“Xưa đạn bom tơi bời, giờ đồng lúa xanh tươi. Xưa chia cắt đôi miền. Lội ngày Bắc đêm Nam, nay con sóng Cửa Tùng, vỗ nhịp vui đất trời gió lộng…”. Câu hát trong bài hát “Sông Hiền Lương” của nhạc sĩ An Thuyên vang lên thánh thót, làm dịu đi cái nắng như rang của trời tháng 7 trên suốt chặng đường hành quân dài hơn 500km của đoàn cán bộ Binh đoàn Quyết Thắng từ Ninh Bình về với Quảng Trị…

Có một “Binh đoàn Quyết Thắng” ở Quảng Trị

Theo chuyến xe chở đoàn cán bộ của Binh đoàn Quyết Thắng về Quảng Trị, trao nhà tình nghĩa tặng đối tượng chính sách, tôi được biết: Từ nhiều năm nay, cứ vào dịp tháng 7, Binh đoàn lại tổ chức những đoàn cán bộ, chiến sĩ về thăm Quảng Trị. Mỗi chuyến đi như một sự tri ân với mảnh đất đã từng che chở, nuôi dưỡng và hiện tại đang giữ trong lòng đất hàng vạn cán bộ, chiến sĩ của Binh đoàn đã chiến đấu, hy sinh trên mảnh đất này.

Đoàn công tác của Binh đoàn Quyết Thắng đến thăm, tặng quà mẹ của Anh hùng-liệt sĩ Nguyễn Thị Dưỡng, phường 4, thị xã Đông Hà.

Trên chặng đường hành quân, Đại tá Mai Văn Lý, Bí thư đảng ủy, Chính ủy Binh đoàn nói: “Trong những năm chiến tranh kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, địa bàn Quảng Trị là nơi có mặt hầu hết các đơn vị của Binh đoàn như: Đoàn B12, B90, B08. Đã có hàng vạn liệt sĩ của Binh đoàn hy sinh trên mảnh đất này… Bây giờ, mỗi lần về thăm Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ của Binh đoàn đều có cảm giác như trở về với quê hương của mình. Bởi mỗi tấc đất Quảng Trị đều có máu, thịt của đồng đội chúng tôi”.

Quả thật, khi đặt chân đến Quảng Trị, đoàn công tác đã nhận được tình cảm yêu mến đặc biệt của người dân. Đến thăm và thắp hương tại các nghĩa trang liệt sĩ: Trường Sơn, Đường 9, Triệu Phong… mỗi nghĩa trang đều có danh sách hàng trăm liệt sĩ của Binh đoàn. Đặc biệt, tại Nghĩa trang liệt sĩ Triệu Phong, có hơn 1.000 phần mộ liệt sĩ thì đến hơn 800 liệt sĩ thuộc các đơn vị của Binh đoàn Quyết Thắng…

Đại tá Nguyễn Xuân Hòa, Phó chủ nhiệm Chính trị Binh đoàn cho biết: “Thành cổ Quảng Trị - nơi diễn ra những trận chiến đấu ác liệt nhất trong 81 ngày đêm còn ghi danh 16 Anh hùng LLVT nhân dân đã có thành tích xuất sắc trong chiến đấu, bảo vệ Thành cổ, trong đó có tới 9 cán bộ, chiến sĩ của Binh đoàn. Những cái tên như: Anh hùng Nguyễn Huy Hiệu (nay là Thượng tướng, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng); Anh hùng Vũ Trung Thướng; Anh hùng Mai Ngọc Thoảng; Anh hùng Hoàng Đăng Miện… vẫn còn để lại ấn tượng sâu sắc với người dân Quảng Trị và cả nước. Có lẽ vì những lý do trên mà người dân ở đây thường nói: “Ở Quảng Trị cũng có một Binh đoàn Quyết Thắng – Binh đoàn của hàng vạn liệt sĩ đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất này”.

Nghĩa tình để lại

Mỗi lần về thăm chiến trường xưa - Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn Quyết Thắng đều mong muốn để lại những món quà thể hiện tấm lòng tri ân. Trong lần về thăm này, đoàn công tác đã trao 10 ngôi nhà tình nghĩa tặng các đối tượng chính sách khó khăn về nhà ở thuộc 7 huyện của tỉnh Quảng Trị.

