểm về nơi an toàn. Việc này có thể tổng kết thành bài học kinh nghiệm về công tác tổ chức di dời nhân dân khi có tình huống khẩn cấp của chính quyền, đoàn thể và các đơn vị quân đội, công an.
Lợp lại mái trường học sau bão (ảnh:Đình Hùng).
 Điều đáng nói trong quá trình tổ chức sơ tán nhân dân, các cấp chính quyền ít phải dùng tới biện pháp cưỡng chế. Việc đại đa số nhân dân trong diện sơ tán, đều nhận thức đúng thông qua công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục của cán bộ địa phương, các đội công tác thuộc các đồn biên phòng và công an khu vực. Các làng Kim Liên 2, 5, 6 thuộc phường Hoà Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng, là những vùng ven sông, ven biển, bà con đều tự giác tổ chức tự sơ tán về các trường học cao tầng trong khu vực. Cán bộ, chiến sĩ đồn Biên phòng 244 có mặt, chủ yếu để giúp đỡ các gia đình neo đơn và hướng dẫn sắp xếp nơi ăn nghỉ cho nhân dân ở nơi sơ tán. Ông Phạm Doanh, cán bộ Hội CCB trong phường cho biết: "Chúng tôi chưa kịp hiệp đồng, thế mà xe của các đơn vị quân đội, công an đều đến đúng địa chỉ cần di dời dân. Sau này hỏi ra mới biết, đây là phương án đã được xác định và hợp đồng từ trước giữa nhân dân với các đơn vị". Cụ Bảy Tam, ở thôn Nam Ô 2, phường Hoà Hiệp Bắc, cảm động nói: "Tôi hơn 80 tuổi rồi, chưa thấy trận bão nào to như trận bão này, có nguy nan mới thấy hết sự lo lắng của chính quyền, quân đội đối với nhân dân. Thôn tôi chỉ có vài gia đình không chịu sơ tán, phải cưỡng chế. Bão tan, chính những gia đình ấy mang ơn chính quyền, nếu không cưỡng chế, chắc là hậu quả sẽ vô cùng lớn, nhất là tính mạng của nhân dân. Đến hôm nay, nhiều người vẫn còn phải ở lại trong đồn biên phòng vì nhà đã sập hết. Có một điều mà dân chúng tôi nhớ mãi, chạy bão, mang được thân đi là quý rồi, tài sản có gì để lại hết, vậy mà sau bão trở về vẫn còn y nguyên”.

Lời cụ Bảy Tam cũng là điều chúng tôi muốn nói đến cái “nhất” thứ hai trong cuộc sơ tán này. Đấy là công tác bảo vệ tài sản cho nhân dân một cách tốt nhất. Trước bão, thành phố phải sơ tán đến 3.732 hộ dân, cuộc sơ tán này chủ yếu là đưa người đi tránh bão. Tài sản của nhân dân hầu hết để nguyên tại chỗ, nhưng không hề suy suyển, mất mát. Điều này lý giải tại sao, khi dân sơ tán lại có những lực lượng "hỗn hợp" gồm quân đội, công an, dân quân cơ động hành quân ngược dòng người chạy bão. Và trong thực tế, khi bão vào, trong đội ngũ những người bảo vệ ấy, có người bị thương khi tuần tra canh gác, có người bị thương khi chằng chống nhà giúp nhân dân. Và cũng chính sự hi sinh "không lời" của các lực lượng là mệnh lệnh thôi thúc nhân dân chung tay, chung sức chống chọi với thiên tai nghiệt ngã.

Điều thứ ba chúng tôi muốn đề cập, đó là sự hợp đồng giữa các đơn vị quân đội, với nhân dân và các cấp chính quyền địa phương. Nhờ có phương án cụ thể, lại được nhân dân đồng tình ủng hộ, nên các đơn vị quân đội, công an, đứng chân trên địa bàn đã chủ động chuẩn bị lực lượng và phương tiện, khi có tình huống xảy ra là tổ chức giúp dân được ngay. Theo chúng tôi, bài học về công tác dân vận không chỉ là công việc cụ thể, mà quan trọng hơn, hiệu quả và thiết thực hơn, chính là sự sâu sát địa phương, nắm chắc tình hình địa phương, thông qua việc thường xuyên giao ban, trao đổi với địa phương của các đơn vị quân đội.

Lúc nguy nan có bộ đội

Đấy là những lời nói của nhân dân, đặc biệt là những người gặp nạn trong bão số 6. Những chuyện chúng tôi phản ánh trong bài viết này, chỉ là một phần rất nhỏ trong hàng nghìn những việc làm tình nghĩa của bộ đội với nhân dân.

