Trước khi nghỉ hưu vào năm 2006, đồng chí Nguyễn Huy Thông-hội viên Hội nhà văn Việt Nam-từng công tác ở Văn phòng Quốc hội nhiều năm liên tục. Mới đây, anh kể cho tôi nghe câu chuyện về một đại biểu Quốc hội là binh nhì trong Quân đội nhân dân Việt Nam, mà anh được nghe nhiều đồng chí trong Văn phòng Quốc hội vẫn thường nhắc, như một sự "rút kinh nghiệm" trong công tác của cơ quan.

Chuyện rằng: Tháng 10-1972, Quốc hội khóa IV nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tiến hành kỳ họp thứ ba tại Hội trường Ba Đình-Hà Nội. Kỳ họp đã tiến hành được mấy hôm, thì bộ phận văn thư của Quốc hội nhận được bức thư của binh nhì Đào Đông Tùng ở trung đội 1, đại đội 3, trung đoàn 60, sư đoàn 304B, kính gửi Ban tổ chức kỳ họp. Đầu thư, chiến sĩ Tùng nói rằng, qua đọc báo Quân đội nhân dân, biết Quốc hội khóa IV đang tiến hành kỳ họp thứ ba, anh rất phấn khởi và chúc mừng kỳ họp thành công rực rỡ. Tiếp đến, anh tỏ ý "băn khoăn" vì sao anh là đại biểu Quốc hội khóa IV mà lại không được mời, thậm chí không được thông báo về kỳ họp đương nhiệm…

Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa IV lúc đó là đồng chí Trường Chinh đã chỉ thị phải khẩn trương xác minh ngay. Thì ra, kỹ sư Đào Đông Tùng, sinh năm 1944, thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Hà (trước đây) được tăng cường lên công tác tại tỉnh Hà Giang và đã nhập ngũ trong "mùa hè rực lửa" năm 1972, nên Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Hà không liên lạc được. Lập tức, đồng chí Trường Chinh yêu cầu cơ quan thảo ngay một bức thư xin lỗi đồng chí Tùng và tự tay Chủ tịch ký vào giấy mời đại biểu Đào Đông Tùng về dự kỳ họp Quốc hội. Kèm theo thư, đồng chí Trường Chinh còn chỉ thị cho bộ phận tài vụ gửi 32 đồng làm tiền lộ phí tàu xe.

Thư của Văn phòng Quốc hội gửi theo đường công văn khẩn, nhưng do điều kiện thời chiến nên một tuần sau mới "đuổi" kịp đồng chí Đào Đông Tùng đang cùng đơn vị trên đường hành quân vào chiến trường. Bấy giờ, nhiều cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị mới biết binh nhì Đào Đông Tùng là đại biểu Quốc hội khóa IV. Đơn vị định cho xe chở "Nghị sĩ binh nhì" trở ra Hà Nội dự kỳ họp của Quốc hội, nhưng tính toán thời gian chắc không kịp. Đồng chí Tùng cũng đề nghị được tiếp tục hành quân ra mặt trận chiến đấu…

Hiện nay ông "cựu nghị sĩ" Đào Đông Tùng làm gì? Ở đâu? Đồng chí Nguyễn Huy Thông không rõ và mách tôi tìm hỏi nhà báo Hoàng Thanh ở tạp chí Nghiên cứu lập pháp, thuộc Văn phòng Quốc hội, may ra có thể biết được những thông tin cần thiết, vì trong một bài viết về tinh thần trách nhiệm trong công tác của đồng chí Trường Chinh, nhà báo Hoàng Thanh có nhắc đến câu chuyện trên đây. Tôi đã liên lạc với nhà báo Hoàng Thanh để hỏi thăm. Anh cho biết: đồng chí Đào Đông Tùng gắn bó với quân ngũ hơn 30 năm, được phong quân hàm đại tá. Sau khi nghỉ hưu, hình như đồng chí Tùng cùng gia đình vào sinh sống ở thành phố Hồ Chí Minh. Cụ thể ở đâu và hiện nay như thế nào thì anh cũng không rõ.

Câu chuyện "không được mời họp" của ông "nghị sĩ binh nhì" cứ ám ảnh mãi trí tò mò của tôi. Tôi đã dò hỏi thêm một vài đồng nghiệp và một số cựu chiến binh thời chống Mỹ cứu nước ở Binh đoàn Quyết Thắng. Nhiều người cũng có biết câu chuyện về vị "Nghị sĩ binh nhì" Đào Đông Tùng ngày ấy, nhưng hiện nay sức khỏe ra sao, gia đình ở đâu… thì mọi người đều không rõ. Tôi xin chép câu chuyện này gửi đăng báo Quân đội nhân dân, nếu ai biết thêm những thông tin về đồng chí Đào Đông Tùng, nhất là tình hình hiện nay của đồng chí Tùng, xin báo cho chúng tôi biết theo địa chỉ của bản báo.

Mai Nam