Trước ngày bàn giao nhà tình nghĩa, đồng chí Lê Hữu Phúc, Bí thư Tỉnh ủy cho chúng tôi biết: “Chỉ tính riêng trong tháng 7 này, Quảng Trị đã khánh thành và trao tặng 39 nhà tình nghĩa. Các ngôi nhà tình nghĩa đều được xây dựng từ số tiền quyên góp, ủng hộ của các đơn vị, cơ quan và nhân dân cả nước. Trong đó Binh đoàn Quyết Thắng ủng hộ xây dựng 10 nhà tình nghĩa, mỗi nhà 40 triệu đồng. Tình cảm và trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn luôn là nguồn động viên, khích lệ để Đảng bộ và nhân dân Quảng Trị vươn lên trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước”.

10 ngôi nhà tình nghĩa được xây dựng trên 7 huyện từ miền núi đến đồng bằng. Có nhà được xây trên bãi cát trắng ven biển, có nhà được xây trên những quả đồi trong sâu thẳm rừng Trường Sơn... nhưng đều có một điểm chung là vững chãi và thể hiện tình đoàn kết quân – dân sâu đậm. Bên những ngôi nhà mới, đồng chí Lê Ngọc Bằng, Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Quảng Trị không nén được xúc động, bày tỏ: “Trong chiến tranh, mỗi tấc đất, đường cày Quảng Trị đều thấm đẫm máu xương các anh hùng, liệt sĩ. Ngày nay, đồng đội của các anh lại trở về, chung tay cùng địa phương xóa đói, giảm nghèo, chăm lo cho gia đình chính sách, để mảnh đất Quảng Trị đổi thay từng ngày”.

Nhận những món quà sâu nặng nghĩa tình, các mẹ, vợ liệt sĩ, các thương binh, bệnh binh đều xúc động, nghẹn ngào. Tôi nhớ hôm trao nhà tặng thương binh hạng 2/4, Nguyễn Thị Huế, ở thôn Trường Thọ, xã Hải Trường, huyện Hải Lăng. Cầm chìa khóa, mở cánh cửa căn nhà 4 gian khang trang mà bà Huế tay cứ run lên. Mới chỉ 2 tháng trước đây, trên nền đất này vẫn là túp lều lợp bằng cỏ tranh mà suốt 30 năm qua gia đình bà vẫn ở. Hôm ấy, mấy đứa cháu của bà Huế không dám đến gần ngôi nhà, chỉ mon men xoa tay trên nền gạch men bóng loáng mát rượi…

Cũng trong tâm trạng như bà Huế, thương binh Lê Xuân Tích, ở xã Cam Chính, huyện Cam Lộ không thể ngờ có ngày lại được chuyển về sống trong ngôi nhà rộng 40m2, lợp ngói, nền lát gạch hoa, tường xây vững chãi… Ông Tích ngậm ngùi: “Đầu năm 2009, vợ tôi và con gái chẳng may tai nạn qua đời. Bản thân tôi là thương binh nặng, sức khỏe yếu, nay đột ngột mất đi những người thân yêu nhất, tôi hầu như không đứng vững được nữa. Cho đến một ngày, những đồng đội của tôi trở lại, người động viên chia sẻ, người giúp đỡ vật chất… và nhất là sự quan tâm của Binh đoàn Quyết Thắng đã giúp tôi có được căn nhà. Chính sự quan tâm thắm đượm tình đồng chí, đồng đội ấy đã giúp tôi lấy lại niềm tin, nghị lực trong cuộc sống”.

Tuy đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, nhưng Đại tá Nguyễn Xuân Hòa vẫn trăn trở, bởi một lẽ: Theo thống kê của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Quảng Trị, hiện tỉnh còn khoảng 1.700 đối tượng chính sách có khó khăn về nhà ở, trong đó có 700 gia đình cần được tặng nhà tình nghĩa. Anh Hòa nói: “Trong những năm tới, cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn Quyết Thắng sẽ tiếp tục dành những tình cảm đặc biệt nhất, quyên góp kinh phí xây dựng quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” để cùng với nhân dân cả nước giúp gia đình chính sách tỉnh Quảng Trị vơi bớt khó khăn”.

Chặng đường về dài hơn 10 giờ đồng hồ, lời bài hát “Sông Hiền Lương” vẫn vang lên văng vẳng “… Về Hiền Lương tôi về quê mẹ Quảng Trị yêu thương. Nước non hát rằng lòng son khắc ghi. Ơi mảnh đất anh hùng. Tự hào biết bao nhiêu. Nay hạnh phúc đã về. Chặng đường mới thênh thang. Yêu biết mấy quê mình. Quảng Trị ơi ân tình đất mẹ”…

Bài và ảnh: ĐẶNG THÁI SƠN