Từ bài báo “Có một chuyện tình...”

QĐND Online - Cách đây 4 năm, ngày 5-8-2010, Báo Quân đội nhân dân có đăng bài: “Có một chuyện tình...”, kể về câu chuyện thấm đậm tình yêu, tình người của một cô gái Hà Tĩnh với chàng lính trẻ quê Quảng Ninh trên đường hành quân qua quê hương cô. Một “mối tình thoáng qua” nhưng đã để lại biêt bao tình cảm yêu thương son sắt, mà qua đó thế hệ hôm nay thật đáng suy ngẫm...

Bức thư tay và tấm ảnh chân dung liệt sĩ Hiệp mà bà Tam gửi ra Quảng Ninh đã mở ra cơ hội tìm được mộ của liệt sĩ.

Nhân vật chính trong bài là bà Dương Thị Tam, ở thôn 6, xã Cẩm Vịnh, huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh). Chuyện rằng, năm 1971, bà Tam- khi ấy đang là một o thôn nữ đã quen và yêu một người lính tên là Lê Xuân Hiệp khi đơn vị của anh dừng chân nghỉ ngơi ở Hà Tĩnh. Trước khi vào chiến trường miền Nam, anh Hiệp gửi lại cho người yêu kỷ vật là chiếc khăn tay, cuốn sổ tay, tấm ảnh chân dung. Hai người hẹn ước sẽ nên duyên vợ chồng khi chiến tranh kết thúc. Đất nước thống nhất. Sau hai năm mong ngóng không thấy người yêu trở về, bà Tam mới đi lấy chồng- một người cùng quê cũng là một người lính vừa từ chiến trường về. Ông bà sinh được hai con, một trai, một gái. Cuộc sống gia đình hạnh phúc nhưng trong lòng bà Tam luôn trăn trở về anh Hiệp mỗi khi nhìn lại những kỷ vật xưa.

Đầu năm 2010, với sự ủng hộ của chồng, bà Tam đã viết thư gửi Sở Sở Lao động-Thương binh- Xã hội tỉnh Quảng Ninh nhờ tìm giúp địa chỉ anh Lê Xuân Hiệp với mong muốn nếu anh Hiệp đã hy sinh thì sẽ gửi lại các kỷ vật, đặc biệt là tấm ảnh để gia đình thờ. Sở Sở Lao động-Thương binh- Xã hội Quảng Ninh đã chuyển lá thư cho Bộ CHQS tỉnh. Như có sự sắp đặt, lá thư đã chuyển đến tay Trung tá Lê Đức Quý, Trưởng Ban Tuyên huấn Bộ CHQS tỉnh- cháu họ liệt sĩ Lê Xuân Hiệp. Biết được ông Hiệp đã hy sinh, bà Tam đã bật khóc…

Sau khi Báo Quân đội Nhân dân đăng bài báo trên không lâu, vợ chồng bà Tam đã tìm ra thăm gia đình ông Lê Xuân Tiếp, anh ruột và là người đang thờ cúng liệt sĩ Lê Xuân Hiệp, thuộc xóm Trại, xã Cẩm La, huyện Yên Hưng (nay là TX Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh). Sau chuyến thăm đó, cả hai bên gia đình mong muốn coi nhau như người thân trong nhà. Mối quan tâm lớn nhất lúc này của vợ chồng bà Tam và gia đình ông Tiếp là mộ liệt sĩ Hiệp nằm ở đâu? Bằng Tổ quốc ghi công chỉ ghi liệt sĩ Hiệp hy sinh ngày 4-2-1972 tại Mặt trận phía Nam.

Ông Lê Xuân Tiếp, anh trai của liệt sĩ Lê Xuân Hiệp mong mỏi sớm đưa được hài cốt em trai về quê nhà.

