Tại phiên họp, tiêu chuẩn đối với đại biểu Quốc hội (ĐBQH) là nội dung được các đại biểu quan tâm, thảo luận nhiều. Một số ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể hơn về tiêu chuẩn ĐBQH. Bên cạnh đó, ĐBQH hoạt động chuyên trách ở Trung ương, ở địa phương còn phải có thêm một số tiêu chuẩn riêng để làm cơ sở cho công tác bố trí cán bộ và theo dõi, đánh giá trong quá trình làm nhiệm vụ đại biểu. 

Nói rõ hơn về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc đặt ra các yêu cầu cao hơn đối với ĐBQH nói chung và ĐBQH hoạt động chuyên trách nói riêng là nhu cầu chính đáng và cần thiết nhằm nâng cao chất lượng của ĐBQH, qua đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

leftcenterrightdel
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng báo cáo trước Quốc hội. Ảnh: TTXVN. 

Đây cũng là quan điểm chỉ đạo của Đảng trong quá trình lựa chọn, giới thiệu cán bộ ứng cử ĐBQH trong các nhiệm kỳ qua. Bên cạnh các tiêu chuẩn chung của ĐBQH đã được Luật Tổ chức Quốc hội quy định, trong các văn bản chỉ đạo của Đảng còn đề ra nhiều tiêu chuẩn, điều kiện cụ thể (như về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ học vấn, lĩnh vực chuyên môn, vị trí công tác, kinh nghiệm, uy tín, độ tuổi...) với quy trình đề cử, giới thiệu chặt chẽ hơn nhằm phát hiện, lựa chọn được những cán bộ xứng đáng, có năng lực, phẩm chất phù hợp để giới thiệu ứng cử ĐBQH làm cơ sở cho cử tri xem xét, đánh giá, bầu chọn làm người đại diện cho mình tại Quốc hội. 

Theo Chủ nhiệm Hoàng Thanh Tùng, các tiêu chuẩn của ĐBQH quy định trong Luật Tổ chức Quốc hội hiện hành đã thể hiện đầy đủ các năng lực, phẩm chất mà người ĐBQH phải có, cụ thể hóa quyền ứng cử ĐBQH đã được Hiến pháp quy định để áp dụng chung cho cả ĐBQH là người do các cơ quan, tổ chức, do Đảng giới thiệu và ĐBQH là người ngoài Đảng, người tự ứng cử. Do đó, xin phép Quốc hội cho giữ các nội dung này và không bổ sung các tiêu chuẩn trong Đảng làm tiêu chuẩn chung cho các ĐBQH.

Bên cạnh đó, các cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các ĐBQH để cụ thể hóa trong Đề án bầu cử ĐBQH khóa XV cũng như trong các quy định về tiêu chuẩn cán bộ, đánh giá cán bộ phù hợp với từng nhóm đối tượng (ĐBQH hoạt động chuyên trách, ĐBQH kiêm nhiệm, ĐBQH tái cử...) nhằm tạo điều kiện cho cử tri lựa chọn, bầu ra được những đại biểu thực sự xứng đáng làm người đại diện cho mình tại Quốc hội.

leftcenterrightdel
Đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) phát biểu ý kiến. Ảnh: TTXVN. 

Đại biểu Nguyễn Thanh Thủy (Hậu Giang) bày tỏ đồng tình với quan điểm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là tiêu chuẩn ĐBQH đã đầy đủ tại Luật hiện hành. Tuy nhiên, theo đại biểu, trong tổng số các ĐBQH thì chủ yếu vẫn là đại biểu kiêm nhiệm, chọn theo cơ cấu đại diện, do đó, vai trò của Quốc hội, chất lượng của ĐBQH vẫn chưa thực sự bảo đảm. Nhiều đại biểu trong suốt nhiệm kỳ hoạt động Quốc hội còn ngại phát biểu, ngại thảo luận; hoặc có phát biểu nhưng chưa chu đáo, chưa đúng trọng tâm, đúng tầm của một ĐBQH, chưa thể hiện đúng tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri và nhân dân... Do đó, đại biểu Nguyễn Thanh Thủy nhấn mạnh, chọn đại biểu Quốc hội phải thể hiện ý chí, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, là người có đủ tâm, đủ tầm để tham gia hoạt động của Quốc hội.

Nhấn mạnh hạt nhân hoạt động của Quốc hội chính là ĐBQH, đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) phân tích, để chuyển từ Quốc hội hoạt động hình thức sang Quốc hội sang hoạt động thực chất, thực quyền phải tăng cường năng lực cho ĐBQH. Trước hết là tăng cường năng lực pháp lý, điều kiện bảo đảm cho hoạt động ĐBQH. Mặt khác, cần đề cao tính chuyên nghiệp, đừng quá chú trọng đến số lượng. "Cho dù 100% ĐBQH là chuyên trách mà không chuyên nghiệp, hoạt động của Quốc hội sẽ không bảo đảm thực chất, thực quyền", đại biểu chỉ rõ.

PHƯƠNG HẰNG