Ngày 11-7-1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 121/SL về tổ chức biên chế Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Quốc gia và Dân quân Việt Nam. Theo Điều 3 của Sắc lệnh, Nhà xuất bản Vệ quốc quân-tiền thân của NXB Quân đội nhân dân, là một trong 5 cơ quan trực thuộc Tổng cục Chính trị.  

Là cơ quan xuất bản của Đảng ủy quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng, trung tâm xuất bản của toàn quân do Tổng cục Chính trị trực tiếp chỉ đạo, lịch sử NXB Quân đội nhân dân gắn liền với quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và chiến thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tròn 60 năm hoạt động, NXB Quân đội nhân dân luôn nắm vững chức năng, nhiệm vụ của mình, bám sát và phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ quân sự của toàn dân, toàn quân ta qua các thời kỳ cách mạng.

Đại diện NXB Quân đội nhân dân tặng sách cho Ban quản lý khu di tích TNXP Ngã ba Đồng Lộc. Ảnh: Phạm Văn Dũng.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, khắc phục mọi khó khăn, thiếu thốn nơi núi rừng chiến khu Việt Bắc, NXB Quân đội nhân dân đã xuất bản được gần 300 đầu sách, mà phần lớn trong số đó là những tác phẩm, những tài liệu quan trọng nhất của quân đội ta thời bấy giờ, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc.

Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, sách của NXB Quân đội nhân dân tăng nhanh về số lượng và chất lượng. Những cuốn sách-phổ biến nhất là "tủ sách ba lô" - sách khổ nhỏ với lô gô trang sách mở và ngôi sao treo đầu ngọn súng đã theo chân cán bộ, chiến sĩ ta tới mọi chiến trường, tiếp sức cho những người lính Cụ Hồ trong từng trận đánh. Đặc biệt, thực hiện lời căn dặn của Bác Hồ, NXB Quân đội nhân dân đã tổ chức thành công tủ sách người tốt việc tốt với tiêu đề "Vì nước vì dân", tôn vinh, quảng bá chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

Từ sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước độc lập, thống nhất, đặc biệt là trong những năm thực hiện công cuộc đổi mới, NXB Quân đội nhân dân đã có những bước phát triển mạnh mẽ, xuất bản được nhiều tác phẩm lý luận chính trị, quân sự, nhiều công trình nghiên cứu khoa học và tổng kết chiến tranh, lịch sử - hồi ký quân sự, tác phẩm văn học có giá trị. Mảng sách lịch sử- hồi ký quân sự và văn học viết về đề tài chiến tranh cách mạng, lực lượng vũ trang nhân dân luôn là thế mạnh và là "thương hiệu" của NXB Quân đội nhân dân. Trong hàng nghìn tác phẩm văn học của NXB Quân đội nhân dân đến với bạn đọc trong những năm qua, có trên 80 tác phẩm được nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam, giải thưởng của Bộ Quốc phòng. Nhiều cuốn sách được tặng giải thưởng sách hay, sách đẹp của Hội Xuất bản Việt Nam.

Cùng với nâng cao chất lượng sách, hơn 10 năm gần đây, NXB Quân đội nhân dân đã chú trọng áp dụng công nghệ thông tin, tạo sự đột phá trong hoạt động xuất bản, nâng cao số lượng, kỹ thuật, mỹ thuật sách. Cùng với sách in đã có thêm sách điện tử. Vừa đáp ứng yêu cầu xuất bản của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, sách của NXB Quân đội nhân dân ngày càng vươn ra chiếm lĩnh vị trí xứng đáng trên thị trường sách cả nước, góp phần xây dựng, phát triển nền xuất bản Việt Nam.

Hơn 60 năm hoạt động, NXB Quân đội nhân dân đã xuất bản trên 11.000 đầu sách với gần 5 triệu bản và gần 14 tỷ trang in; góp phần tích cực truyền bá học thuyết quân sự Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh; phổ biến và hướng dẫn toàn quân, toàn dân thực hiện thắng lợi đường lối, nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ quân sự của Đảng; giữ vững và phát huy bản chất cách mạng, truyền thống anh hùng của lực lượng vũ trang nhân dân; góp phần giáo dục tinh thần cảnh giác cách mạng, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi; xây dựng nền khoa học quân sự Việt Nam, nền văn học về đề tài lực lượng vũ trang nhân dân và chiến tranh cách mạng; góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của bộ đội và đáp ứng nhu cầu văn hóa đọc ngày càng cao của các tầng lớp nhân dân; từng bước mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng cục Chính trị, 5 năm gần đây, NXB Quân đội nhân dân đã tổ chức xuất bản Tạp chí Văn hóa quân sự, góp phần khẳng định có một nền văn hóa quân sự Việt Nam đặc sắc - một thành tố trong bề dày văn hóa dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Để đạt được những thành tích nêu trên, NXB Quân đội nhân dân thường xuyên chăm lo xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh, cơ quan vững mạnh toàn diện; chăm lo xây dựng đội ngũ cộng tác viên hùng hậu, có năng lực tốt; đặc biệt chú trọng bồi dưỡng đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác xuất bản có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhạy bén sắc sảo, tinh thông nghiệp vụ, giàu nhiệt huyết; thực sự là những chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa.

Với bề dày thành tích đạt được trong 60 năm qua, NXB Quân đội nhân dân đã được tặng thưởng nhiều huân-huy chương và nhiều phần thưởng cao quý khác. Đặc biệt với những thành tích xuất sắc đạt được trong thời kỳ đổi mới, ngày 2-3-2007, NXB Quân đội nhân dân đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba lần thứ hai.

Càng trân trọng, tự hào với thành tích và truyền thống tốt đẹp tạo dựng được trong 60 năm qua, cán bộ, nhân viên NXB Quân đội nhân dân càng vững tin vào hiện tại và tương lai, tiếp tục phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin yêu của quân và dân cả nước.

Đại tá Nguyễn Duy Tường - Phó giám đốc, Phó tổng biên tập Nxb Quân đội nhân dân