Trong lúc bão đổ vào Đà Nẵng, cán bộ, chiến sĩ Vùng C Hải quân đã cứu được hơn 50 tàu đánh cá của ngư dân đứt neo, trôi ra vịnh Đà Nẵng, đội cứu hộ của đơn vị đã cứu được hơn 30 người bị bão làm chìm tàu trong khu vực neo đậu. Nếu không có phương án cụ thể, không có nghiệp vụ tinh thông, không có tinh thần trách nhiệm cao, đặc biệt là không vì mạng sống của nhân dân, trong lúc bão to, gió lớn, nguy hiểm tới tính mạng, thì bộ đội Hải quân đã không làm được những việc vượt quá sức mình như thế.

Trong lúc bão đổ bộ vào, đồng chí Tư lệnh Quân khu 5, đến với dân những nơi khó khăn nhất. Sự có mặt của vị tướng nơi tâm bão, không chỉ để kiểm tra, thị sát tình hình, mà chính là về với dân, chia sẻ với nhân dân. Sự có mặt của người chỉ huy cao nhất của Quân khu trong lúc gian nan nhất, là chỗ dựa tinh thần cho bộ đội, nhân dân yên tâm đối phó với bão dữ.

Với tinh thần vì dân, ngay sau bão, mặc dù các LLVT Quân khu 5 bị thiệt hại khá nặng nề, nhiều đơn vị bị tốc mái đến 90% doanh trại, nhưng Quân khu vẫn chỉ đạo tập trung mọi lực lượng, phương tiện giúp dân, có lúc cao điểm Quân khu đã huy động hơn 10 nghìn quân, từ bộ đội chủ lực, đến bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và dự bị động viên giúp nhân dân khắc phục hậu quả. Với tinh thần vì dân, đã có hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ các đơn vị đóng quân từ Quảng Ngãi, Bình Định hành quân cấp tốc ra Đà Nẵng giúp nhân dân...

Sức mạnh lòng dân

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết vào miền Trung kiểm tra tình hình thiệt hại do bão số 6 gây ra. Chủ tịch đã biểu dương tinh thần kiên cường của quân dân miền Trung đối với cơn bão này. Chủ tịch đặc biệt biểu dương Đà Nẵng và Quảng Nam đã khẩn trương khắc phục hậu quả cơn bão, sớm ổn định đời sống nhân dân và chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng Du lịch các nền kinh tế thành viên APEC diễn ra ở Hội An, là một nỗ lực vượt bậc.

Việc chỉ sau chưa đầy một tuần, quân, dân hai địa phương Đà Nẵng và Quảng Nam, đã huy động nội lực từ đống đổ nát đứng lên khôi phục cơ sở hạ tầng, từng bước khắc phục hậu quả, không để nhân dân đói rét, không để nhân dân nằm ngoài trời, làm cho bộ mặt phố phường phong quang trở lại, khống chế dịch bệnh, bình ổn thị trường, chống đầu cơ... đúng là sức mạnh phi thường, sức mạnh đó ở chính nơi dân. Ở Đà Nẵng, có thể nói chưa lúc nào lòng dân đồng thuận cao như những ngày này. Trên đường phố, không chỉ có công nhân vệ sinh môi trường dọn dẹp vệ sinh, mà còn có màu áo bộ đội các quân, binh chủng, hàng trăm đầu xe hối hả chở rác về nơi tập kết là của các doanh nghiệp. Trên các trạm điện, các tuyến đường dây cao thế, không chỉ có công nhân ngành điện, mà còn có sự tham gia của các đơn vị xây lắp đứng chân trên thành phố. Nếu không có sự đồng thuận và sức mạnh lòng dân, thì thời gian ngắn như thế không thể làm cho gần 26 nghìn ngôi nhà bị hư hỏng được sửa chữa, gần 21 nghìn cây xanh bị đổ được giải phóng, hơn 1.800 phòng học, bệnh xá được sửa chữa, hơn 230km đường giao thông và kênh mương thủy lợi được khắc phục...

Lòng dân đồng thuận còn biểu hiện ở sự đùm bọc, sẻ chia. Chúng tôi đã được chứng kiến nhiều gia đình bị thiệt hại, nhưng đã nhường phần cứu trợ cho những gia đình khó khăn hơn, nghĩa cử ấy không là cá biệt mà là phổ biến trong các khu phố. Sự nhường cơm sẻ áo ấy, làm cho biết bao gia đình vượt qua những khó khăn trước mắt ổn định đời sống để vươn lên.

Chẳng ai muốn thiên tai, bão lũ xảy ra. Nhưng đúng là qua thiên tai, càng thấy sáng lên trách nhiệm của chính quyền đối với nhân dân, càng thấy tình người khăng khít, tình "quân, dân cá nước". Sức mạnh lòng dân là vô bờ và dân vận chính là khơi nguồn, tập hợp sức mạnh ấy. Điều đó không phải tự nhiên mà có, nó bắt nguồn từ truyền thống dân tộc, bắt nguồn từ các phong trào cách mạng của Đảng 76 năm qua. Đúng như lời dạy của Bác: “Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.

ĐẶNG TRUNG HỘI