QĐND - Trong thư gửi anh em thương binh, bệnh binh Trại an dưỡng Hà Nam tháng 6-1957 (nay là Trung tâm Điều dưỡng thương binh (ĐDTB) Duy Tiên, tỉnh Hà Nam-đơn vị trực thuộc Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội), Bác Hồ đã căn dặn và mong muốn: “Trại thương binh Hà Nam sẽ là một trại gương mẫu”. Thấm thía lời Bác, 57 năm qua, đội ngũ cán bộ, y, bác sĩ, nhân viên Trung tâm ĐDTB Duy Tiên đã nuôi dưỡng, chăm sóc, điều trị cho hàng nghìn lượt thương binh, bệnh binh, giúp họ vơi bớt đớn đau, mất mát để ngày càng sống vui, sống có ích, giữ vững phẩm chất truyền thống tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ.

Các thương binh cùng đại biểu, khách thăm vui văn nghệ trong dịp 27-7.

Những người tràn đầy nghị lực sống

Đến thăm Trung tâm ĐDTB Duy Tiên vào dịp kỷ niệm 67 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7), chúng tôi thấy không khí tươi vui, nhộn nhịp hơn bởi nhiều đoàn đại biểu quân dân chính đảng đến thăm hỏi, động viên, tặng quà các thương binh hiện đang điều dưỡng tại đây. Mỗi khi có đoàn khách đến thăm, các thương binh phần lớn đã ở độ tuổi 60, 70 trở lên, dẫu không còn lành lặn về thân thể và sức khỏe, nhưng ai nấy đều giữ được nền nếp, tác phong người lính năm xưa. Trong hội trường, các thương binh mang mặc quân phục, trên ngực lấp lánh huân huy chương, ngồi trên xe lăn mà vẫn ngay hàng thẳng lối tăm tắp, giữ gìn trật tự.

Hiện nay, Trung tâm ĐDTB Duy Tiên đang chăm sóc, nuôi dưỡng, điều trị cho 60 thương binh nặng, tất cả đều bị suy giảm từ 81% sức khỏe trở lên với đủ loại thương tật. Có người mất chân tay, có người bị hỏng cả hai mắt, có người bị teo cơ, liệt chân, có người mới thoạt nhìn bề ngoài thì tương đối lành lặn nhưng gần như mất hết năng lực cảm giác. Trường hợp thương binh Nguyễn Đình Cường, tham gia chiến đấu ở mặt trận biên giới Tây Nam và bị thương nặng từ năm 1978 là một điển hình. Do bị liệt tủy sống, từ bụng trở xuống, hầu như ông đã mất hết cảm giác, thậm chí tiểu tiện lúc nào cũng không biết. Suốt 36 năm qua, ông sống đơn thân, ngày ngày phải “làm bạn” với chiếc xe lăn, sinh hoạt cá nhân rất vất vả, có lúc chỉ thèm được tắm một lần cho thỏa thích, thoải mái mà cũng… xa vời. Bệnh tật đeo bám dai dẳng, khó chịu là thế nhưng ông Cường vẫn tràn đầy nghị lực sống. Những ngày sức khỏe bình thường, ông ngồi trên xe lăn tự mình nấu nướng, ăn uống. Hơn thế, ông còn tự mình tăng gia bằng việc trồng, chăm sóc đu đủ và rau mồng tơi. Hiện nay, hai cây đu đủ do ông trồng đã cho lúc lỉu quả và hàng rau mồng tơi lá non xanh mỡ màng. ông Cường chia sẻ: “Tự tăng gia cũng là một cách để vừa thư giãn tinh thần, vừa vơi bớt cảm giác chống chếnh, cô đơn, cháu ạ”.

Thương binh Nguyễn Xuân Mai, quê ở xã Gia Tường, huyện Nho Quan (Ninh Binh) năm nay đã ở sang tuổi 79. Bị thương khi tham gia chiến đấu ở vùng Thượng Lào năm 1959, 5 năm sau (1964), ông được vào trung tâm điều trị sức khỏe. Tròn nửa thế kỷ gắn bó với trung tâm, ông Mai đã tự tạo cho mình một nếp sống lạc quan, yêu đời, hăng hái tham gia các hoạt động phong trào văn hóa văn nghệ của trung tâm. Khi có sinh viên tình nguyện đến giúp đỡ trung tâm, ngồi trên xe lăn, ông thường kể chuyện chiến đấu cho các cháu nghe. Giọng ông Mai phấn chấn: “Được gần gũi, nói chuyện với các cháu, tôi như thấy mình trẻ lại”.

Thương binh Nguyễn Đình Cường bên cây đu đủ và hàng rào mồng tơi do tự tay mình vun trồng, chăm sóc.

Mái nhà chung của các thương binh

Cũng như bao thương binh khác ở Trung tâm ĐDTB Duy Tiên, ông Nguyễn Đình Cường, Nguyễn Xuân Mai có niềm tin yêu cuộc sống như vậy là bởi nhiều năm qua, đội ngũ cán bộ, y, bác sĩ, nhân viên trung tâm luôn dành sự quan tâm, chăm sóc chu đáo các thương binh cả về đời sống vật chất và văn hóa, tinh thần.

