50 năm về trong một ngày!

QĐND - Tối 11-10, tại Nhà hát Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh và các địa danh lịch sử: Vàm Lũng (Cà Mau), Vũng Rô (Phú Yên); Báo Quân đội nhân dân, Báo Sài Gòn giải phóng và Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh (HTV) đã phối hợp tổ chức cầu truyền hình trực tiếp “50 năm huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9. 150 phút (từ 17 giờ 30 phút đến 20 giờ) diễn ra trong không khí trang trọng, thiêng liêng, ấm áp..., cầu truyền hình trực tiếp đã mang đến cho quân dân tại 3 điểm cầu và khán giả truyền hình cả nước những cảm xúc dạt dào, sâu lắng xen lẫn niềm tự hào...

Bản hùng ca trên biển

Tới dự chương trình có đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh; Thượng tướng Bùi Văn Huấn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; Thiếu tướng Trần Đơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó tư lệnh Quân khu 7; đồng chí Nguyễn Thế Kỷ, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương. Đông đảo các cán bộ, chiến sĩ Đoàn tàu không số và đại diện lãnh đạo tỉnh Cà Mau, tỉnh Phú Yên cùng hàng vạn quân, dân ở các điểm cầu truyền hình đã cùng vui chung ngày hội tôn vinh những con người làm nên huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Nhà báo Nguyễn Quý Hòa, Thành ủy viên, Tổng giám đốc HTV; Nhà báo Trần Thế Tuyển, Tổng biên tập Báo Sài Gòn giải phóng và Đại tá Phạm Văn Huấn, Bí thư Đảng ủy, Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân cùng tham gia chỉ đạo, tổ chức chương trình.

Biểu diễn nghệ thuật tại điểm cầu TP Hồ Chí Minh.

Sau những ngày mưa tầm tã, tiết trời trở nên quang đãng, mát mẻ. Ban tổ chức và ê-kíp thực hiện chương trình đã có mặt tại các điểm cầu từ 3 ngày trước để làm công tác chuẩn bị, không giấu được niềm vui sướng. Trước giờ cầu truyền hình diễn ra, từ Vàm Lũng, MC Phương Thảo phấn chấn điện thoại cho chúng tôi: “Đúng là thiên thời, địa lợi, nhân hòa”! Chiều 10-10, khi ê kíp chạy thử chương trình, bà con địa phương đã kéo đến đông nghịt, xuồng ghe neo kín vàm, chẳng khác gì không khí mừng chiến thắng năm xưa”.
17 giờ 30 phút, chương trình bắt đầu. Cả 3 điểm cầu rực rỡ ánh đèn. Vàm Lũng, Vũng Rô, nơi cách đây nửa thế kỷ, là những bến đón các con Tàu không số chở vũ khí chi viện cho chiến trường Miền Nam cập bến, hình ảnh cờ đỏ sao vàng tung bay phần phật trên sân khấu được thiết kế trang trọng. Đó là hình ảnh con tàu mang ngọn lửa truyền thống rẽ sóng ra khơi; là tượng đài trên bến nước giữa những cánh rừng xanh mướt...

Phát biểu khai mạc chương trình, tại điểm cầu TP Hồ Chí Minh, Đại tá Bùi Tiến Thành, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 125 Hải quân (tiền thân là đơn vị Đoàn tàu không số) đã nêu bật truyền thống anh hùng, công lao to lớn của các chiến sĩ Đoàn tàu không số. Đường Hồ Chí Minh trên biển mãi mãi là hành trang, điểm tựa và là nguồn động lực to lớn cho thế hệ trẻ, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 125 Hải quân hôm nay. 

Các chiến sĩ Tàu không số và khán giả truyền hình được sống lại những năm tháng hào hùng qua các phóng sự truyền hình, những ca khúc truyền thống về Đoàn tàu không số và Bộ đội Hải quân được thực hiện, dàn dựng công phu. Những thước phim, những bài ca đi cùng năm tháng, làm dậy lên niềm tự hào trong hàng triệu con tim đối với con đường huyền thoại.

Vàm Lũng, địa danh đã trở thành một phần máu thịt của ông Khưu Ngọc Bảy và ông Ngô Văn Tân, hai khách mời giao lưu tại điểm cầu Vàm Lũng. Ông Bảy là người làm công tác tham mưu, tổ chức tiếp nhận vũ khí tại bến Vàm Lũng. Còn ông Tân là cựu thủy thủ của Tàu Phương Đông I, con tàu đã trở thành huyền thoại. Những ký ức không thể nào quên đã gieo vào ông Bảy hồn thơ sâu lắng. Tập trường ca “Bến cảng giữa rừng” của ông như một bản nhật ký bằng thơ, với những câu chuyện, những ký ức rực máu lửa nhưng cũng rất đỗi lãng mạn. Một số bài thơ của ông đã được phổ nhạc, biểu diễn trong chương trình.

