"Người truyền lửa phải có lửa". Đó là lời tâm sự của đại tá Lê Cường, Phó Cục trưởng Cục Tư tưởng - Văn hoá (Tổng cục Chính trị) với các thí sinh về dự hội thi giáo viên chính trị giỏi của Quân chủng Phòng không - Không quân. Đó cũng là một "bí quyết" để 36 thí sinh - 36 chính trị viên vượt qua các vòng thi để lọt vào vòng chung kết toàn quân chủng. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với các thí sinh về cách "giữ lửa" của họ mỗi khi giảng bài chính trị cho bộ đội.

Chính trị viên Nguyễn Ngọc Nam trong giờ lên lớp cho chiến sĩ đại đội 2.

Danh hiệu "Giáo viên chính trị giỏi" không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt nội dung sâu sắc, phương pháp phù hợp tâm lý người học mà quan trọng là phải truyền được nhiệt tình cách mạng, ý chí chiến đấu, bản lĩnh chính trị cho bộ đội. Mỗi bài giảng phải củng cố thêm niềm tin, khơi dậy được khát vọng hành động, cống hiến của cán bộ, chiến sĩ - Thượng úy Nguyễn Ngọc Nam, chính trị viên đại đội cảnh vệ 2 (Phân đội cảnh vệ, Bộ Tham mưu Quân chủng) cho biết quan niệm của mình về tiêu chí xác định giáo viên chính trị giỏi như vậy. Nam có nền tảng kiến thức lý luận khá vững, lại có "thâm niên" 7 năm làm cán bộ chính trị đại đội nên anh nắm tâm tư, nguyện vọng chiến sĩ có chiều sâu. Tại hội thi, Nam được chỉ định giảng bài "Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" và anh đã được ban giám khảo đánh giá cao nhờ tác phong lên lớp chững chạc, khẩu khí lưu loát, xử lý tình huống sư phạm tinh tế. Còn hiệu quả trong thực tế thì sao? Nam tâm sự: "Khi giảng bài về văn hoá, bản thân chính trị viên phải được bộ đội thừa nhận là người có lối sống, nếp sống văn hoá. Nếu không, dù bài giảng có hay bao nhiêu đi nữa thì cũng phản tác dụng".

Đại tá Lê Cường cho biết: Qua kiểm tra thực tế ở một số đơn vị cho thấy, một bộ phận không nhỏ bộ đội rất ngại học chính trị. Nhiều chiến sĩ vẫn hay gọi chính trị là môn học "khô, khó, khổ", thậm chí, sự ngại học đang lan sang cả đội ngũ cán bộ. Tình trạng này có nhiều nguyên nhân: do thiếu thốn tài liệu, do các phân đội không có hội trường nên phần nhiều chiến sĩ phải "kê đầu gối" để học… nhưng vấn đề quan trọng nhất vẫn là do chất lượng đội ngũ giáo viên. Nhiều giáo viên có trình độ, có khả năng thuyết trình nhưng bài giảng vẫn thiếu "hồn". Giảng bài theo kiểu đọc cho chiến sĩ ghi chép là chính.

Tại sao giáo viên có trình độ mà bài giảng vẫn không cuốn hút người học? Trung úy Trần Hậu Tân, thí sinh trẻ tuổi nhất cuộc thi cho rằng: "Điều quan trọng là người giảng bài đã thiếu "lửa". Không có lửa thì lấy đâu mà truyền cho bộ đội". "Lửa" ở đây, theo Tân, chính là nhiệt huyết với công việc giảng dạy. Lên lớp, giảng bài chính trị mà thiếu nhiệt huyết, bản thân mình còn không say mê, không hứng thú với chủ đề bài giảng thì không thể nào khơi gợi hứng thú học tập ở bộ đội. Tân là sĩ quan trẻ, mới ra trường nên kinh nghiệm còn non; song bù lại, mỗi bài giảng với anh là một niềm đam mê. Năm 2004, khi còn là học viên, Tân đã cùng "Đội tuyên truyền thanh niên về tư tưởng Hồ Chí Minh" của Học viện Chính trị Quân sự giành giải đặc biệt trong hội thi toàn quốc. "Bây giờ, mỗi lần lên lớp giảng bài, tôi lại nhớ đến sự hưởng ứng và cổ vũ nồng nhiệt của khán giả ngày thi hôm ấy. Rõ ràng, nội dung môn học chính trị sẽ rất hấp dẫn nếu chúng ta biết truyền đạt bằng chính niềm đam mê của mình".

Điều tâm huyết của trung uý Trần Hậu Tân cũng hiển hiện rất rõ ở thượng úy Nguyễn Đức Cương, chính trị viên đại đội 21 (Đoàn B65). Cương cho biết: "Tôi trực tiếp đứng lớp, giảng bài cho chiến sĩ cũng đã được 6 năm. Mấy năm đầu, cũng loay hoay, chật vật với nội dung bài giảng nhiều lắm mà thấy chiến sĩ vẫn không mấy "thích thú" nghe. Về sau, tôi nhận ra rằng mình thiếu "chất men say" trong bài giảng. Con đường đưa kiến thức lý luận chính trị đến với người học không chỉ bằng quy luật nhận thức mà trước hết phải bằng con đường tình cảm…". Và Cương đã tạo ra bất ngờ khi giảng bài "Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội" bằng những vần thơ yêu nước.

Còn trung úy Trương Đức Phương, người được ban tổ chức trao giải nhất hội thi lại có một con đường riêng để "giữ lửa" cho mình. Phương vốn là một trung đội trưởng theo diện đào tạo 801, có năng khiếu về hoạt động bề nổi nên được đơn vị cử đi đào tạo chuyển loại cán bộ chính trị. Anh cho rằng: "Chính trị viên phải thường xuyên tu dưỡng phẩm chất đạo đức, giữ gìn tư thế tác phong, đồng thời phải thực sự sâu sát đời sống cán bộ, chiến sĩ. Từ chỗ khâm phục, quý mến chính trị viên thì bộ đội mới chú ý nghe mình giảng bài, đó là cơ sở để ngăn cản tư tưởng ngại "khô, khó, khổ" trước khi bước vào giờ học. Cốt lõi vấn đề trong mỗi bài chính trị là giáo viên chỉ ra cho chiến sĩ phải làm gì, phải tu dưỡng ra sao? Nếu mình thực sự là tấm gương thì tự nó sẽ có sức thuyết phục người nghe, đến lúc ấy, việc sử dụng thêm các hình thức phụ trợ ngoài bài giảng mới có tác dụng".

Theo đại tá Nguyễn Kim Cách, Phó chủ nhiệm chính trị Quân chủng thì hội thi lần này đã thành công ngoài mong đợi vì đã lâu lắm rồi mới có một hội thi mà cả 36/36 thí sinh đều được công nhận danh hiệu "giáo viên chính trị giỏi". Nguồn gốc của thành công ấy, không chỉ là sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong giai đoạn trước kỳ thi mà sâu xa hơn, là ở quá trình tu dưỡng, phấn đấu bền bỉ, đúc kết kinh nghiệm từ thực tiễn của các thí sinh, những người cán bộ chính trị thực sự tiêu biểu đã được lựa chọn từ cơ sở.

Bài và ảnh: NGUYỄN HỒNG HẢI