Trò chuyện với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Sĩ Lương, Giám đốc trung tâm cho biết: Được sự chăm lo của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, những năm gần đây, đời sống vật chất của các thương binh ở trung tâm đã được cải thiện rõ rệt, chế độ dinh dưỡng bảo đảm tốt hơn. Tuy vậy, do tuổi tác ngày càng cao, bệnh tật hành hạ, cùng với đời sống tình cảm riêng tư của thương binh dẫu sao cũng không được như gia đình, nên một số thương binh dễ bị tổn thương tinh thần. Vì vậy, cấp ủy, Ban giám đốc trung tâm đã xác định: Cùng với việc chăm lo, bảo đảm đời sống vật chất đầy đủ, phải luôn gần gũi tìm hiểu, động viên, chia sẻ với những thương binh có hoàn cảnh đặc biệt, không để trường hợp nào rơi vào tâm trạng trầm cảm, chán nản.

Có thâm niên 22 năm làm việc ở trung tâm, bác sĩ Đoàn Văn Kiện, Trưởng phòng Y tế và Phục hồi chức năng Trung tâm ĐDTB Duy Tiên đã chứng kiến bao tình huống, cảnh ngộ nơi đây. Khoảng 10 năm về trước, cũng có những thương binh do bệnh tật hành hạ, thân thể bị bứt rứt mà “sinh sự” chuyện này, chuyện nọ. Nhưng rồi, bằng niềm tin, tình yêu thương, đức tính hy sinh và đôi khi cả lòng kiên nhẫn, sức chịu đựng, mà các cán bộ, y ,bác sĩ, hộ lý, dần thuyết phục, cảm hóa được những thương binh có tư tưởng bi quan, tiêu cực.

Bác sĩ Kiện bộc bạch: Bất kể nắng hay mưa, ngày hay đêm, khi thương binh cần là chúng tôi có mặt kịp thời. Ngoài việc chăm sóc thường xuyên, nếu bác nào bị bệnh nặng phải điều trị ở tuyến trên, trung tâm đều cử hộ lý đi theo phục vụ. Từ năm 2013 đến nay, trung tâm đã có gần 400 ngày công của hộ lý phục vụ 35 lượt thương binh bị bệnh nặng điều trị tại bệnh viện tỉnh và Trung ương.

Không những được chăm sóc chu đáo để giữ gìn sức khỏe, hạn chế nỗi đau bệnh tật, các thương binh, bệnh binh còn được sống trong môi trường trong lành với cảnh quan xanh, sạch, đẹp, thoáng mát. Trên diện tích 4,1ha, hiện nay, trung tâm có hệ thống vườn cây, ao cá, vườn hoa, thảm cỏ, ghế đá… khá đẹp mắt, ấn tượng. Dưới những bóng cây cành lá sum sê, hình ảnh những vật nuôi thôn quê như gà, vịt, chó, lợn… ngộ nghĩnh, nhởn nhơ trên nền thảm cỏ xanh như giúp các thương binh có cảm giác được sống trong khung cảnh gần gũi, bình yên nơi quê nhà.

Có được quang cảnh ấy, ngoài công sức hằng ngày của cán bộ, nhân viên trung tâm, còn có sự tham gia tích cực của những sinh viên trong mỗi mùa hè tình nguyện. Mùa hè năm nay, đội sinh viên (5 nam, 3 nữ) từ Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định đã đến trung tâm 15 ngày tham gia các hoạt động tình nguyện như: Biểu diễn văn nghệ, làm đẹp cảnh quan, cắt tỉa cây cảnh, vệ sinh môi trường, lau nhà cửa, giặt giũ quần áo giúp các thương binh… Em Nguyễn Ngọc Thăng, Đội trưởng Đội sinh viên tình nguyện của nhà trường cho biết: Được về trung tâm hoạt động tình nguyện là niềm vui của chúng em trong dịp hè. Bởi thông qua hoạt động này, thêm một lần chúng em càng hiểu hơn sự mất mát, hy sinh của các thế hệ cha anh và cũng là để tự nhắc nhở mình phải sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, xã hội.

Từ năm 2013 đến nay, Trung tâm ĐDTB Duy Tiên đã khám, chữa bệnh, tiêm và truyền dịch cho hơn 6.500 lượt thương binh, xử lý cấp cứu tại chỗ 62 lượt, góp phần giảm số lượt thương binh đi điều trị ở các bệnh viện tuyến trên. Bên cạnh đó, trung tâm đã lập hồ sơ gửi cơ quan chức năng các địa phương và Trung ương đề nghị giải quyết cho 84 con thương binh được hưởng trợ cấp ưu đãi trong giáo dục, đào tạo và tìm việc làm.

Bài và ảnh: THU THẢO