Những kỷ niệm về chị Ba Định (đồng chí Nguyễn Thị Định) được ông Đặng Bá Tiên, cán bộ miền Bắc, đã từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, sau đó tham gia vào Đoàn tàu không số, kể lại đầy tính nhân văn, khiến khán giả rất xúc động.

Ông Nguyễn Văn Đức, đồng đội của ông Tiên xúc động kể lại kỷ niệm sâu sắc nhất trong đời mình, đó là lần vinh dự được gặp Bác Hồ trong một chuyến công tác ra Bắc vào tháng 10-1961. “Mỹ sẽ còn đổ nhiều quân vào miền Nam, chúng ta sẽ chuẩn bị đánh lâu dài và nhất định sẽ đánh thắng. Lời dặn của Bác đã trở thành niềm tin tất thắng mà chúng tôi mang theo trong suốt 15 năm hành trình cùng những chuyến Tàu không số” - ông Đức tâm sự.
Ông Hồ Đắc Thạnh, người vừa được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, đã làm khán giả như nín thở khi nghe ông kể lại trận đấu trí căng thẳng trên biển Vũng Rô. Bằng bản lĩnh thép và trí thông minh tuyệt vời, những chiến sĩ Tàu không số đã đánh lừa địch một cách ngoạn mục khi ngụy trang khéo léo khiến đám tàu địch tin rằng, đó chỉ là con tàu đánh cá. 

Ông Văn Tiến, chiến sĩ trên con Tàu 143 bị lộ khi hành trình vào bến Vũng Rô tháng 2-1965 kể về cuộc chiến không cân sức giữa các chiến sĩ Tàu không số với máy bay, tàu chiến của địch. “Phải đánh chìm con tàu để xóa dấu vết là một quyết định hết sức khó khăn của chúng tôi, nhưng chúng tôi đã không còn sự lựa chọn nào khác” - ông Tiến kể lại trong tiếng nấc.

Lòng dân và tình mẹ

“Cho phép những anh em cán bộ, chiến sĩ Tàu không số chúng tôi ngàn lần tri ân tấm lòng của người dân trên các bến. Nếu không có sự cưu mang, đùm bọc, chở che của đồng bào, chúng tôi không thể hoàn thành được nhiệm vụ”- ông Nguyễn Văn Đức nghẹn ngào chia sẻ.

Các đồng chí lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và Ban tổ chức vui mừng đón má Mười Riều đến tham dự giao lưu.

Những người có mặt tại điểm cầu TP Hồ Chí Minh và khán giả truyền hình đã rưng rưng xúc động khi má Mười Riều cùng hai người con của má xuất hiện. Thuyền trưởng Nguyễn Sơn (con nuôi) và Chính trị viên Lê Hà (con ruột) là những người tham gia chuyến tàu gỗ vượt biển ra Bắc đầu năm 1961. Bạn đọc Báo Quân đội nhân dân đã biết đến má Mười Riều là người đã hiến cả gia tài của mình để mua tàu cho con trai và đồng đội vượt biển, nhưng khi tận mắt chứng kiến gương mặt phúc hậu ở tuổi 92 của má và nghe câu chuyện của chính con trai má kể, vẫn không thể kìm được nước mắt vì cảm phục và tôn kính.

Gần nửa thế kỷ đi qua, hôm nay ông Nguyễn Đắc Thắng mới được gặp lại bà Nguyễn Thị Hồng Phượng, người đã đi tìm và tham gia cứu chữa cho các chiến sĩ trên Tàu 43 do ông làm Thuyền trưởng năm xưa, sau khi con tàu buộc phải cho nổ tung để xóa dấu vết. Từ hai điểm cầu Vũng Rô, Vàm Lũng, những giọt nước mắt mừng mừng, tủi tủi lăn dài trên gò má của những người trong cuộc. Thời gian đã quá lâu nhưng sự đùm bọc, cưu mang của bà Phượng cùng những nữ y tá, bác sĩ Đặng Thùy Trâm ở Đức Phổ, Quảng Ngãi vẫn được ông Thắng nhớ như in và kể lại đầy xúc động. Dòng nhật ký của bác sĩ Đặng Thùy Trâm viết về giờ phút chia tay khi các chiến sĩ Tàu không số rời bệnh xá tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ, ngỡ như vừa được người nữ anh hùng viết chưa ráo mực.

Năm mươi năm về trong một ngày. Lòng dân, tình mẹ, nguồn tình cảm bao la vời vợi ấy thông qua những câu chuyện cảm động, như đã thắp lên ngọn lửa cho bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ hôm nay.

Bài và ảnh: THANH KIM TÙNG