Trăn trở với nỗi niềm của những người trong hai gia đình, tôi đã lên mạng tra cứu và đã tìm thấy một thông tin vắn tắt về danh sách 29 phần mộ liệt sĩ có họ tên, ngày hy sinh nhưng chưa biết quê quán ở đâu, hiện đang an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Kon Tum, thuộc phường Duy Tân, TX Kon Tum. Trong danh sách này có liệt sĩ Lê Xuân Hiệp, thuộc Sư đoàn 320, hy sinh ngày 4-2-1972 (trùng với đơn vị của liệt sĩ Hiệp như bà Tam biết và trùng ngày hy sinh ở giấy báo tử). Tra cứu thêm các tài liệu, tôi được biết giai đoạn đầu năm 1972, Sư đoàn 320 được cấp trên giao nhiệm vụ tấn công địch ở mặt trận Tây Nguyên, chia lửa với các chiến trường miền Nam. Rất nhiều cán bộ, chiến sĩ của Sư đoàn đã ngã xuống trong dịp này.

Đem thông tin ít ỏi trên chia sẻ với bà Tam, gia đình ông Tiếp và Trung tá Lê Đức Quý, mọi người đều vui mừng, nhưng để xác minh đó có phải là mộ liệt sĩ Hiệp không thì lại không hề đơn giản. Trung tá Quý bèn tập hợp hồ sơ gửi Bộ Quốc phòng đề nghị xác minh trường hợp liệt sĩ Hiệp.

Tháng 3-2013, nhân chuyến công tác tại Hà Tĩnh, tôi tranh thủ thời gian đến thăm gia đình bà Tam. Đáng tiếc, ông Phương, chồng bà đã đột ngột mất cách đó chưa lâu. Căn nhà nhỏ đơn sơ chỉ mình bà ở nằm nép mình ven sông. Trên vách tường treo trang trọng những hình ảnh một thời bom đạn mà bà đã tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. Chứng kiến cuộc sống của bà và qua câu chuyện xoay quanh ba người: Bà Tam, liệt sĩ Hiệp và ông Phương- tôi càng hiểu vì sao tình yêu, tình đồng chí của thế hệ cha anh đi trước, nhất là những năm tháng đất nước trải qua bom đạn chiến tranh lại sắt son, sâu đậm đến vậy. Đó chính là sức mạnh làm nên chiến thắng của dân tộc Việt Nam trước mọi kẻ thù.

Trong khi chờ xác minh từ Bộ Quốc phòng, cuối năm 2013, bà Tam và con trai ông Tiếp là anh Tuyến đã lặn lội vào nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Kon Tum tìm thông tin về liệt sĩ Hiệp. Anh Tuyến kể lại với tôi, lần đầu tiên đến nghĩa trang nhưng thật kỳ lạ, bước chân vô hình đưa bà Tam đến thẳng ngôi mộ ghi tên liệt sĩ Lê Xuân Hiệp.

Đầu tháng 7-2014, Thượng tá Lê Đức Quý- lúc này là Tổng biên tập Báo Quân khu Ba, đã điện cho tôi chia sẻ rằng, Cục Chính sách, Bộ Quốc phòng thông báo đã xác minh Liệt sĩ Lê Xuân Hiệp đúng là biên chế ở Trung đoàn 28, Sư đoàn 320, hy sinh ngày 4-2-1972 và hiện đang an táng ở Nghĩa trang tỉnh Kon Tum.

Ngày 18-7-2014, giữa lúc cơn bão số 2 chuẩn bị đổ bộ vào Quảng Ninh, từ Hà Tĩnh, bà Tam điện cho tôi báo tin vui: Sở Lao động-Thương binh- Xã hội tỉnh Kon Tum vừa gọi điện cho bà thông báo sau khi tra cứu hồ sơ quy tập, ngôi mộ trên đúng là mộ của liệt sĩ Lê Xuân Hiệp quê ở xã Cẩm La, huyện Yên Hưng (Quảng Ninh), nguyên cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 320. Theo Thượng tá Lê Đức Quý, cuối năm nay gia đình anh sẽ vào Kon Tum làm thủ tục xin chuyển hài cốt liệt sĩ Hiệp về quê. Đó không chỉ là ước nguyện của gia đình anh mà cũng là của bà Tam và tác giả bài viết này...

TRẦN MINH

Có một chuyện tình...